Divan edebiyatında şairler; yaşadıkları yüzyılın edebî ortamına, kültürel birikimine ve kendi mizaçlarına göre rindane, şuhane, hikemî, sofiyane ya da hiciv gibi farklı üslup ve yönelimleri benimsemişlerdir. Şiirlerin üslup özellikleri, dönemin anlayışı ve şairlerin biyografileri birlikte değerlendirildiğinde divan şiirinin zengin dünyası daha net anlaşılmaktadır.
Buna göre, aşağıda verilen beyit-şair-yüzyıl-üslup/eser eşleştirmelerinden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
- ABeyit: Cânı kim cânânı içün sevse cânın sevmiş olur / Cânı içün kim ki cânânın sever cânın sever
Şair: Fuzûlî (16. yüzyıl)
Edebî Üslup / Eser: Rindane-sofiyane / Leylâ vü Mecnûn - BBeyit: Fermân-ı aşka cân ile var inkıyâdımız / Hükm-i kazâya zerre kadar yok in��dımız
Şair: Bâkî (16. yüzyıl)
Edebî Üslup / Eser: Rindane / Kanuni Mersiyesi - CBeyit: Çıkalı göklere âhım şereri döne döne / Yandı kandîl-i felek her geceler döne döne
Şair: Necâtî Bey (15. yüzyıl)
Edebî Üslup / Eser: Mahallîleşme / Döne Döne Gazeli - Beyit: Sanma ey hâce ki senden zer ü sîm isterler / Yevme lâ-yenfeu'da kalb-i selîm isterler
Şair: Ruhî-i Bağdâdî (15. yüzyıl)
Edebî Üslup / Eser: Hikemî-Toplumsal Eleştiri / Terkîb-i BendCevap - EBeyit: Bir eşek var idi zaîf ü nizâr / Yük elinden katı şikeste vü zâr
Şair: Şeyhî (15. yüzyıl)
Edebî Üslup / Eser: Hiciv-Mizah / Harnâme
Cevap
Ruhî-i Bağdâdî'ye ait eşleştirmenin yer aldığı seçenek doğrudur. Çünkü Ruhî-i Bağdâdî 15. yüzyıl değil, 16. yüzyıl divan edebiyatı şairidir.
Ruhî-i Bağdâdî, divan edebiyatının 16. yüzyıl temsilcilerindendir. Toplumsal yergi ve ahlaki eleştirileriyle öne çıkan şairin ünlü eseri Terkîb-i Bend'den alınan beyit ve üslup eşleştirmesi doğru olsa da şairin 15. yüzyılda yaşadığının belirtilmesi bir bilgi yanlışıdır. Doğru bilgi 16. yüzyıl olmalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairlerinin Yüzyılları, Eserleri ve Üslup Özellikleri