Temel İmmünoloji

Timus medullasında olgunlaşma sürecindeki bir T lenfosit, kendi (öz) antijenlerine karşı çok yüksek bir afinite ile bağlanırsa, otoimmüniteyi önlemek amacıyla apoptozise (hücre ölümü) yönlendirilir. Bu temel merkezi tolerans mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Timik medüller epitelyal hücrelerde (mTEC) periferik doku antijenlerinin (TSA) ekspresyonunu yöneten $AIRE$ ($Autoimmune$ $Regulator$) proteini, genomun normalde transkripsiyonel olarak sessiz olan bölgelerini aktive ederek merkezi toleransın sağlanmasında kritik rol oynar. Bu süreçte $AIRE$ proteininin $PHD1$ ($Plant$ $Homeodomain$ $1$) alanı, epigenetik bir "okuyucu" gibi davranarak belirli bir histon modifikasyonunu tanır ve sessiz gen bölgelerine yerleşir. $AIRE$ proteininin bu mekanizma kapsamında, aktif transkripsiyonun olmadığı sessiz gen bölgelerini belirlemek için doğrudan bağlandığı histon modifikasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Viral enfeksiyonlar sırasında, endozomal yerleşimli Toll-benzeri reseptör (TLR) 7 ve TLR9 aracılığıyla nükleik asitleri tanıyan ve vücuttaki temel Tip I İnterferon ($IFN-\alpha$ ve $IFN-\beta$) kaynağı olan bağışıklık sistemi hücresi aşağıdakilerden hangisidir?

B lenfositlerin kemik iliğindeki antijenden bağımsız gelişim basamakları ve periferik lenfoid organlardaki antijene bağımlı aktivasyon süreçlerinde rol alan moleküler mekanizmalar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Viral replikasyon sırasında konak hücre sitozolünde biriken nükleik asitlerin tanınması, tip I interferon ($IFN$) yanıtının tetiklenmesi için esastır. Özellikle kısa çift iplikli RNA ($dsRNA$) moleküllerini ve bu moleküllerin uçlarındaki 5'-trifosfat ($5'-ppp$) gruplarını spesifik olarak tanıyan sitozolik reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

Antijen sunan hücrelerde (APC) endojen antijenlerin işlenmesi ve sunulması sürecinde, sitozolik peptidlerin endoplazmik retikulum (ER) lümenine aktif olarak taşınmasından sorumlu olan molekül ve bu peptidin yüklendiği MHC lokusu eşleşmelerinden hangisi doğrudur?

Kompleman sisteminin aktivasyon basamakları ve bileşenleri değerlendirildiğinde; lektin yolağında mikroorganizma yüzeyindeki karbonhidrat gruplarına bağlanan ve fonksiyonel olarak klasik yolağın $C1q$ molekülüne karşılık gelen bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, bakteriyel bir enfeksiyon nedeniyle yüksek doz intravenöz penisilin tedavisi alırken tedavinin $10$. gününde ani gelişen halsizlik, solukluk ve skleralarda hafif ikter şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin değeri $8.2$ $g/dL$, retikülosit oranı $\%5$ ve direkt Coombs testi pozitif saptanıyor. Bu hastada gelişen tablodan sorumlu olan hipersensitivite reaksiyonu ve temel efektör mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Antijen sunan hücrelerde ($\text{APC}$) gerçekleşen antijen işleme ve sunumu süreçleri incelendiğinde; sitozol kaynaklı proteinlerin $\text{MHC sınıf I}$ molekülleri ile $\text{CD8}^+$ T hücrelerine sunumunun başarılı olduğu, ancak dış ortamdan alınan eksojen proteinlerin $\text{MHC sınıf II}$ molekülleri ile $\text{CD4}^+$ T hücrelerine sunumunun bozulduğu bir hücre hattında, aşağıdaki moleküler işlevlerden hangisinin eksikliği bu tabloya neden olabilir?

