Soru

Zorluk: Orta15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Aşağıda sol sütunda 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatına yön veren şairler, sağ sütunda ise bu şairlerin edebî yönelimleri ile eserlerine dair belirleyici özellikler verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki şairler ile sağ sütundaki özelliklerin doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

  • ŞeyhîMesnevisinde alegorik bir anlatımla toplumsal yergiyi ele almı��, edebiyatımızın ilk fabl örneğini sunmuş ve hekim kimliğiyle tanınmıştır.
  • Necâtî BeyŞiirlerinde deyim ve atasözlerini sıklıkla kullanarak Türkçenin şiir dili olmasına katkı sağlamış, yerel söyleyişlere kapı aralamıştır.
  • FuzûlîAşk derdiyle hoşnut olduğunu belirterek tasavvufi ızdırabı eserlerinde derinlemesine işlemiş, Azeri Türkçesinin dil özelliklerini yansıtmıştır.
  • BâkîŞiirlerinde beşerî aşkı, yaşamın zevklerini ön plana çıkaran rindane bir üslup benimsemiş; aruz veznini Türkçeye başarıyla uygulayarak 'Şairler Sultanı' unvanını almıştır.

Cevap

Şeyhî alegorik toplumsal yergi ve hekimlikle (Harname); Necâtî Bey deyimler ve atasözleri kullanarak Türkçenin şiir dili olmasına yaptığı katkıyla; Fuzûlî tasavvufi aşk acısı ve Azeri Türkçesiyle; Bâkî ise rindane üslup, beşerî aşk ve Şairler Sultanı unvanıyla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede: Şeyhî, Harname yazarı ve göz hekimi olması nedeniyle alegorik yergi ve hekim kimliğiyle; Necâtî Bey, Türk atasözü ve deyimlerini şiire katarak yerlileşme öncüsü olmasıyla; Fuzûlî, aşk ızdırabı ve Azeri Türkçesiyle; Bâkî ise rindane gazelleri, beşerî aşkı ve 'Şairler Sultanı' unvanıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki Şeyhî ismi ile sağ sütundaki özellikler karşılaştırılır.
Şeyhî'nin göz hekimi olması ve Harname (fabl/alegorik yergi) eseri göz önünde bulundurularak mesnevisinde alegorik anlatım, toplumsal yergi ve hekim kimliği ifadesiyle eşleştirilir.
Şeyhî'nin Divan edebiyatındaki en belirgin yönü Harname mesnevisi ve hekimlik mesleğidir.
2
Necâtî Bey'in edebî yönelimi sağ sütundan aranır.
Necâtî Bey'in Türk atasözleri ve deyimlerini Divan şiirine sokarak yerlileşme akımının temellerini atması özelliğiyle eşleştirilir.
Necâtî Bey, Türkçe deyim ve atasözlerini şiirde kullanma ustalığıyla bilinir.
3
Fuzûlî ve Bâkî şairlerinin üslupları ve dil özellikleri incelenir.
Fuzûlî, tasavvufi aşk ızdırabı ve Azeri Türkçesi kullanımıyla eşleşirken; Bâkî ise rindane üslup, din dışı konular ve 'Şairler Sultanı' unvanıyla eşleşir.
Fuzûlî aşk acısından beslenen tasavvufi bir şairken, Bâkî hayatın zevklerini işleyen beşerî ve dünyevi (rindane) yönü ağır basan bir şairdir.

Anahtar Kavram

15. ve 16. yüzyıl Divan şairlerinin edebî şahsiyetleri, üslup özellikleri ve eserleri
Bu soruyu puanla