Kardiyovasküler ve Solunum Sistemi Patolojisi

$55$ yaşında erkek hasta, son zamanlarda tekrarlayan konfüzyon ve terleme atakları şikayetiyle başvuruyor. Bu atakların yemek yemekle düzeldiği öğreniliyor. Çekilen toraks BT'de viseral plevraya saplı, $12$ cm çapında, iyi sınırlı solid bir kitle saptanıyor. Biyopsi materyalinde; iğsi hücrelerin kollajen demetleri arasında rastgele dizildiği "paternless patern" izleniyor ve staghorn (geyik boynuzu) benzeri damarlar dikkati çekiyor. Bu tabloya neden olan tümör için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$45$ yaşında kadın hasta, ptozis (göz kapağı düşüklüğü) ve diplopi (çift görme) şikayetleriyle nöroloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan görüntüleme tetkiklerinde ön mediasten yerleşimli, $5$ cm çapında, düzgün sınırlı ve kapsüllü bir kitle saptanıyor. Bu hastadaki kitle ve eşlik eden klinik tablo dikkate alındığında, en olası tanıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$55$ yaşında bir erkek hasta, geçirdiği majör abdominal cerrahinin ikinci gününde ani başlayan nefes darlığı ve taşipne şikayetleriyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede sağ akciğer bazalinde solunum seslerinin azaldığı, akciğer grafisinde ise sağ hemitoraksta radyoopasite artışı ve trakeanın sağa doğru yer değiştirdiği (deviye olduğu) gözleniyor. Bu hastadaki atelektazi tipi ve oluşum mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında kadın hasta, bir trafik kazası sonrası gelişen şiddetli göğüs ağrısı şikayetiyle acil servise getiriliyor. Elektrokardiyografide prekordial derivasyonlarda $ST$ segment yükselmesi saptanıyor. Yapılan koroner anjiyografide epikardiyal koroner arterlerin tamamen açık olduğu görülüyor. Ekokardiyografide ise sol ventrikül bazal segmentlerin hiperkontraktil olduğu, ancak apeksin belirgin şekilde dilate ve akinetik (apikal balonlaşma) olduğu izleniyor.

Bu hastada gelişen kardiyomiyopatinin patogenezinde rol oynayan temel etken ve miyokardda oluşması beklenen mikroskobik değişiklik aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Gemi inşaat sanayinde $30$ yıl çalışmış olan $58$ yaşındaki erkek hastada gelişen progresif dispne ve kuru öksürük nedeniyle yapılan incelemelerde; solunum fonksiyon testinde $FVC$ değerinde belirgin düşüş, $FEV1/FVC$ oranında ise hafif artış saptanmıştır. Akciğer grafisinde her iki plevrada kalsifiye plaklar ve alt zonlarda interstisyel gölgelenmeler izlenmiştir. Bu hastanın akciğer biyopsisinde saptanması beklenen ferrüjinöz cisimcikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Plevra yaprakları arasında eksüda veya transüda niteliğinde belirgin sıvı birikimi saptanan bir hastada, bu sıvının akciğer parankimi üzerine uyguladığı dış basınç nedeniyle gelişen akciğer kollapsı (atelektazi) tipi aşağıdakilerden hangisidir?

28 yaşında kadın hasta, tekrarlayan çarpıntı ve senkop atakları nedeniyle kardiyoloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan tetkiklerde sağ ventrikül kaynaklı ventriküler taşikardi saptanıyor. Ekokardiyografide sağ ventrikülün belirgin genişlediği ve serbest duvarının inceldiği gözleniyor. Endomiyokardiyal biyopsi örneğinde sağ ventrikül miyokardında yaygın miyosit kaybı ve bu alanların yağ dokusu ile fibröz doku tarafından doldurulduğu izleniyor. Bu klinik ve morfolojik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

50 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır devam eden hafif göğüs ağrısı ve nefes darlığı şikayetiyle başvuruyor. Çekilen bilgisayarlı tomografide plevradan köken alan, iyi sınırlı, yaklaşık $12$ cm çapında kitle saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde asbest maruziyeti öyküsü bulunmuyor ancak son zamanlarda tekrarlayan hipoglisemi atakları tanımlıyor. Yapılan torakoskopik rezeksiyonda kitlenin visseral plevraya ince bir sapla tutunduğu görülüyor. Histopatolojik incelemede; hiposellüler ve hipersellüler alanların karışık olduğu, iğsi hücrelerin düzensiz dizilim gösterdiği ("patternless pattern"), kalın kolajen demetleri ve dallanan geyik boynuzu benzeri vasküler yapılar izleniyor. Bu tümör için en karakteristik immünohistokimyasal bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$2$ yaşında bir erkek çocukta, progresif kalp yetmezliği bulguları nedeniyle yapılan ekokardiyografide sol ventrikül miyokardında multipl, intramural yerleşimli kitleler saptanıyor. Alınan biyopsi örneğinde; bol glikojen içeren geniş vakuollü sitoplazmaya sahip ve nükleus çevresinden hücre zarına uzanan ince sitoplazmik iplikçikler nedeniyle "örümcek hücre" (spider cell) olarak adlandırılan hücreler izleniyor. Bu çocukta en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Yirmi yaşında erkek hasta, eklemlerde gezici ağrı ve nefes darlığı şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede mitral odak üzerinde pansistolik üfürüm saptanıyor ve hastaya akut romatizmal ateş tanısı konuluyor. Bu hastanın kalp kapaklarında saptanması beklenen vejetasyonların en tipik morfolojik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

