Examkin

Soru

Zorluk: ZorDivan Edebiyatındaki Edebî Akımlar ve Eğilimler

Divan şiiri yüzyıllar boyu kendi estetik kuralları içinde gelişirken özellikle XVII. ve XVIII. yüzyıllarda belirgin üslup kırılmaları yaşamıştır. Bir tarafta anlamı derine saklayan, soyut hayaller ve alışılmamış bağdaştırmalarla örülü kapalı bir şiir dili kurulmuş; diğer tarafta ise şiirin kapıları somut hayata, sokağa ve yerel söyleyişlere sonuna kadar açılmıştır.

Buna göre aşağıdaki beyit ikililerinden hangisi, bu parçada bahsedilen edebi akımları sırasıyla örneklendiren bir nitelik taşımaktadır?

  1. A
    I. Beyit:
    Nâ-dânlar eder sohbet-i nâ-dân ile lezzet
    Dîvânelerin hem-demi dîvâne gerektir

    II. Beyit:
    Göz gördü gönül sevdi seni ey yüzü mâhım
    Kurbanın olam var mı benim bunda günâhım
  2. B
    I. Beyit:
    Gönül verdim bir elma yanaklıya
    Boyu uzun beli ince kuşaklıya

    II. Beyit:
    Müzâb olmış yakut gibi rengîn ü nâzık
    Gülistân u şeb-nem gül ü jâle hep kandır
  3. I. Beyit:
    Hevâ-yı aşk ile ser-geşteyiz mânend-i gerdûnun
    Bulunmaz merkez-i ârâmı biz âşüfte-hâllerin

    II. Beyit:
    Haddeden geçmiş edâ vaz'ı yaraşmış cana
    Herkesin bindiği kalyoncu kıyafeti sana    Cevap
  4. D
    I. Beyit:
    Hevâ-yı aşk ile ser-geşteyiz mânend-i gerdûnun
    Bulunmaz merkez-i ârâmı biz âşüfte-hâllerin

    II. Beyit:
    Nâ-dânlar eder sohbet-i nâ-dân ile lezzet
    Dîvânelerin hem-demi dîvâne gerektir
  5. E
    I. Beyit:
    Haddeden geçmiş edâ vaz'ı yaraşmış cana
    Herkesin bindiği kalyoncu kıyafeti sana

    II. Beyit:
    Hevâ-yı aşk ile ser-geşteyiz mânend-i gerdûnun
    Bulunmaz merkez-i ârâmı biz âşüfte-hâllerin

Cevap

İlk beyitte Sebk-i Hindi'ye özgü derin soyut anlamlar, ikinci beyitte ise Mahallileşme akımının yerel ve somut dünyası yer almaktadır. Bu sıralama doğru seçenekte sırasıyla verilmiştir.
İlk beyitte aşk havasıyla şaşkına dönmüş, huzur noktası olmayan aşıkların hâli tasvir edilirken Sebk-i Hindi akımının soyut dünyası ve anlam derinliği yansıtılmıştır. İkinci beyitte ise kalyoncu kıyafeti gibi dönemin somut kıyafeti ve sade dil kullanılarak yerel unsurlar işlenmiş ve Mahallileşme akımı örneklendirilmiştir. Bu doğrultuda beyitler sırasıyla Sebk-i Hindi ve Mahallileşme akımlarına aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada tanımlanan akımların belirlenmesi
İlk olarak kapalı hayaller ve soyut dil ile 'Sebk-i Hindi'; ikinci olarak ise somut hayat ve yerel dil ile 'Mahallileşme' akımları tespit edilir.
Soruda aranan edebi akımların ve sırasının netleştirilmesi gerekir.
2
Seçeneklerdeki birinci beyitlerin üslup özelliklerinin incelenmesi
Naili'ye ait olan 'Hevâ-yı aşk ile ser-geşteyiz...' beyitinin soyut hayaller barındırdığı ve Sebk-i Hindi tarzını yansıttığı saptanır.
Sıralamadaki ilk akımın beyitini bulmak.
3
Seçeneklerdeki ikinci beyitlerin üslup özelliklerinin incelenmesi
Nedim'e ait olan ve kalyoncu kıyafeti gibi somut yerel ögeleri barındıran 'Haddeden geçmiş edâ...' beyitinin Mahallileşme akımını yansıttığı belirlenir.
Sıralamadaki ikinci akımın beyitini bulmak.
4
Doğru sıralamanın kontrol edilmesi
Sebk-i Hindi ve Mahallileşme akımlarının sırasıyla yer aldığı seçeneğin doğru cevap olduğu netleşir.
Akımların sırasının 'sırasıyla' ifadesiyle tam uyuştuğunu teyit etmek.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatındaki Edebî Akımlar ve Eğilimler
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatındaki Edebî Akımlar ve Eğilimler

Bu konudan daha fazla soru