Temel İmmünoloji

642 soru

Soru 81Soru →

İmmünoglobulin (antikor) moleküllerinin yapısı incelendiğinde; antikorun izotipini (sınıfını) belirleyen, kompleman aktivasyonu ve hücre yüzey reseptörlerine bağlanma gibi biyolojik fonksiyonlardan sorumlu olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: FcF_c fragmenti

Cevap

Antikor molekülünün biyolojik fonksiyonlarından ve izotip tayininden sorumlu olan bölgesi FcF_c (Fragment crystallizable) parçasıdır.
Antikorun FcF_c (Fragment crystallizable) bölgesi, ağır zincirlerin sabit domenlerinden meydana gelir. Bu bölge antikorun sınıfını (IgG, IgM vb.) belirlemesinin yanı sıra kompleman sistemini aktive etme, fagositoz için opsonizasyon yapma ve plasentadan geçiş gibi antikorun efektör (biyolojik) fonksiyonlarını gerçekleştirmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Antikor yapısını temel parçalarına ayır.
Antikor; antijen bağlayan uçlar (FabF_{ab}) ve biyolojik aktiviteyi sağlayan gövde (FcF_c) kısmından oluşur.
Fonksiyonel ayrımı yapabilmek için molekülün yapı-görev ilişkisini anlamak gerekir.
2
FcF_c bölgesinin bileşenlerini ve görevlerini tanımla.
Ağır zincirin sabit domenlerinden (CHC_H) oluşan FcF_c bölgesi; kompleman bağlama, plasentadan geçiş ve FcF_c reseptörlerine tutunma gibi görevleri yapar.
Soruda istenen 'biyolojik fonksiyonlar' ifadesi doğrudan bu bölge ile ilişkilidir.

Anahtar Kavram

İmmünoglobulinlerde FabF_{ab} bölgesi antijeni tanırken, FcF_c bölgesi efektör fonksiyonları yürütür.
Tahmini Süre:45s
Soru 82Soru →

Doğal bağışıklık sisteminde mantar hücre duvarına ait β\beta-1,3-glukan yapılarını özgül olarak tanıyan, hücre içi sinyal iletiminde MyD88MyD88 adaptörünü kullanmak yerine 'Spleen Tyrosine Kinase' (SykSyk) aktivasyonu üzerinden CARD9CARD9 proteinini uyararak özellikle Th17Th17 tipi hücresel yanıtın indüklenmesinde kritik rol oynayan reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dectin-1

Cevap

Dectin-1 reseptörü, mantar hücre duvarındaki beta-glukanları tanıyan ve Syk-CARD9 yolağı üzerinden Th17 yanıtını indükleyen temel reseptördür.
Dectin-1, doğal bağışıklık sisteminde fungal beta-1,3-glukan yapılarını tanıyan ana 'pattern recognition receptor' (PRR) moleküldür. Diğer Toll-like reseptörlerden farklı olarak, sitoplazmik kuyruğunda bulunan bir hemITAM motifi aracılığıyla 'Spleen Tyrosine Kinase' (SykSyk) ve ardından CARD9CARD9 proteinini aktive eder. Bu yolağın uyarılması, mantarlara karşı savunmada hayati öneme sahip olan IL−6IL-6 ve IL−23IL-23 sitokinlerinin salınımına ve dolayısıyla Th17Th17 tipi yardımcı T hücre yanıtının oluşmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Ligandın belirlenmesi
Beta-1,3-glukan
Soruda belirtilen anahtar molekül fungal hücre duvarı bileşenidir.
2
Sinyal iletim yolağının analizi
Syk ve CARD9 aktivasyonu
Toll-like reseptörlerin aksine, bazı C-tipi lektin reseptörleri (CLR) bu özgül kinaz ve adaptör molekülü kullanır.
3
Efektör yanıtın eşleştirilmesi
Th17 polarizasyonu
Mantar enfeksiyonlarına karşı en kritik hücresel yanıt olan Th17 hücrelerinin gelişimi Dectin-1 sinyali ile doğrudan ilişkilidir.

Anahtar Kavram

C-tipi Lektin Reseptörleri (CLR) ve Dectin-1 Sinyal İletimi
Soru 83Soru →

T hücre aktivasyonunu baskılayarak immün toleransın sürdürülmesinde kritik görev alan CTLA−4CTLA-4 (CD152CD152) molekülünün etki mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Antijen sunan hücrelerdeki B7−1B7-1 (CD80CD80) ve B7−2B7-2 (CD86CD86) moleküllerine CD28CD28'den daha yüksek afinite ile bağlanır.

Cevap

CTLA-4 molekülü, antijen sunan hücreler üzerindeki B7 moleküllerine stimülatör reseptör olan CD28'den çok daha yüksek afinite ile bağlanarak T hücresi yanıtını baskılar.
T hücre aktivasyonunun kontrolünde CTLA−4CTLA-4 molekülü, antijen sunan hücreler üzerindeki B7−1B7-1 (CD80CD80) ve B7−2B7-2 (CD86CD86) ligandlarına karşı stimülatör reseptör olan CD28CD28'den yaklaşık 20-50 kat daha fazla afinite gösterir. Bu durum, CTLA−4CTLA-4'ün sınırlı sayıdaki B7B7 molekülleri için CD28CD28 ile başarıyla yarışmasını ve aktive edici sinyalleri keserek T hücresini inhibe etmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
T hücre aktivasyonu için gerekli olan sinyalleri tanımla.
Birinci sinyal TCR-MHC etkileşimi, ikinci sinyal ise kostimülasyondur (CD28CD28-B7B7).
Tam aktivasyon için her iki sinyalin de varlığı gereklidir.
2
CTLA−4CTLA-4 molekülünün yüzey ekspresyonunu ve ligandını belirle.
CTLA−4CTLA-4 aktive T hücrelerinde indüklenir ve APC üzerindeki B7B7 (CD80/86CD80/86) moleküllerine bağlanır.
CTLA−4CTLA-4, CD28CD28 ile aynı ligandları paylaşan bir kontrol noktası molekülüdür.
3
CTLA−4CTLA-4 ve CD28CD28 arasındaki rekabeti analiz et.
CTLA−4CTLA-4, B7B7 moleküllerine CD28CD28'den çok daha yüksek afinite ile bağlanarak onları ortamdan uzaklaştırır veya T hücresine negatif sinyal iletir.
Yüksek afiniteli bağlanma, stimülatör sinyalin (CD28) iletilmesini engelleyerek immün yanıtı sonlandırır.

Anahtar Kavram

CTLA-4 (CD152) molekülü, B7 molekülleri için CD28 ile rekabet ederek T hücresi aktivasyonunu inhibe eder (yüksek afinite mekanizması).

Alternatif Yöntem

PD−1PD-1 ve CTLA−4CTLA-4 her ikisi de inhibitör moleküller olsa da, CTLA−4CTLA-4 temel olarak aktivasyonun erken evresinde ve sekonder lenfoid organlarda B7B7 rekabeti üzerinden çalışırken, PD−1PD-1 daha çok periferik dokularda efektör fazın kontrolünde rol oynar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 84Soru →

Tümör hücreleri, konak immün sisteminin saldırılarından korunmak için antijen sunum yolaklarını bozabilirler. Özellikle sitotoksik T lenfositlerin (CD8+CD8^+) tümör antijenlerini tanımasını ve hücreyi yok etmesini engellemek için tümör hücreleri tarafından yüzey ekspresyonu sıklıkla azaltılan molekül aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: MHCMHC Sınıf I

Cevap

MHCMHC Sınıf I molekülleri, sitotoksik T lenfositlerin tümör hücrelerini tanıması için zorunludur ve bu moleküllerin ekspresyonunun azaltılması önemli bir immün kaçış mekanizmasıdır.
CD8+CD8^+ sitotoksik T lenfositleri, hedef hücreyi tanımak için o hücrenin yüzeyindeki MHCMHC Sınıf I moleküllerine ve içindeki antijenik peptide ihtiyaç duyar. Tümör hücreleri, bu 'kimlik kartı' görevini gören MHCMHC Sınıf I moleküllerini yüzeylerinden çekerek (downregülasyon) T hücrelerinin denetiminden kaçarlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hangi hücrenin etkisinden kaçılmak istendiğini belirle.
Sitotoksik T lenfositler (CD8+CD8^+).
Soruda CD8+CD8^+ hücrelerinin tanımasının engellenmesi amaçlandığı belirtilmiştir.
2
CD8+CD8^+ T hücrelerinin antijen tanıma kısıtlamasını hatırla.
MHCMHC Sınıf I kısıtlaması.
CD8+CD8^+ T hücreleri sadece MHCMHC Sınıf I ile sunulan endojen antijenleri tanıyabilir.
3
Tanınmayı engellemek için hangi molekülün hedef alınacağını belirle.
MHCMHC Sınıf I ekspresyonunun azaltılması.
Antijen sunan ana yapı (MHC I) ortadan kalkarsa, CD8+CD8^+ T hücresi tümör hücresini fark edemez.

Anahtar Kavram

Tümörlerin İmmün Kaçış Mekanizmaları ve MHC Sınıf I Downregülasyonu
Tahmini Süre:45s
Soru 85Soru →

Böbrek nakli yapılan bir hastada, nakilden aylar-yıllar sonra gelişen ve greft fonksiyonlarında yavaş seyirli bozulma, hipertansiyon ve proteinüri ile karakterize olan "kronik rejeksiyon" (kronik greft vaskülopatisi) tablosunda, alıcı T lenfositlerinin donör antijenlerini tanıma biçimi ve vasküler hasarın gelişimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alıcı T lenfositleri, donör MHC moleküllerinden köken alan peptidleri kendi (alıcı) antijen sunan hücreleri üzerinde sunulduğunda tanır (indirekt yol); salınan sitokinlerin etkisiyle vasküler düz kas hücre proliferasyonu ve intimal kalınlaşma gelişir.

Cevap

Kronik rejeksiyon sürecinde alıcı APC'leri tarafından sunulan donör MHC peptidlerinin indirekt yolla tanınması sonucunda salınan sitokinler, vasküler düz kas hücresi proliferasyonu ve intimal fibrozise yol açar.
Kronik rejeksiyonda (greft vaskülopatisi), greftteki donör antijen sunan hücreleri (APC) zamanla kaybolduğu için bağışıklık sistemi donör antijenlerini 'indirekt' yolla tanır. Bu yolda, alıcının kendi APC'leri donör MHC'lerinden kopan peptidleri işleyip sunar. Bu durum kronik bir inflamasyona ve özellikle CD4+CD4^+ T hücrelerinden salınan sitokinlerin (örneğin düz kas hücrelerini uyaran PDGF, TGF-beta vb.) etkisiyle damar lümeninin daralmasına (arteriyoskleroz) ve doku fibrozisine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz etme
Aylar-yıllar sonra gelişen yavaş seyirli bozulma ve vaskülopati bulguları 'Kronik Rejeksiyon' tanısına yönlendirir.
Rejeksiyon tipleri zamanlama ve patolojiye göre ayrılır.
2
İmmünolojik tanıma yolunu belirleme
Kronik dönemde greftteki donör APC'leri (antijen sunan hücreler) tükendiği için, alıcı APC'lerinin donör peptidlerini sunduğu 'İndirekt Yol' temel mekanizmadır.
Direkt yol, greftteki canlı donör hücrelerinin varlığına ihtiyaç duyar.
3
Patolojik süreci açıklama
Aktive olan CD4+CD4^+ T hücreleri sitokinler salgılar; bu sitokinler (IFN-γ\gamma, büyüme faktörleri) damar duvarındaki düz kas hücrelerini uyararak proliferasyona ve lümen daralmasına (arteriyoskleroz) yol açar.
Kronik hasar tipik olarak yavaş ilerleyen vasküler tıkanma ve organ atrofisi ile sonuçlanır.

Anahtar Kavram

İndirekt Allotanıma ve Kronik Greft Vaskülopatisi

Daha Fazla Pratik

Akut rejeksiyonun hücresel (tübülit) ve humoral (vaskülit, C4d birikimi) tiplerini karşılaştıran soruları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 86Soru →

T lenfositlerin antijene özgü aktivasyonu sırasında, antijen reseptörü (TCR) tarafından algılanan uyarıyı hücre içine ileten ve sitoplazmik kuyruklarında bulunan ITAM (Immunoreceptor Tyrosine−based Activation MotifImmunoreceptor \: Tyrosine-based \: Activation \: Motif) dizileri aracılığıyla sinyal iletim yolağını başlatan molekül aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CD3CD3

Cevap

T hücre reseptörü (TCR) ile ilişkili olan ve ITAM dizileri aracılığıyla sinyal iletimini sağlayan molekül CD3'tür.
T hücresi aktivasyonunda antijen tanıma TCR tarafından gerçekleştirilirken, bu uyarının hücre içine iletilmesi TCR ile kompleks oluşturan CD3 molekülü tarafından sağlanır. CD3 kompleksindeki zincirlerin (özellikle zeta zinciri) sitoplazmik kuyruklarında İmmünoreseptör Tirozin Temelli Aktivasyon Motifleri (ITAM) bulunur. Bu motiflerin fosforillenmesi, T hücresi aktivasyon yolağındaki ilk basamaktır.