$66$ yaşında erkek hasta, $40$ paket/yıl sigara öyküsü ve son iki aydır giderek artan öksürük ile hemoptizi şikayetleriyle başvuruyor. Toraks BT incelemesinde sağ hiler bölgede $4.5$ cm boyutlarında, ana bronşu daraltan santral yerleşimli kitle ve buna bağlı obstrüksiyon atelektazisi saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kalsiyum düzeyi $11.8$ mg/dL ($N: 8.5-10.5$) olarak ölçülüyor. Yapılan bronkoskopik biyopsinin histopatolojik incelemesinde belirgin gland yapısı veya keratinizasyon izlenmeyen, ancak solid tabakalar oluşturan atipik epiteliyal hücreler görülüyor. Bu hastadaki tümörün tanısını kesinleştirmek amacıyla yapılacak immünohistokimyasal çalışmada pozitif saptanması beklenen en spesifik belirteç aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında, bilinen bronşiyal astım tanısı olan bir hasta, şiddetli astım atağı sonrası sağ hemitoraksta solunum seslerinin alınamaması şikayetiyle acil servise başvuruyor. Çekilen akciğer grafisinde sağ alt lobda homojen dansite artışı ve hacim kaybı (kollaps) izleniyor. Bu klinik tabloda atelektaziye neden olan temel patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hasta; ani başlayan yüksek ateş ($40^\circ C$), kuru öksürük, karın ağrısı ve diyare şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde akciğer sağ alt alanında matite ve krepitan raller saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hiponatremi ($126$ $mEq/L$) ve karaciğer enzimlerinde hafif yükselme izleniyor. Bu hastada gelişen pnömoni tablosunda, etkene yönelik yapılan doku incelemesinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin görülmesi en olasıdır?

$42$ yaşında, hiç sigara içmemiş kadın hasta, son $6$ aydır devam eden ve astım tedavisine yanıt vermeyen hışıltılı solunum (wheezing) ve öksürük şikayetiyle başvuruyor. Yapılan bronkoskopide sağ ana bronş lümenini daraltan, düzgün yüzeyli, polipoid yapıda vasküler bir kitle izleniyor. Biyopsi örneğinde tümör hücrelerinin yuva ve kordonlar oluşturduğu (organoid patern), hücrelerin düzenli yapıda olup "tuz-biber" kromatini sergilediği görülüyor. Yapılan incelemede $2 mm^2$ ($10$ büyük büyütme alanı) içerisinde $4$ mitoz saptanıyor ve küçük nekroz odakları izleniyor. İmmünohistokimyasal çalışmada sinaptofizin ve kromogranin pozitifliği saptanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$6$ aylık bir bebek, ağlama sırasında belirginleşen morarma (siyanoz) ve nefes darlığı şikayetiyle getirilmiştir. Fizik muayenede sol sternal kenarda $3/6$ şiddetinde sert bir sistolik ejeksiyon üfürümü duyulmaktadır. Akciğer grafisinde kalp boyutlarının normal olduğu ancak pulmoner konusun belirginleşmemesi nedeniyle kalbin "tahta pabuç" (coeur en sabot) görünümünde olduğu saptanmıştır. Bu hastada izlenen dört temel patolojik bulgunun gelişiminden sorumlu olan ana morfolojik kusur aşağıdakilerden hangisidir?

Atelektazi, akciğer parankiminin bir kısmının veya tamamının yetersiz havalanması sonucu sönmesiyle karakterize bir durumdur. Bu tablonun gelişim mekanizmaları ve klinik yansımaları değerlendirildiğinde, kompresyon atelektazisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Klinik değerlendirmesinde prekordiyal bölgede frotman (sürtünme sesi) duyulan veya ekokardiyografisinde intrakardiyak kitle saptanan hastaların patolojik özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

38 yaşında kadın hasta, son altı aydır ilerleyici nefes darlığı ve kuru öksürük şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde bilateral hiler bölgede lenfadenopati saptanıyor. Solunum fonksiyon testlerinde zorunlu vital kapasite ($FVC$) değerinin azaldığı, $FEV1/FVC$ oranının ise $\%85$ (artmış/normal) olduğu görülüyor. Transbronşiyal akciğer biyopsisinde nekroz içermeyen, epiteloid histiyositlerden zengin granülomatöz yapılar izleniyor. Bu hastanın patolojik incelemesinde veya laboratuvar bulgularında aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

$68$ yaşında kadın hasta, ani başlayan sağ taraf güçsüzlüğü ve konuşma bozukluğu (akut iskemik inme) tablosuyla acil servise başvuruyor. Yapılan transözofageal ekokardiyografide ($TÖE$), aort kapağın ventriküler yüzeyine tutunmuş, $1,2$ cm çapında, çok sayıda hareketli ve saçaksı uzantıları olan tek bir kitle saptanıyor. Cerrahi olarak eksize edilen kitlenin makroskobik olarak su içerisine konulduğunda "deniz anası" (sea anemone) görünümü oluşturduğu gözleniyor. Mikroskobik incelemede; hyalinize kolajen çekirdek ve elastik lifler içeren, çevresi tek katlı endotel ile örtülü papiller yapılar izleniyor. Bu klinik ve morfolojik bulgular eşliğinde en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kardiyovasküler sistem tümörleri ve perikard hastalıkları ile ilgili yapılan klinik ve patolojik değerlendirmelerde; perikardiyal frotman, pulsus paradoxus ve çeşitli morfolojik bulgular ayırıcı tanıda önemli yer tutmaktadır. Bu patolojilerin epidemiyolojik ve histopatolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?