Mikoloji

Kronik lenfositik lösemi (KLL) tanısıyla takip edilen ve yoğun kemoterapi alan 60 yaşındaki bir erkek hasta; son iki haftadır giderek şiddetlenen baş ağrısı, aralıklı kusma ve düşük dereceli ateş şikayetleriyle hastaneye başvuruyor. Fizik muayenesinde hafif derecede ense sertliği saptanıyor. Yapılan lomber ponksiyon incelemesinde; beyin omurilik sıvısı (BOS) açılış basıncı $340 \text{ mmH}_2\text{O}$ olarak ölçülüyor. BOS laboratuvar analizinde protein $125 \text{ mg/dL}$, glukoz $28 \text{ mg/dL}$ ve milimetreküpte 80 hücre (çoğunluğu lenfosit) saptanıyor. BOS örneğinin çini mürekkebi ile yapılan mikroskobik incelemesinde belirgin kapsüllü maya hücreleri izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akut lösemi nedeniyle kemoterapi alan ve derin nötropenisi ($ANS < 500/\mu L$) olan bir hastada ateş ve öksürük şikayetleri gelişmiştir. İnvaziv pulmoner aspergilloz ön tanısı ile serumda araştırılan ve mantar hücre duvarında bulunan spesifik antijen aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, Pemphigus Vulgaris tanısıyla $1$ $mg/kg/g\ddot{u}n$ dozunda prednizolon tedavisi almaktadır. Yaklaşık bir aydır devam eden, sabahları daha belirgin olan ilerleyici baş ağrısı ve hafif konfüzyon şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede ense sertliği saptanmıştır. Yapılan lomber ponksiyonda beyin omurilik sıvısı (BOS) açılış basıncı $280$ $mmH_2O$ ölçülmüştür. BOS biyokimyasında glukoz $30$ $mg/dL$ (eş zamanlı kan glukozu $100$ $mg/dL$), protein $120$ $mg/dL$ ve hücre sayımında $150/mm^3$ lenfosit saptanmıştır. BOS örneğinin çini mürekkebi boyamasında hücre çevresinde geniş bir hale (zon) bırakan, tomurcuklanan maya hücreleri görülmüştür. Bu klinik tabloya neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$55$ yaşında meme kanseri tanısıyla kemoterapi alan ve aktif santral venöz kateteri bulunan bir kadın hastada, kateter ilişkili fungemi tablosu gelişiyor. Kan kültürlerinden yapılan ekimde, Sabouraud dekstroz agarda ($SDA$) $48$ saatlik inkübasyon sonrası karakteristik somon pembesi/mercan kırmızısı renkli, düzgün yüzeyli koloniler ürüyor. Mikroskobik incelemede çini mürekkebi ile ince bir kapsül yapısı izlenen ve üreaz testi pozitif sonuç veren bu etkenin; inozitolü asimile etmediği ve kuş yemi (Niger seed) agarda melanin oluşturmadığı saptanıyor.

Bu hastada etken olarak en olası mantar aşağıdakilerden hangisidir?

Hematopoetik kök hücre nakli sonrası nötropenik dönemde olan $35$ yaşındaki bir erkek hastada; yüksek ateş ve öksürük şikayetleri üzerine çekilen toraks BT'de sağ üst lobda kavitasyon saptanıyor. Hastadan alınan bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin mikroskobik incelemesinde hif yapıları gözleniyor.

Bu hastada etkenin Aspergillus türü olduğunu düşündüren ve Zygomycetes (Mukorales) grubu mantarlardan ayrımını sağlayan temel morfolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Sistemik Lupus Eritematozus ($SLE$) tanısıyla yüksek doz metilprednizolon tedavisi alan $42$ yaşında kadın hasta; giderek artan nefes darlığı, kuru öksürük ve düşük dereceli ateş şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer bilgisayarlı tomografisinde bilateral yaygın "buzlu cam" ($ground-glass$) dansiteleri izleniyor. Bronkoalveolar lavaj örneğinin gümüşleme ($GMS$) boyamasında "ezilmiş pin-pon topu" görünümünde kistik yapılar saptanarak *Pneumocystis jirovecii* tanısı konuluyor. Bu mikroorganizmanın aşağıdaki yapısal özelliklerinden hangisi, amfoterisin B gibi poliyen grubu antifungal ilaçlara karşı doğal direncini açıklar?

Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz programında olan ve demir yüklenmesi sonucu deferoksamin tedavisi alan bir hastada; tek taraflı fasiyal ağrı, periorbital ödem ve burun mukozasında siyah nekrotik bir lezyon saptanıyor. Lezyondan alınan biyopsi örneğinin $KOH$ ile yapılan direkt mikroskobik incelemesinde; geniş çaplı, bölmesiz (aseptat) ve ana hiften yaklaşık $90^{\circ}$ açı ile çıkan hif yapıları gözleniyor.

Bu hastada en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Tekrarlayan piyojenik enfeksiyon öyküsü olan $8$ yaşındaki erkek çocukta, nitroblue tetrazolium ($NBT$) testi negatif sonuçlanmıştır. Bu hastada gelişen invaziv akciğer enfeksiyonu odağından yapılan biyopside hiflerin birbirlerinden dar bir açıyla ayrıldığı ve düzenli bölmeler (septalar) içerdiği saptanmıştır.