İnsan bağışıklık sisteminde $\text{HLA-DR}$, $\text{HLA-DP}$ ve $\text{HLA-DQ}$ gen bölgeleri tarafından kodlanan moleküllerin temel fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Tekrarlayan pyojenik bakteriyel enfeksiyonlar nedeniyle tetkik edilen bir çocuk hastada; kompleman analizinde $C3$ düzeyinin belirgin düşük, $C4$ ve $C1q$ düzeylerinin ise normal olduğu saptanmıştır. İleri incelemelerde hastanın serumunda alternatif yolak aktivitesinin kontrolsüz bir şekilde devam ettiği ve buna bağlı olarak $B$ faktörünün de tükendiği gözlenmiştir. Bu klinik ve laboratuvar tablosuna neden olan eksik proteinin normal fizyolojik görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Antijen sunan hücrelerde (APC) eksojen ve endojen kaynaklı antijenlerin işlenerek T lenfositlere sunulması süreci; proteazomlar, taşıyıcı proteinler ($TAP$) ve şaperon moleküller ($Li$, $HLA-DM$) gibi birçok bileşenin koordineli çalışmasını gerektirir. Bu moleküler basamakların işleyişi ve görev alan yapılar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

T hücrelerinin timustaki gelişimi, bir dizi genetik rearranjman ve kalite kontrol noktasından oluşur. Beta ($\beta$) zinciri gen rearranjmanını başarıyla tamamlayan bir timosit, bu zinciri pre-T $\alpha$ ($pT\alpha$) molekülü ile eşleştirerek "pre-TCR" kompleksini oluşturur. Bu kompleksin hücre yüzeyinde ekspresyonu ve sinyal iletimi, "$\beta$-seleksiyon" olarak adlandırılan ilk büyük kontrol noktasını temsil eder. Buna göre, pre-TCR kompleksinden köken alan sinyallerin sonucunda tetiklenen fizyolojik olaylar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

İnsan bağışıklık sisteminde, periferik kanda dolaşan monositlerin ve doku makrofajlarının yüzeyinde yoğun olarak bulunan, bakteriyel lipopolisakkaritin ($LPS$) tanınmasında $TLR$-$4$ ile birlikte yardımcı reseptör (koreseptör) olarak görev yapan yüzey molekülü aşağıdakilerden hangisidir?

B lenfositlerin antijene özgü aktivasyonu, germinal merkez reaksiyonları ve efektör hücrelere farklılaşması sürecinde gerçekleşen moleküler olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

T lenfositlerin timustaki gelişimi sırasında, kendi antijenlerini (self-antijenler) yüksek afiniteyle tanıyan hücrelerin apoptoz ile yok edilmesi (negatif seleksiyon), santral toleransın temelini oluşturur. Bu süreçte, otoreaktif T hücre reseptörü ($TCR$) sinyalleri ile doğrudan indüklenen ve mitokondriyal (intrinsik) apoptoz yolunu tetikleyerek hücrenin ölümüne (klonal delesyon) yol açan temel "BH3-only" pro-apoptotik protein aşağıdakilerden hangisidir?

Viral enfeksiyonlara karşı gelişen erken doğal immün yanıtta, özellikle yüksek miktarda Tip I interferon ($IFN-\alpha$) sentezleme kapasiteleriyle öne çıkan, yüzeylerinde $TLR7$ ve $TLR9$ reseptörleri ile $CD123$ ($IL-3$ reseptör $\alpha$ zinciri) molekülünü eksprese eden hücre aşağıdakilerden hangisidir?

Laboratuvarda incelenen bir hücre hattında, yüzeyde HLA-C moleküllerinin ekspresyonunun ileri derecede azaldığı, ancak HLA-DR moleküllerinin ekspresyonunun ve antijen sunum kapasitesinin normal olduğu saptanmıştır.

Bu hücre hattındaki moleküler defekt, aşağıdakilerden hangisindeki bir işlev bozukluğu ile en iyi açıklanabilir?

Antijen sunan hücrelerde (APC), eksojen yolla alınan proteinlerin işlenmesi ve MHC sınıf II molekülleri ile sunulması karmaşık bir moleküler mekanizma ile gerçekleşir. Bu süreçte yer alan değişmez zincir (invariant chain - $Li$), $CLIP$ (class II-associated invariant chain peptide) ve $HLA-DM$ gibi bileşenlerin fonksiyonları düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Doğal bağışıklık sisteminde patojenle ilişkili moleküler paternlerin ($PAMP$) tanınması ve sonrasındaki sinyal iletim süreçleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?