Soru

Zorluk: OrtaDede Korkut Hikâyeleri

Aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri Dede Korkut Hikâyeleri'nde geçen kavram ve şahsiyetleri dikkate alarak uygun ifadelerle doldurunuz.

Cevap:Dede Korkut Hikâyeleri'nde Oğuz toplumunun yaşayışını yansıtan en önemli unsurlardan biri ad alma geleneğidir. Hikâyelerde gençlerin bir ad sahibi olabilmesi ve toplumda saygın bir yer edinebilmesi için olağanüstü bir 【yararlık】 göstermesi şarttır. Bu başarıyı gösteren gençlere törenle adını koyan, dua edip hayır dileyen bilge derviş/ozan figürü ise 【Dede Korkut】 olarak karşımıza çıkar.

Cevap

İlk boşluğa gençlerin ad alabilmesi için sergilemeleri gereken kahramanlığı ifade eden 'yararlık', 'yiğitlik' veya 'kahramanlık' kavramı; ikinci boşluğa ise bu töreni yönetip ad veren bilge kişi olan 'Dede Korkut' veya 'Korkut Ata' getirilmelidir.
Dede Korkut Hikâyeleri'nde gençlerin ad alması, onların toplum karşısında rüştünü ispatlamasına yani bir yararlık/yiğitlik göstermesine bağlıdır. Bu yararlığı gösteren gence ad verme yetkisi ve ritüeli ise bilge ozan figürü olan Dede Korkut'a aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde yer alan ad alma geleneğinin koşulunu tespit etmek.
Oğuz kültüründe gençlerin ad kazanması için mutlaka bir yararlık, yiğitlik veya kahramanlık göstermesi gerektiği belirlenir.
Toplumsal kabul ve adlandırma süreci, bireyin topluma fayda sağlayan somut bir kahramanlık sergilemesine bağlıdır.
2
Ritüelde adı koyan bilge derviş/anlatıcı figürünü bulmak.
Bu görevi üstlenen, kopuz çalıp dua eden bilge kişinin Dede Korkut (Korkut Ata) olduğu tespit edilir.
Dede Korkut, hikâyelerin sonunda ortaya çıkan, kabile hayatının düzenini sağlayan ve ad koyma yetkisine sahip bilge atadır.

Anahtar Kavram

Dede Korkut Hikâyeleri'nde Ad Alma Geleneği ve Dede Korkut Figürünün İşlevi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla