Soru

Zorluk: OrtaŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bizim elin bayırları
Coşar akar çayırları
Yâre giden hayırları
Arar oldum bu yerlerde

Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. Dizelerde "-ları" ekleri görevleri aynı olduğu için redif, "ayır" sesleri ise zengin kafiyedir.Cevap
  2. B
    Dizelerin tamamında sadece "r" sesine dayalı yarım kafiye kullanılmış, redife yer verilmemiştir.
  3. C
    Kelime köklerindeki "ır" sesleri tam kafiye, "-ları" ekleri ise görevleri farklı olduğu için kafiye sayılır.
  4. D
    Şiirin bütününde 11'li hece ölçüsü kullanılmış ve çapraz kafiye düzeni tercih edilmiştir.
  5. E
    Dizelerde "-ayırları" seslerinin tamamı kelime köküne dahil olduğu için zengin kafiye oluşturmuştur.

Cevap

Dörtlükte dize sonlarındaki "-ları" ekleri görevdaş oldukları için redif, köklerdeki "ayır" sesleri ise dört ses benzerliğiyle zengin kafiyedir.
Verilen dörtlükte dize sonlarındaki 'bayır', 'çayır' ve 'hayır' kelimeleri kök durumundadır. Bu köklere getirilen '-lar' (çokluk eki) ve '-ı' (belirtme durumu eki) birleşerek '-ları' şeklinde her dizede aynı görevde kullanılmıştır. Bu nedenle '-ları' kısmı rediftir. Kelime köklerinde kalan 'ayır' sesleri ise dört seslik bir benzerlik teşkil ettiği için zengin kafiye kuralına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Dize sonlarındaki kelimelerin yapısal analizi yapılır.
bayır-ları, çayır-ları, hayır-ları. Kökler: bayır, çayır, hayır.
Kafiye ve redifi ayırmak için önce kök ve ek ayrımı yapılmalıdır.
2
Eklerin görevleri kontrol edilir.
"-ları" ekleri her üç dizede de çokluk eki ve belirtme durumu eki işleviyle kullanılmıştır.
Yazılışları ve görevleri aynı olan ekler redif oluşturur.
3
Köklerdeki ses benzerlikleri sayılır.
bayır, çayır, hayır kelimelerinde "a-y-ı-r" olmak üzere 4 ses benzemektedir.
Üç ve daha fazla ses benzerliği zengin kafiye olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

Şiirde Redif ve Kafiye Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Dize sonlarındaki kelimelerin köklerinin farklı olduğu ancak eklerinin aynı olduğu benzer örnekler çözerek redif ve kafiye ayrımını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla