Soru

Zorluk: KolayDivan Edebiyatındaki Edebî Akımlar ve Eğilimler

Sol sütunda Divan edebiyatında etkili olmuş edebî akım ve eğilimler, sağ sütunda ise bu akımların genel özellikleri ile belirgin temsilcileri verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki akım ve eğilimleri sağ sütundaki doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

  • Sebk-i HindîAnlam derinliğini ve kapalı anlatımı savunan, soyut ve alışılmamış bağdaştırmalar içeren; Şeyh Galib'in en önemli temsilcisi olduğu akım.
  • Mahallileşme AkımıGünlük yaşamı, İstanbul'un somut yerlerini ve konuşma dili ögelerini şiire yansıtan; Nedim ile en olgun seviyesine ulaşan akım.
  • Hikemî TarzŞiirde bilgece ve ahlaki düşüncelere, toplumsal öğütlere öncelik veren; Türk edebiyatındaki en büyük temsilcisi Nâbî olan ekol.
  • Türk-i BasitArapça ve Farsça kelimelerden kaçınarak yalın bir Türkçe kullanmayı amaçlayan; Aydınlı Visalî ve Tatavlalı Mahremî tarafından temsil edilen eğilim.

Cevap

Sebk-i Hindî akımı anlam derinliğini ve Şeyh Galib'i içeren açıklamayla; Mahallileşme Akımı günlük yaşamı ve Nedim'i içeren açıklamayla; Hikemî Tarz bilgece düşünceleri ve Nâbî'yi içeren açıklamayla; Türk-i Basit eğilimi ise yalın Türkçe kullanımını ve Aydınlı Visalî'yi içeren açıklamayla eşleşir.
Sebk-i Hindî soyut imgeleri ve ağır diliyle Şeyh Galib'in temsil ettiği açıklamayla eşleşmektedir. Mahallileşme Akımı, günlük hayatı ve konuşma dilini şiire taşıyan Nedim'in temsil ettiği açıklamayla örtüşmektedir. Hikemî Tarz, didaktik ve bilgece niteliğiyle Nâbî'nin temsil ettiği açıklamayla uyuşmaktadır. Türk-i Basit ise yalın Türkçe kullanımıyla Aydınlı Visalî ve Tatavlalı Mahremî'nin yer aldığı açıklamayla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sebk-i Hindî akımının temel özelliklerini ve temsilcilerini hatırlamak.
Bu akımın hayal gücüne, soyut ve kapalı anlatıma önem verdiği ve Şeyh Galib'in en önemli temsilcisi olduğu saptanır. Bu özellik dörd��ncü açıklama ile uyuşmaktadır.
Şair-akım ve üslup eşleşmesini doğru yapabilmek.
2
Mahallileşme Akımı'nın niteliklerini gözden geçirmek.
İstanbul hayatını, halk dilindeki deyimleri ve somut dünyayı şiire yansıtan akımın mahallileşme olduğu ve Nedim ile özdeşleştiği belirlenir. Bu özellik üçüncü açıklama ile eşleşmektedir.
Konuşma dilinin ve günlük hayatın şiire girmesini Mahallileşme Akımı ile bağdaştırmak.
3
Hikemî Tarz'ın amacını ve kurucusunu belirlemek.
Şiir yoluyla ahlaki dersler vermeyi ve bilgece düşünceleri aktarmayı hedefleyen didaktik tarza hikemî tarz denildiği ve en büyük temsilcisinin Nâbî olduğu tespit edilir. Bu özellik ikinci açıklama ile örtüşmektedir.
Hikemî tarzın didaktik ve düşünsel niteliğini Nâbî üzerinden tanımlamak.
4
Türk-i Basit eğiliminin hedefini ve öncülerine bakmak.
Arapça ve Farsça kelimelerden uzak durarak sadece Türkçe kelimeler kullanmayı ilke edinen, Aydınlı Visalî ve Tatavlalı Mahremî'nin temsil ettiği eğilimin Türk-i Basit olduğu saptanır. Bu özellik birinci açıklama ile eşleşmektedir.
Sade Türkçe arayışının ilk örneklerinden olan Türk-i Basit eğilimini ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatındaki Edebî Akımlar ve Eğilimler
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla