Soru

Zorluk: Zor15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Aşağıdaki sol sütunda verilen 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatı şairlerine ait özellikleri, sağ sütundaki şair isimleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Şiirlerinde Türk halk kültüründen gelen atasözü ve deyimleri (darb-ı meselleri) ustaca kullanarak mahallileşme akımının erken dönemdeki en önemli temsilcisi olan 15. yüzyıl şairi.Necâtî Bey
  • Fatih Sultan Mehmet’in musahibi iken gözden düşüp zindana atılan ve burada yazdığı ünlü 'Kerem Kasidesi' sayesinde idam edilmekten kurtulup affedilen 15. yüzyıl şairi.Ahmet Paşa
  • Asker kökenli olup mesnevilerinde tamamen yerli coğrafyayı (İstanbul'u) ve şahısları işleyen, Şehzade Mustafa'nın ölümü üzerine yazdığı mersiyeyle tanınan 16. yüzyıl hamse şairi.Taşlıcalı Yahya
  • Kanuni Sultan Süleyman döneminin gözde şairi olup tezkireci Âşık Çelebi tarafından şiirdeki özgün hayalleri nedeniyle övülen, tasavvufi-rindane gazelleriyle tanınan 16. yüzyıl şairi.Hayâlî Bey

Cevap

Necâtî Bey mahallileşme akımı ve darb-ı mesel kullanımıyla; Ahmet Paşa Fatih Sultan Mehmet dönemindeki 'Kerem Kasidesi' ile; Taşlıcalı Yahya Şehzade Mustafa Mersiyesi ve hamsesiyle; Hayâlî Bey ise Kanuni dönemi rindane-tasavvufi gazelleri ve özgün imajlarıyla eşleşir.
Verilen eşleştirmelerde Necâtî Bey atasözü ve deyimlerle mahallileşme akımının öncüsü olmasıyla, Ahmet Paşa Fatih dönemindeki 'Kerem Kasidesi' ile affedilmesiyle, Taşlıcalı Yahya Şehzade Mustafa Mersiyesi ve hamsesiyle, Hayâlî Bey ise imaj zenginliği ve rindane-tasavvufi gazelleriyle doğrudan eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Atasözü ve deyim kullanımına dayalı yerlileşme özelliğini analiz etme.
Şiir dilini Türkçeleştirme çabası ve darb-ı mesel kullanımı 15. yüzyıl şairi Necâtî Bey'e işaret eder. Bu özellik ilk açıklamayla eşleşir.
Necâtî Bey, Türkçenin şiir dili olmasında atasözlerini şiire sokarak öncü olmuştur.
2
Fatih Sultan Mehmet dönemindeki tarihi olay ve 'Kerem Kasidesi' ipucunu değerlendirme.
Zindana atılıp 'Kerem Kasidesi' ile kurtulan şairin 15. yüzyılın ünlü ismi Ahmet Paşa olduğu belirlenir. Bu özellik ikinci açıklamayla eşleşir.
Ahmet Paşa, Fatih döneminde hem sarayda yükselmiş hem de idam tehlikesinden bu kasideyle kurtulmuştur.
3
Asker kökenli olma, hamse sahibi olma ve Şehzade Mustafa Mersiyesi'ni inceleme.
Bu özelliklerin tamamı 16. yüzyıl şairi Taşlıcalı Yahya ile örtüşmektedir. Bu özellik üçüncü açıklamayla eşleşir.
Taşlıcalı Yahya yeniçeri şairlerdendir ve Kanuni'nin oğlu Şehzade Mustafa'nın ölümü üzerine yazdığı mersiye edebiyat tarihinde çok ünlüdür.
4
Kanuni dönemi, imaj dünyası (hayaller) ve rindane-tasavvufi tarzı değerlendirme.
Tezkireci Âşık Çelebi'nin övdüğü ve 'Hayâl-i cihân' olarak anılan şairin Hayâlî Bey olduğu tespit edilir. Bu özellik dördüncü açıklamayla eşleşir.
Hayâlî Bey, tasavvufi neşveyi rindane bir üslupla gazellerine yansıtmıştır.

Anahtar Kavram

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairlerinin Biyografik ve Üslupsal Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla