Soru

Zorluk: OrtaTürk-İslam Devletlerinde Devlet Teşkilatı ve Toplum Yapısı

Büyük Selçuklu Devleti'nde hükümet işlerinin yürütüldüğü büyük divana (Divan-ı Saltanat) bağlı olarak çalışan çeşitli alt divanlar bulunmaktadır. Aşağıda verilen alt divanları, üstlendikleri temel görev tanımlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Divan-ı İstifaDevletin bütçe hazırlığından, gelir-gider hesaplarından ve her türlü mali işlerinden sorumlu olan makam.
  • Divan-ı ArzOrdunun ihtiyaçlarını karşılayan, askerlerin maaşlarını ve kayıtlarını tutan askeri daire.
  • Divan-ı İşrafDevletin idari ve mali işleyişini teftiş ederek genel denetimi sağlayan kurum.
  • Divan-ı TuğraDevletin iç ve d��ş yazışmalarını yöneten ve resmi belgelere hükümdarın imzasını (tuğrasını) çeken büro.

Cevap

Divan-ı İstifa bütçe ve gelir-gider hesaplarıyla, Divan-ı Arz ordunun ihtiyaçlarını karşılayan askeri daireyle, Divan-ı İşraf idari ve mali denetimi yapan teftiş organıyla ve Divan-ı Tuğra devletin iç ve dış yazışmalarını yöneten büroyla eşleşmektedir.
Türk-İslam devletlerinde divan teşkilatının bölümleri belirli görev alanlarına göre uzmanlaşmıştır. Divan-ı İstifa devletin mali işlerinden (bütçe, gelir-gider) sorumluyken, Divan-ı Arz ordunun ihtiyaçları ve askeri kayıtlarla ilgilenir. Divan-ı İşraf idari ve mali denetimi (teftiş) gerçekleştirirken, Divan-ı Tuğra iç ve dış yazışmaları yönetip resmi belgelere hükümdarın imzasını ekler. Doğru eşleştirme bu görev dağılımlarına dayanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Divan-ı İstifa kavramının işlevini analiz etme.
Bu divanın devletin mali işlerinden ve bütçesinden sorumlu olduğu belirlenmiştir.
Müstevfi tarafından yönetilen bu divanın mali karakterini tanımlamak için.
2
Divan-ı Arz kavramının işlevini analiz etme.
Bu divanın ordunun ihtiyaçları, maaşlar ve asker kayıtları ile ilgilendiği saptanmıştır.
Askeri işlerden sorumlu ana divanın belirlenmesi için.
3
Divan-ı İşraf kavramının işlevini analiz etme.
Bu divanın devletin idari ve mali kurumlarını denetlemekle (teftiş etmekle) yükümlü olduğu görülmüştür.
Teftiş ve kontrol mekanizmasını doğru kavramla ilişkilendirmek için.
4
Divan-ı Tuğra kavramının işlevini analiz etme.
Bu divanın resmi belgeleri hazırlama, yazışmaları yürütme ve hükümdar mührünü/tuğrasını çekme görevi olduğu anlaşılmıştır.
İç ve dış yazışmalardan sorumlu kurumu tespit etmek için.
5
Tüm kavramları elde edilen bulgular doğrultusunda tanımlarıyla eşleştirme.
Divan-ı İstifa mali işlerle, Divan-ı Arz askeri işlerle, Divan-ı İşraf denetimle ve Divan-ı Tuğra yazışmalarla eşleştirilmiştir.
Soru kökündeki eşleştirme yönergesini tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Türk-İslam Devletlerinde Divan Teşkilatı ve İşlevleri
Bu soruyu puanla