Soru

Zorluk: Orta15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Aşağıdaki sol sütunda verilen 15. ve 16. yüzyıl divan şairlerini, sağ sütundaki belirleyici edebi özellikleri ve eserleriyle eşleştiriniz.

  • ŞeyhiMesnevi türündeki alegorik hiciv eseri ve tıp bilgisiyle tanınan, 15. yüzyılın en önemli şairlerinden biri olan sanatçı.
  • ZâtîBayezid Camii avlusundaki dükkânında genç şairlere hocalık yapan, Şem ü Pervâne mesnevisinin sahibi 16. yüzyıl şairi.
  • FuzûlîAşkı, ıstırabı ve tasavvufi derinliği lirik bir dille işleyen, şiirde ilmin önemini Türkçe Divan'ının mukaddimesinde vurgulayan 16. yüzyıl şairi.
  • Bağdatlı RûhîEdebiyat tarihindeki yerini büyük oranda toplumsal eleştiri içeren terkibibendiyle edinen, rindane ve kalenderane tarzıyla öne çıkan 16. yüzyıl şairi.

Cevap

Şeyhi ile mesnevi türündeki alegorik hiciv eseri ve tıp bilgisiyle tanınan şair; Zâtî ile Bayezid Camii avlusundaki dükkânında genç şairlere hocalık yapan, Şem ü Pervâne mesnevisinin sahibi şair; Fuzûlî ile aşkı, ıstırabı ve tasavvufi derinliği lirik bir dille işleyen, şiirde ilmin önemini Türkçe Divan'ının mukaddimesinde vurgulayan şair; Bağdatlı Rûhî ile edebiyat tarihindeki yerini büyük oranda toplumsal eleştiri içeren terkibibendiyle edinen şair eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede: Şeyhi, hekimlik kimliği ve Harname mesnevisiyle ikinci açıklamayla; Zâtî, genç şairleri yetiştirdiği dükkânı ve Şem ü Pervâne mesnevisiyle üçüncü açıklamayla; Fuzûlî, lirik/tasavvufi aşk anlayışı ve Türkçe Divan önsözündeki ilim vurgusuyla birinci açıklamayla; Bağdatlı Rûhî ise toplumsal eleştiri içeren meşhur terkibibendi ve kalenderane tarzıyla dördüncü açıklamayla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Şeyhi'nin yüzyılını ve edebi özelliklerini tespit etme.
Şeyhi, 15. yüzyıl şairidir. Tıp eğitimi almış bir hekimdir ve ünlü hiciv mesnevisi Harname'yi yazmıştır. Bu özellikler ikinci açıklama ile eşleşir.
Şairin yüzyıl ve eser bilgisini belirleyerek doğru eşleştirmeyi yapmak.
2
Zâtî'nin edebiyat tarihindeki rolünü ve eserini belirleme.
Zâtî, 16. yüzyılda yaşamış, dükkânında genç şairleri yetiştirmiş ve Şem ü Pervâne mesnevisini kaleme almıştır. Bu özellikler üçüncü açıklama ile eşleşir.
Zâtî'nin hocalık yönü ve Şem ü Pervâne eseriyle eşleşmesini doğrulamak.
3
Fuzûlî'nin şiir anlayışını ve divan önsözü bilgisini kontrol etme.
Fuzûlî, aşkın ıstırabını ve tasavvufu konu edinir; Türkçe Divan'ının önsözünde 'ilimsiz şiir temelsiz duvara benzer' diyerek ilmi vurgular. Bu özellikler birinci açıklama ile eşleşir.
Şairin şiir felsefesi ve divan mukaddimesi bilgisini kullanarak eşleştirmeyi tamamlamak.
4
Bağdatlı Rûhî'nin en belirgin edebi formunu ve tarzını eşleştirme.
Bağdatlı Rûhî, toplumsal eleştiri temalı ünlü Terkibibendi ve rindane, kalenderane edebi kişiliğiyle tanınır. Bu özellikler dördüncü açıklama ile eşleşir.
Bağdatlı Rûhî'nin terkibibent formu ve rindane/toplumsal eleştiri yönüyle eşleştiğini doğrulamak.

Anahtar Kavram

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairlerinin Hayatları, Edebi Tarzları ve Eserleri
Bu soruyu puanla