Adım Adım Çözüm

1
TCR'nin antijen tanıma ve sinyal iletme yeteneklerini değerlendiriniz.
TCR alfa ve beta zincirleri antijeni tanır ancak sinyal iletimi için gerekli olan sitoplazmik kuyruklara sahip değildir.
TCR'nin değişken bölgeleri antijene özgüdür ancak hücre içi sinyalizasyon donanımı içermez.
2
TCR ile birlikte çalışan invariant (değişmez) protein komplekslerini belirleyiniz.
CD3 kompleksinin (gama, delta, epsilon ve zeta zincirleri) TCR ile sıkı bir birliktelik içinde olduğu görülür.
CD3 kompleksi, TCR tarafından algılanan uyarıyı sitoplazmaya aktarmakla görevli ana ünitedir.
3
Sinyal iletimini başlatan biyokimyasal motifleri (ITAM) kontrol ediniz.
CD3 zincirlerinin sitoplazmik kısımlarında bulunan ITAM dizileri, tirozin kinazlar tarafından fosforillenerek sinyal yolağını başlatır.
ITAM dizileri, T hücresi aktivasyonunun ilk biyokimyasal basamağını oluşturur.

Anahtar Kavram

T hücresi aktivasyonunda TCR-CD3 kompleksinin yapısı ve sinyal iletim mekanizması.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 87Soru →

Çarpıntı, ellerde titreme ve ekzoftalmi şikayetleri ile polikliniğe başvuran 4242 yaşındaki hastanın fizik muayenesinde diffüz guatr saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde serum TSHTSH düzeyi ölçülemeyecek kadar düşük (<0,01 mU/L<0,01\ mU/L), serbest T4T4 düzeyi ise anlamlı derecede yüksek bulunuyor. Bu hastada TSHTSH reseptörlerini uyararak aşırı tiroid hormonu sentezine yol açan antikorların neden olduğu hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hücre yüzey reseptörlerine bağlanan özgül antikorların, hücre içi sinyal yollarını tetikleyerek hücre fonksiyonunu aktive etmesi

Cevap

Graves hastalığında temel mekanizma, antikorların TSH reseptörlerine bağlanarak hücre içi sinyal yollarını tetiklemesi ve hücre fonksiyonunu aktive etmesidir.
Graves hastalığı, Coombs ve Gell sınıflandırmasına göre Tip II hipersensitivite reaksiyonudur. Bu tabloda antikorlar, tiroid folikül hücrelerindeki TSHTSH reseptörlerine bağlanarak TSHTSH hormonunun etkisini taklit eder (agonistik etki) ve hücreyi sürekli uyararak aşırı hormon sentezine neden olur. Bu durum 'antikor aracılı hücresel disfonksiyon' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Hastadaki çarpıntı, ekzoftalmi ve düşük TSH/yüksek T4 tablosu Graves hastalığına (hipertiroidi) işaret etmektedir.
Tanının doğru konulması, patolojik mekanizmanın belirlenmesi için ilk adımdır.
2
Patofizyolojik sürecin tanımlanması
Graves hastalığında TSH reseptörlerine karşı stimülan (uyarıcı) özellikte antikorlar (TRAb) gelişir.
Hipersensitivite tipini belirlemek için hangi immün bileşenin rol oynadığını anlamak gerekir.
3
Coombs-Gell sınıflandırmasına göre eşleştirme
Hücre yüzeyindeki reseptörlere karşı gelişen ve hücre fonksiyonunu değiştiren (uyaran veya baskılayan) antikorlar Tip II hipersensitivite kapsamında değerlendirilir.
Tip II reaksiyonlar sadece hücre ölümüyle değil, hücre disfonksiyonuyla da sonuçlanabilir.

Anahtar Kavram

Tip II hipersensitivite reaksiyonları sadece sitotoksik (hücre parçalayıcı) değil, aynı zamanda reseptör fonksiyonlarını değiştirici (stimülan veya inhiban) nitelikte de olabilir.
Soru 88Soru →

İnsan immünoglobulinlerinin ince yapısı, fonksiyonel domen organizasyonu ve proteolitik sindirim ürünleri arasındaki ilişki düşünüldüğünde, antikor moleküllerinin biyokimyasal özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Polimerik yapıdaki IgM ve IgA moleküllerinde monomerlerin birleşmesini sağlayan J zinciri, ağır zincirlerin C-terminal ucundaki 'tailpiece' bölgesinde yer alan sistein kalıntılarına kovalent bağlarla bağlanır.

Cevap

Polimerik yapıdaki IgM ve IgA moleküllerinde monomerlerin birleşmesini sağlayan J zinciri, ağır zincirlerin C-terminal ucundaki 'tailpiece' bölgesinde yer alan sistein kalıntılarına kovalent bağlarla bağlanır.
J zinciri, immünoglobulinlerin polimerik formlarını (özellikle salgısal IgA ve pentamerik IgM) stabilize eden bir proteindir. Ağır zincirlerin (mü ve alfa) en ucunda bulunan ve menteşe bölgesinden bağımsız olan 'tailpiece' bölgesindeki sistein kalıntıları ile kovalent bağ kurarak monomerlerin birleşmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
İmmünoglobulinlerin polimerleşme mekanizmasını analiz et.
IgM pentamer, IgA ise dimer formunda salgılanabilir.
Bu polimerlerin oluşumu için ek bir protein yapısı (J zinciri) gereklidir.
2
J zincirinin bağlanma bölgesini belirle.
J zinciri, ağır zincirlerin (alfa ve mü) C-terminalinde bulunan 'tailpiece' (kuyruk parçası) adı verilen 18 amino asitlik uzantıya bağlanır.
Bu bölgedeki sistein kalıntıları, J zinciri ile kovalent disülfit bağları kurarak monomerleri bir arada tutar.
3
Diğer yapısal özellikleri (menteşe bölgesi, domen sayısı, proteoliz) doğrula.
IgM/IgE'de menteşe yoktur ve 4 sabit domen vardır. Pepsin F(ab′)2F(ab')_2, papain ise Fab üretir.
Domen ve proteoliz sonuçları spesifik enzimlere ve izotip sınıflarına göre değişir.

Anahtar Kavram

İmmünoglobulinlerin J zinciri aracılığıyla polimerizasyonu ve C-terminal tailpiece yapısı.
Soru 89Soru →

Kompleman sisteminin kontrol mekanizmalarındaki yetersizlikler; herediter anjiyoödem (C1−INHC1-INH eksikliği) ve paroksizmal noktürnal hemoglobinüri (GPIGPI-çapa kusuru) gibi farklı klinik tablolara yol açabilir. Bu sistemin regülasyonunda görev alan moleküller ve etki mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CD59CD59 (Protektin), Alternatif yolağa özgü bir regülatör olup C4bC4b bileşeninin alternatif C3C3 konvertaz yapısına girmesini engelleyerek membran atak kompleksi (MACMAC) oluşumunu durdurur.

Cevap

CD59CD59 (Protektin) ile ilgili ifade yanlıştır; çünkü bu protein C9C9 polimerizasyonunu engelleyerek MACMAC oluşumunu terminal aşamada durdurur ve Alternatif yolağa özgü değildir (tüm yolakların ortak son basamağını denetler). Ayrıca Alternatif yolakta C4bC4b bileşeni bulunmaz.
CD59CD59 (Protektin) ile ilgili olan ifade yanlıştır. CD59CD59, kompleman aktivasyonunun son aşamasında (terminal yolak), C9C9 molekülünün C5b−8C5b-8 kompleksine bağlanmasını ve çok sayıda C9C9'un birleşerek membran atak kompleksini (MACMAC) oluşturmasını engeller. Bu protein tüm aktivasyon yolakları (Klasik, Lektin, Alternatif) için ortak olan terminal aşamayı denetler ve Alternatif yolağa özgü değildir. Ayrıca, Alternatif yolağın hiçbir aşamasında C4bC4b molekülü görev almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Aktivasyon aşamalarına göre regülatörleri sınıflandırın.
C1−INHC1-INH başlangıç aşamasını; CD55CD55, Faktör HH ve Faktör II konvertaz aşamasını; SS proteini ve CD59CD59 ise terminal (MACMAC) aşamasını denetler.
Her regülatörün sistemin farklı bir noktasında özgül bir hedefi vardır.
2
C1−INHC1-INH ve CD55CD55 fonksiyonlarını kontrol edin.
C1−INHC1-INH, C1r/sC1r/s ve MASP−2MASP-2'yi; CD55CD55 ise her iki yolak C3C3 konvertazını (C4b2aC4b2a ve C3bBbC3bBb) hedef alır.
Bu proteinler birden fazla yolağı aynı anda denetleyebilen genel regülatörlerdir.
3
Terminal aşama regülatörlerini (SS proteini ve CD59CD59) karşılaştırın.
SS proteini sıvı fazda C5b−7C5b-7 kompleksine bağlanırken; CD59CD59 membran üzerinde C9C9 polimerizasyonunu engeller.
Konak hücrelerini hem sıvı fazdaki hem de membran üzerindeki ataklardan korumak için farklı mekanizmalar mevcuttur.
4
Alternatif yolak bileşenlerini ve CD59CD59 hedef molekülünü değerlendirin.
Alternatif yolakta C4C4 bulunmaz (C3bBbC3bBb kullanılır) ve CD59CD59 bir konvertaz inhibitörü değil, C9C9 inhibitörüdür.
Yolak bileşenlerinin ve regülatör hedeflerinin doğru eşleştirilmesi tanıyı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Kompleman sisteminin kontrol mekanizmaları (C1−INHC1-INH, CD55CD55, CD59CD59, Faktör HH, Faktör II ve SS proteini) farklı aşamalarda ve farklı moleküler hedefler üzerinden çalışır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 90Soru →

3232 yaşında erkek hasta, epilepsi tanısıyla yaklaşık 55 hafta önce karbamazepin tedavisine başlanıyor. Son 33 gündür devam eden yüksek ateş, yüzde ödem, gövdede yaygın makülopapüler döküntü ve servikal lenfadenopati şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde lökositoz (14.000/μL14.000/\mu L), belirgin eozinofili (2.500/μL2.500/\mu L) ve karaciğer fonksiyon testlerinde artış (ALT:320 U/LALT: 320\ U/L, AST:280 U/LAST: 280\ U/L) saptanıyor. Bu klinik tabloda baskın olan efektör hücrelerin dokuya göçünden ve aktivasyonundan sorumlu olan temel immünopatogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Antijene özgü T hücrelerinden salınan IL−5IL-5 aracılığıyla gerçekleşen Tip IVb hipersensitivite

Cevap

Antijene özgü T hücrelerinden salınan IL−5IL-5 aracılığıyla gerçekleşen Tip IVb hipersensitivite reaksiyonu (DRESS Sendromu).
Vakadaki klinik tablo (karbamazepin kullanımı sonrası 5. haftada çıkan ateş, döküntü, organ tutulumu ve eozinofili) tipik bir DRESS sendromudur. DRESS sendromu, antijene duyarlı T hücrelerinin Th2 yönünde farklılaşarak yüksek miktarda IL−5IL-5 üretmesi sonucu gelişen bir Tip IVb hipersensitivite reaksiyonudur. IL−5IL-5, eozinofillerin maturasyonu ve kemotaksisi için kritik öneme sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verileri sentezle.
İlaç kullanımı (karbamazepin), 22-88 haftalık latent dönem (55 hafta), ateş, döküntü, LAP ve visseral tutulum (hepatit) ile karakterize tablo.
Bu bulgular DRESS (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms) sendromuna işaret eder.
2
Laboratuvar bulgularını immünolojik olarak yorumla.
Belirgin eozinofili (>1.500/μL>1.500/\mu L) ve karaciğer enzim yüksekliği saptanmıştır.
Eozinofillerin baskın olduğu hipersensitivite reaksiyonları Gell-Coombs sınıflandırmasının güncel formunda Tip IVb olarak tanımlanır.
3
Efektör mekanizmayı saptan.
İlaca özgü T hücreleri Th2 sitokinleri (IL−4IL-4, IL−5IL-5, IL−13IL-13) salgılar.
Özellikle IL−5IL-5, kemik iliğinden eozinofil üretimini, dokuya göçünü ve aktivasyonunu sağlayan temel sitokindir.

Anahtar Kavram

Tip IV hipersensitivite alt tipleri (özellikle Tip IVb ve DRESS sendromu mekanizması).

Daha Fazla Pratik

DRESS sendromunda sıklıkla HHV-6 reaktivasyonunun eşlik edebileceğini ve bunun klinik şiddeti artırabileceğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 91Soru →

İnsanlarda plasentayı geçebilen ve yenidoğana hayatının ilk aylarında enfeksiyonlara karşı koruyucu pasif bağışıklık sağlayan tek immünoglobulin izotipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IgGIgG

Cevap

İnsanlarda plasentayı geçme yeteneğine sahip olan tek immünoglobulin sınıfı IgGIgG'dir.
İmmünoglobulin G (IgGIgG), ağır zincirindeki FcFc bölgesinin neonatal FcFc reseptörü (FcRnFcRn) ile etkileşime girmesi sayesinde plasenta bariyerini geçebilen tek izotiptir. Bu özellik, bebeğin doğumdan sonraki ilk birkaç ay boyunca anneden gelen antikorlar sayesinde korunmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Beş temel immünoglobulin sınıfının (IgGIgG, IgMIgM, IgAIgA, IgDIgD, IgEIgE) yapısal ve fonksiyonel özelliklerini hatırlayın.
Her izotipin kendine özgü ağır zincir sabit bölgeleri ve bu bölgelere bağlı biyolojik fonksiyonları vardır.
Soruda istenen 'plasentadan geçiş' özelliği, antikorun FcFc bölgesindeki özel bir amino asit dizisi ile ilişkilidir.
2
Plasentadan geçişi sağlayan mekanizmayı (neonatal FcFc reseptörü - FcRnFcRn etkileşimi) hangi izotipin gerçekleştirdiğini belirleyin.
Sadece IgGIgG izotipi FcRnFcRn reseptörlerine bağlanarak aktif transport ile plasentadan fetusa geçebilir.
Diğer izotiplerin (IgMIgM, IgAIgA, vb.) yapısal özellikleri veya FcFc bölgeleri bu reseptörle etkileşime izin vermez.

Anahtar Kavram

İmmünoglobulin İzotiplerinin Fonksiyonel Farklılıkları ve Plasental Transfer
Tahmini Süre:40s
Soru 92Soru →

İmmün sistemin kendi antijenlerine karşı geliştirdiği periferik tolerans mekanizmalarından biri olan anerji sürecinde, T hücresinin öz-antijenle karşılaşmasına rağmen efektör fonksiyon kazanamayıp uzun süreli fonksiyonel yanıtsızlık durumuna girmesini sağlayan temel moleküler etkileşim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: T hücresindeki CTLA-4 molekülünün antijen sunan hücredeki B7 moleküllerine yüksek afinite ile bağlanması

Cevap

T hücresindeki CTLA-4 molekülünün antijen sunan hücredeki B7 moleküllerine yüksek afinite ile bağlanması
Periferik tolerans mekanizmalarından biri olan anerji, T hücresinin antijeni tanımasına rağmen (Sinyal 1), aktivasyon için gerekli olan ko-stimülatör sinyali (Sinyal 2) alamaması veya inhibitör bir sinyal alması durumunda gelişir. CTLA-4 (CD152) molekülü, T hücreleri üzerinde eksprese edilir ve antijen sunan hücrelerdeki B7-1 (CD80) / B7-2 (CD86) moleküllerine, CD28'den daha yüksek afinite ile bağlanarak T hücresine inhibitör sinyal gönderir. Bu durum hücrenin fonksiyonel olarak yanıtsız (anerjik) kalmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
T hücresi aktivasyon sinyallerini tanımla
Sinyal 1: TCR-MHC/Antijen etkileşimi; Sinyal 2: CD28-B7 ko-stimülasyonu.
Aktivasyon için her iki sinyalin de tam olması gerekir.
2
Anerji mekanizmasını analiz et
Eğer Sinyal 2 eksikse veya inhibitör reseptörler (CTLA-4, PD-1) devreye girerse hücre yanıtsız kalır.
Periferik toleransın ana yollarından biri ko-stimülasyonun engellenmesidir.
3
CTLA-4 fonksiyonunu belirle
CTLA-4, B7 moleküllerine CD28'den çok daha yüksek afinite ile bağlanır ve inhibitör sinyal iletir.
Bu rekabetçi bağlanma, aktivasyonu durdurarak anerjiyi başlatır.

Anahtar Kavram

Periferik T hücre toleransı ve Anerji mekanizması

Daha Fazla Pratik

Treg hücrelerinin CTLA-4 kullanarak antijen sunan hücrelerdeki B7 moleküllerini nasıl 'tükettiği' (trans-endositoz) konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 93Soru →

Timus medullasında bulunan epitelyal hücrelerin, normalde timusta bulunmayan periferik doku antijenlerini (örneğin insülin, tiroglobulin) eksprese etmesini sağlayarak; bu antijenlere yüksek afiniteyle bağlanan oto-reaktif TT hücrelerinin negatif seleksiyonla elenmesine olanak tanıyan transkripsiyonel regülatör aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: AIRE

Cevap

Negatif seleksiyon sırasında timus dışı doku antijenlerinin ekspresyonunu sağlayan molekül AIRE'dir.
AIRE proteini, normal şartlarda sadece spesifik periferik dokularda sentezlenen proteinlerin timus medullasındaki epitelyal hücrelerde de sentezlenmesini sağlar. Bu sayede, gelişmekte olan TT hücreleri henüz timustayken bu doku antijenleriyle karşılaşır. Bu antijenleri tanıyan oto-reaktif hücreler apoptoza uğratılarak (negatif seleksiyon) elenir.

Adım Adım Çözüm

1
Timusta gerçekleşen negatif seleksiyon mekanizmasını analiz et.
Negatif seleksiyon, kendi antijenlerine yüksek afinite ile bağlanan TT hücrelerinin yok edilmesidir.
Oto-reaktif hücrelerin periferik dolaşıma çıkmasını engellemek için bu süreç gereklidir.
2
Timusta bulunmayan periferik doku antijenlerinin (insülin vb.) nasıl sunulduğunu belirle.
Bu antijenler, medüller timik epitelyal hücrelerde (mTEC) özel bir protein aracılığıyla eksprese edilir.
Vücudun geri kalanındaki dokulara özgü antijenlere karşı tolerans geliştirmek için bu antijenlerin timusta taklit edilmesi gerekir.
3
Bu ekspresyondan sorumlu spesifik molekülü tanımla.
AIRE (Autoimmune Regulator) bu süreci yöneten transkripsiyonel regülatördür.
AIRE eksikliği, APECED sendromu gibi yaygın otoimmün hastalıklara yol açar.

Anahtar Kavram

AIRE proteini ve Timik Negatif Seleksiyon aracılığıyla Merkezi Tolerans
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 94Soru →

İnsan bağışıklık yanıtında antijen sunan hücrelerde (APC) gerçekleşen MHC Sınıf IIMHC\ S\imath n\imath f\ II (MHC IIMHC\ II) sunum yolunda; endozomal bölmelerde 'değişmeyen zincir' (invariant chain, Liinvariant\ chain,\ Li) proteininin parçalanmasıyla oluşan CLIP (class II−associated invariant chain peptideclass\ II-associated\ invariant\ chain\ peptide) molekülünün peptit bağlama oluğundan uzaklaştırılmasını ve yerine eksojen antijenik peptitlerin yüklenmesini katalize eden HLA-DM molekülünün işlevsel olarak eksik olduğu bir durumda, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: MHC IIMHC\ II (HLA-DR, DP, DQ) molekülleri, eksojen peptitleri bağlayamadığı için hücre yüzeyine CLIP ile bağlı halde çıkar veya instabilite nedeniyle yıkılır.

Cevap

MHC sınıf II (HLA-DR, DP, DQ) molekülleri eksojen peptitleri bağlayamadığı için yüzeye CLIP ile bağlı çıkar veya instabil kalıp yıkılır.
MHC sınıf II molekülleri (HLA−DR, DP, DQHLA-DR,\ DP,\ DQ), endoplazmik retikulumda sentezlendiklerinde peptit bağlama olukları 'değişmeyen zincir' (Li) ile kapatılır. Endozomal bölmelere ulaşıldığında Li parçalanarak CLIP halini alır. HLA-DM molekülü, CLIP'in oluktan ayrılmasını ve yüksek afiniteli eksojen peptitlerin yüklenmesini katalize eder. HLA-DM çalışmazsa, CLIP yerinden ayrılamaz ve MHC II molekülleri antijen sunamaz; bu durum CD4+ T hücre yanıtının oluşmamasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
MHC sınıf II yolunun bileşenlerini tanımla.
MHC II yolu; HLA-DR/DP/DQ alellerini, eksojen antijenleri, invariant chain (Li), CLIP ve HLA-DM moleküllerini kullanır.
MHC II ve MHC I yollarının moleküler farklarını ayırt etmek sorunun temelidir.
2
HLA-DM molekülünün spesifik görevini analiz et.
HLA-DM, endozomlarda MHC II oluğundaki CLIP'i uzaklaştırıp antijenik peptidin bağlanmasını katalize eden bir 'editör' moleküldür.
Soruda verilen fonksiyon kaybının hangi moleküler adımı durdurduğunu belirlemek gerekir.
3
HLA-DM eksikliğinin sonucunu değerlendir.
CLIP uzaklaştırılamazsa, antijenik peptit yüklenemez; sonuçta MHC II yüzeye 'boş' veya CLIP-bağlı çıkar, bu da CD4+ T hücresi uyarımını engeller.
Moleküler bir eksikliğin hücresel sunum üzerindeki etkisini analiz etmek doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

MHC Sınıf II yolunda HLA-DM, CLIP eksonerasyonu ve peptit yüklenmesi için zorunlu bir katalizördür.
Soru 95Soru →

B lenfositlerin kemik iliğindeki gelişim basamakları, antijenle karşılaşma sonrası aktivasyon mekanizmaları ve germinal merkez reaksiyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Germinal merkezin ışık zonunda gerçekleşen afinite maturasyonu sürecinde; antijeni yüksek afiniteyle tanıyan B hücreleri, antijeni T-yardımcı hücrelerine sunarak CD40-CD40L etkileşimi üzerinden sağ kalım sinyali alırlar.

Cevap

Germinal merkezin ışık zonunda gerçekleşen afinite maturasyonu sürecinde; antijeni yüksek afiniteyle tanıyan B hücreleri, antijeni T-yardımcı hücrelerine sunarak CD40-CD40L etkileşimi üzerinden sağ kalım sinyali alırlar.
Işık zonunda yer alan sentrositler, foliküler dendritik hücreler üzerindeki antijenleri yüzeylerindeki BCR ile yakalar. Antijeni yüksek afiniteyle bağlayan hücreler, bu antijeni endositozla içeri alıp MHC Sınıf II ile T-yardımcı hücrelerine sunar. Bu sunum sırasında gerçekleşen CD40 (B hücresi) - CD40L (T hücresi) etkileşimi, B hücresinin apoptozdan kurtulmasını ve efektör/bellek hücresine dönüşmesini sağlayan hayati sağ kalım sinyalini iletir.

Adım Adım Çözüm

1
B hücre gelişim evrelerinin ve yüzey belirteçlerinin analiz edilmesi.
Kemik iliğinde Pro-B (ağır zincir düzenlenmesi başlar), Pre-B (sitoplazmik μ\mu ağır zinciri), İmmatür B (yüzeyel IgMIgM) ve periferde Matür Naif B (IgMIgM+IgDIgD) evreleri görülür.
Gelişim basamaklarındaki genetik ve protein ekspresyonu farklarını ayırt etmek maturasyon sürecini anlamayı sağlar.
2
Germinal merkez reaksiyonlarının (Karanlık ve Işık zonu) incelenmesi.
Karanlık zon somatik hipermutasyon (AID enzimi ile), ışık zonu ise afinite maturasyonu (FDC ve T-yardımcı hücreleri ile seçim) bölgesidir.
Antikor çeşitliliğinin sağlanması ve yüksek afiniteli hücrelerin seçim mekanizmasını doğrulamak için gereklidir.
3
Sitokin-İzotip eşleşmelerinin ve CD moleküllerinin rollerinin kontrol edilmesi.
IL-4 -> IgEIgE/IgG4IgG4, TGF−βTGF-\beta -> IgAIgA; B hücresi (CD40) - T hücresi (CD40L) etkileşimi germinal merkez için kritiktir.
Yanlış seçenekleri elemek ve sinyal iletim yollarını doğrulamak için son kontroldür.

Anahtar Kavram

B Hücre Aktivasyonu ve Germinal Merkez Reaksiyonları
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 96Soru →

Doğal bağışıklık sisteminde hücresel stres, homeostaz bozukluğu ve doku hasarını saptamakla görevli reseptörlerden biri; hücre içi potasyum (K+K^+) konsantrasyonunun düşmesi, fagositoz edilen monosodyum ürat kristalleri veya hücre dışı ATPATP artışı gibi tehlike sinyallerini (DAMPDAMP) algılayarak inflamozom kompleksini tetiklemektedir. Yapısındaki 'pyrin' domeni aracılığıyla ASCASC adaptör proteini ile etkileşime giren ve kaspaz-1 aktivasyonu üzerinden interlökin-1β1\beta (IL−1βIL-1\beta) gibi pro-inflamatuar sitokinlerin olgunlaşmasını sağlayan bu reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: NLRP3

Cevap

Doğal bağışıklıkta hücresel stres sinyallerini ve potasyum değişimlerini algılayarak inflamozom üzerinden kaspaz-1 aktivasyonu yapan reseptör NLRP3'tür.
NLRP3 reseptörü, doğal bağışıklığın en önemli 'sensör'lerinden biridir. Diğer PRR'lardan farklı olarak sadece patojen yapılarını (PAMP) değil, ATP artışı, potasyum düşüşü, kristal yapılar (ürat, kolesterol) gibi doku hasarını bildiren sinyalleri (DAMP) de algılar. Bu sinyallerle aktive olduğunda ASC proteini ile birleşerek inflamozomu kurar, kaspaz-1'i aktive eder ve sonuçta pro-IL-1β'nın aktif IL-1β'ya dönüşümünü sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tehlike sinyallerinin (DAMP) analiz edilmesi
Hücre dışı ATP, monosodyum ürat kristalleri ve K+ kaybı gibi sinyaller hücresel hasarı veya stresi gösterir.
Reseptörün özgüllüğünü belirlemek için uyarının kaynağı (PAMP vs DAMP) kritiktir.
2
Downstream efektör mekanizmanın belirlenmesi
ASC adaptör proteini, kaspaz-1 aktivasyonu ve IL-1β olgunlaşması bir 'inflamozom' aktivasyonuna işaret eder.
Bu süreç NF-κB yolağı ile aktive olan sitokin sentezinden farklı olarak post-translasyonel bir işleme sürecidir.
3
Reseptör ailesinin ve spesifik üyenin saptanması
Pyrin domeni içeren ve bu spesifik DAMP'ları tanıyan üye NLRP3 (NLR ailesi üyesi 3) olarak tanımlanır.
Farklı NLR'ler (örn. NLRC4) veya ALR'ler (örn. AIM2) farklı ligandlar ve domainler kullanarak inflamozom oluştururlar.

Anahtar Kavram

NLRP3 İnflamozom Aktivasyonu ve Ligand Özgüllüğü

Daha Fazla Pratik

İnflamozom aktivasyonunun 'iki aşamalı' (hazırlanma ve aktivasyon) doğasını ve gut hastalığındaki rolünü inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 97Soru →

Hümoral bağışıklığın temel hücresi olan B lenfositlerin gelişim basamakları, yüzey markerları ve aktivasyon sonrası geçirdikleri değişimler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Antijene özgü hümoral yanıtta, B hücrelerinin IgE izotipine dönüşmesini (izotip değişimi) indükleyen temel sitokin IL-4'tür.

Cevap

B hücrelerinin IgE izotipine dönüşümünü indükleyen temel sitokin IL-4'tür.
B lenfositlerin hümoral bağışıklık sırasında farklı antikor sınıflarına dönüşmesi, ortamdaki sitokin profiline bağlıdır. Th2 hücrelerinden salınan IL-4, B hücrelerinde IgE ve IgG4 sentezini indükleyen temel sinyaldir.

Adım Adım Çözüm

1
B hücresi aktivasyon sonrası süreçleri değerlendirilir.
B hücreleri antijenle karşılaştıktan sonra germinal merkezlerde izotip değişimi (class switch) ve afinite matürasyonu süreçlerine girerler.
Bu süreçler hümoral yanıtın özgüllüğünü ve etkinliğini artırmak için gereklidir.
2
İzotip değişimini kontrol eden sitokinler analiz edilir.
T-helper 2 (Th2) hücrelerinden salınan IL-4'ün IgE değişimini, TGF-beta'nın ise IgA değişimini indüklediği bilinmektedir.
Farklı sitokinler, B hücrelerini farklı antikor sınıfları üretmeye yönlendirir.
3
Marker ve reseptör özellikleri kontrol edilir.
CD21'in aktivasyon eşiğini düşürdüğü ve EBV reseptörü olduğu, CD19'un pan-B marker olduğu doğrulanır.
Diğer seçeneklerin yanlışlığı bu bilgilerle kanıtlanır.

Anahtar Kavram

İzotip değişimi (class switching) ve B hücre markerlarının fonksiyonel önemi.

Daha Fazla Pratik

B hücrelerinin plazma hücrelerine dönüşürken hangi markerları kaybettiğini (örn. CD20) ve hangilerini kazandığını (örn. CD138) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 98Soru →

Antijen sunan hücrelerde (APC\text{APC}) gerçekleşen antijen işleme ve sunumu süreçlerinde; MHC sınıf II moleküllerinin endoplazmik retikulumda (ER\text{ER}) sentezlenmesi sırasında peptit bağlama oluğuna yerleşerek, ER\text{ER} içerisindeki endojen proteinlerin bu oluğa bağlanmasını fiziksel olarak engelleyen ve molekülün endozomal kompartmanlara taşınmasını yönlendiren protein aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Invariant zincir (Li\text{Li})

Cevap

Invariant zincir (Li\text{Li}), MHC sınıf II moleküllerinin endoplazmik retikulumda sentezi sırasında peptit bağlama oluğunu kapatarak endojen peptitlerin bağlanmasını engelleyen ve molekülü endozomlara yönlendiren proteindir.
Doğru cevap Invariant zincirdir (Li\text{Li}). Bu protein, MHC sınıf II molekülünün sentezi sırasında üçlü yapılar oluşturarak peptit bağlama oluğuna bağlanır. Bu bağlanma sayesinde ER\text{ER} lümeninde bulunan ve MHC sınıf I için oraya taşınmış olan peptitlerin MHC sınıf II'ye bağlanması önlenmiş olur. Ayrıca Li\text{Li} zinciri, kompleksi Golgi üzerinden endozomal/lizozomal veziküllere yönlendiren bir sinyal içerir.