Bu hastada saptanan etken ve enfeksiyon patogenezi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Dermatofitler; deri, saç ve tırnak gibi keratinize dokulara olan ilgilerine (tropizm) göre farklı klinik tablolar oluştururlar. Klinik örneklerin laboratuvar incelemesinde sadece deri ve tırnak enfeksiyonu yapabildiği, saç ve kıl yapılarını ise asla infekte etmediği saptanan bir dermatofit cinsi aşağıdakilerden hangisidir?

Mantarların biyokimyasal yapıtaşları, morfolojik değişim dinamikleri ve klinik laboratuvar tanı yöntemleri arasındaki ilişki dikkate alındığında; mantar hücresinin yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

Non-Hodgkin Lenfoma ($NHL$) tanısıyla kemoterapi alan $58$ yaşında erkek hastada; ateş, kuru öksürük ve giderek artan nefes darlığı gelişiyor. Fizik muayenede akciğer oskültasyon bulguları silik olmasına rağmen, arter kan gazında belirgin hipoksi ($PaO_2 < 70$ $mmHg$) ve akciğer tomografisinde bilateral yaygın buzlu cam dansiteleri izleniyor. Bronkoalveoler lavaj ($BAL$) örneğinin Gomori Methenamine Silver ($GMS$) boyamasında ezilmiş pinpon topu görünümünde kistler saptanıyor. Bu enfeksiyon etkeninin biyokimyasal ve yapısal özellikleri düşünüldüğünde, diğer mantarlardan en temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Tekrarlayan oral kandidiyazis ve gelişme geriliği öyküsü olan $5$ yaşındaki bir erkek çocuk; ateş, takipne ve belirgin hipoksi tablosuyla pediatri servisine yatırılıyor. Akciğer grafisinde bilateral yaygın interstisyel infiltratlar (buzlu cam manzarası) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde mutlak lenfopeni ve $CD4^+$ T lenfosit sayısı $80/mm^3$ olarak bulunuyor. Yapılan bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin Gomori methenamin gümüş (GMS) boyamasında "çökmüş pinpon topu" görünümünde çok sayıda kistik yapı izleniyor. Bu enfeksiyon etkeni ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mantarların hücresel organizasyonu, biyokimyasal yapı taşları ve laboratuvar tanı prensipleri değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akut miyeloid lösemi tanısıyla kemoterapi alan ve mutlak nötrofil sayısı $100/mm^3$'ün altında olan 45 yaşındaki bir erkek hastada, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine rağmen düşmeyen ateş ve gövdede eritematöz nodüler deri lezyonları gelişmiştir. Hastanın kan kültüründen elde edilen izolatın laboratuvar sonuçları aşağıda verilmiştir:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, olası etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mantarların hücre duvarı mimarisi, biyokimyasal bileşenlerinin sentez dinamikleri ve laboratuvar tanı yöntemlerinin bu yapılarla olan ilişkisi düşünüldüğünde; fungal hücre yapısı ve fonksiyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kontrolsüz diyabeti ve uzun süreli üriner kateter kullanımı olan $60$ yaşındaki bir kadın hastanın idrar kültüründe $10^5$ $cfu/mL$ maya mantarı üremiştir. Laboratuvar incelemesinde; germ tüp testinin negatif olduğu, mısır unu agarda (cornmeal agar) pseudohifler üzerinde silindirik blastokonidiyaların yan yana paralel dizilerek "akarsuda kütükler" (logs in stream) görünümü oluşturduğu saptanmıştır.

Bu etkenin tanısını kesinleştirmek için aşağıdaki biyokimyasal özelliklerden hangisinin saptanması beklenir?

Mantarların biyokimyasal bileşenleri ve laboratuvar tanı süreçleri göz önüne alındığında, bu mikroorganizmaların yapısal özellikleri hakkında verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında sığır besiciliği yapan bir erkek hasta, sakal bölgesinde ($tinea\ barbae$) ani gelişen, oldukça inflamatuar, püstüler ve "kerion" benzeri süpüratif bir lezyonla başvurmuştur. Alınan kıl örneğinin potasyum hidroksit ($\text{KOH}$) incelemesinde saç şaftının dışında $5-10\ \mu\text{m}$ çapında büyük sporların zincir oluşturduğu (ektotriks) saptanmıştır. Rutin Sabouraud dekstroz agarda ($37^\circ\text{C}$'de dahi) üreme gözlenmezken, tiamin ve inositol ilave edilmiş besiyerinde çok yavaş üreme gerçekleşmiştir. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulgularına göre, etken mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

St. Lawrence Nehri vadisinde yaşayan ve düzenli olarak nehir kenarındaki çürümüş odunların toplandığı bir alanda çalışan 52 yaşındaki erkek hasta; iki aydır devam eden öksürük, kilo kaybı ve sağ bacağında iyileşmeyen verrüköz bir lezyon şikayetiyle başvurur. Akciğer grafisinde sağ orta lobda kitle benzeri bir görünüm saptanır. Cilt lezyonundan yapılan biyopside, çift konturlu, kalın duvarlı ve ebeveyn hücreye geniş bir tabanla (broad-based) tutunmuş tek bir tomurcuğu olan maya hücreleri izlenir. Bu etkenin laboratuvar tanısı ve mikrobiyolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yoğun bakım ünitesinde izlenen ve geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi alan nötropenik bir hastanın kan kültüründen izole edilen, germ tüp negatif maya mantarı, otomatize biyokimyasal sistemlerde *Candida haemulonii* olarak tanımlanmıştır. İzolatın Sabouraud Dekstroz Agar'da $42^{\circ}C$ sıcaklıkta üreyebildiği ve flukonazol ile amfoterisin B'ye yüksek direnç gösterdiği saptanmıştır. Bu tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?