Adım Adım Çözüm

1
MHC sınıf II sentez yerini belirle.
MHC sınıf II molekülleri granüllü endoplazmik retikulumda (GER\text{GER}) sentezlenir.
MHC molekülleri hücre zarına gidecek proteinler olduğu için ribozomlarda sentezlenip ER\text{ER} lümenine girerler.
2
ER\text{ER} içindeki peptit etkileşimini değerlendir.
ER\text{ER} lümeni, MHC sınıf I için bekleyen endojen peptitlerle doludur.
Bu peptitlerin yanlışlıkla MHC sınıf II'ye bağlanmasını önlemek için oluğun kapatılması gerekir.
3
Oluk koruyucu molekülü tanımla.
Invariant zincir (Li\text{Li}), MHC sınıf II oluğuna bağlanır.
Li\text{Li}, hem oluğu fiziksel olarak kapatır hem de sahip olduğu sinyal dizisi sayesinde MHC-II'nin endozomal veziküllere gitmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Invariant zincir (Li\text{Li}), MHC sınıf II moleküllerinin biyosentezi sırasında endoplazmik retikulumda oluğu kapatan ve molekülün endozomal taşınımını sağlayan şaperon proteindir.

İpuçları

1
Bu protein, MHC sınıf II'nin ER\text{ER}'den endozomlara 'vize' almasını ve yolculuk sırasında 'bagajını' (oluğunu) kapalı tutmasını sağlar.

Daha Fazla Pratik

MHC sınıf I ve II arasındaki işleme farklarını, kullanılan şaperon moleküller (Tapazin vs HLA-DM) üzerinden tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 99Soru →

T lenfositlerin timustaki matürasyonu sırasında, merkezi toleransın sağlanması amacıyla insülin ve tiroglobulin gibi dokuya özgü 'self' antijenlerin meduller epitelyal hücrelerde eksprese edilmesini kontrol eden ve negatif seleksiyon aşamasında kritik rol oynayan protein aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: AIRE (Otoimmün regülatör)

Cevap

Doğru cevap AIRE (Otoimmün regülatör) proteinidir.
AIRE (Autoimmune Regulator), timik meduller epitelyal hücrelerde (mTEC) yer alan ve normalde timusta bulunmayan periferik doku antijenlerinin (insülin, tiroglobulin, kazein vb.) sentezlenmesini sağlayan kritik bir proteindir. Bu sayede, bu antijenlere yüksek afinite gösteren T hücreleri apoptoza uğratılarak (negatif seleksiyon) merkezi tolerans sağlanmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
T hücrelerinin timustaki gelişim aşamalarını analiz et.
T hücreleri timusta pozitif ve negatif seleksiyon süreçlerinden geçer.
Pozitif seleksiyon MHC tanımayı, negatif seleksiyon ise 'self' antijenlere aşırı yanıtı engellemeyi hedefler.
2
Negatif seleksiyonun merkezi toleranstaki mekanizmasını incele.
Timik meduller epitelyal hücreler, vücudun diğer bölgelerindeki dokulara özgü proteinleri sunmalıdır.
T hücrelerinin vücudun kendi dokularına (insülin, tiroglobulin vb.) saldırmaması için bu antijenleri timusta tanıması gerekir.
3
Bu dokuya özgü antijenlerin ekspresyonunu sağlayan faktörü belirle.
AIRE (Autoimmune Regulator) proteini bu genlerin ekspresyonunu tetikler.
AIRE mutasyonlarında bu antijenler sunulamaz ve APS-1 (APECED) gibi ciddi otoimmün hastalıklar gelişir.

Anahtar Kavram

Merkezi Tolerans ve AIRE Proteini

Alternatif Yöntem

AIRE eksikliğinde gelişen APS-1 (Otoimmün Poliendokrinopati Sendromu Tip 1) kliniğini (kandidiyazis, hipoparatiroidizm, adrenal yetmezlik) hatırlamak, proteinin fonksiyonunu pekiştirir.
Tahmini Süre:50s
Soru 100Soru →

İmmün yanıt sırasında Th2Th2 yardımcı TT hücreleri tarafından salgılanan; BB hücrelerinden IgEIgE sentezini indüklemesinin yanı sıra, özellikle hava yolu epitelinden mukus salgısını artırarak helmintlere karşı savunmada ve astım patogenezinde kritik rol oynayan sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnterlökin-13 (IL−13IL-13)

Cevap

İnterlökin-13 (IL−13IL-13), Th2 hücreleri tarafından üretilen ve mukus salgısını artırma özelliğiyle karakterize olan sitokindir.
İnterlökin-13 (IL−13IL-13), yardımcı T hücrelerinden Th2 alt grubu tarafından salgılanır. Başlıca etkileri arasında B lenfositlerinde IgE sınıf değişimini uyarmak ve mukozal yüzeylerde (özellikle hava yollarında) epitel hücrelerinden mukus salgısını artırmak yer alır. Bu özellikleriyle hem helmintlere karşı savunmada hem de astım gibi alerjik hastalıkların fizyopatolojisinde önemli bir yere sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen hücresel kaynağı (Th2) ve fonksiyonları (IgE sentezi ve mukus üretimi) belirle.
Th2 hücreleri tarafından salgılanan sitokinler IL-4, IL-5 ve IL-13'tür.
Th2 yanıtı paraziter infeksiyonlara ve alerjik reaksiyonlara karşı özelleşmiştir.
2
Mukus salgısını artıran spesifik sitokini seçenekler arasından ayırt et.
İnterlökin-13, B hücrelerinde IL-4'e benzer şekilde IgE değişimini (isotype switching) uyarırken, solunum ve sindirim sisteminde mukus üretimini artırmasıyla ondan ayrılır.
IL-13'ün epitel hücreleri üzerindeki etkisi, parazitlerin uzaklaştırılmasını sağlayan 'barrier' (bariyer) yanıtının ana bileşenidir.

Anahtar Kavram

İnterlökin-13 (IL−13IL-13), Th2 tipi immün yanıtın mukus üretimi ve IgE sentezinden sorumlu anahtar mediyatörlerinden biridir.

Alternatif Yöntem

IL-4 ve IL-13'ün fonksiyonlarının büyük ölçüde örtüştüğü (her ikisi de IgE uyarır), ancak IL-13'ün T hücreleri üzerinde reseptörü olmadığı için T hücre farklılaşmasında rol oynamadığı, buna karşın doku/epitel etkilerinin (mukus vb.) daha baskın olduğu hatırlanabilir.
Tahmini Süre:1m 0s
ÖncekiSayfa 5 / 33Sonraki
Temel İmmünoloji Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 5 | Examkin