Examkin

Soru

Zorluk: ZorŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Gönül gurbet ele varma
Açılır sineye yara
Yârin cemâlini sorma
Düşürür dertten diyara

Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I ve III. dizeler arasında yarım kafiye ve ek hâlinde redif kullanılmıştır.
  2. B
    II ve IV. dizelerdeki ses benzerliği üç sese dayandığı için zengin kafiye örneğidir.
  3. II ve IV. dizelerdeki 'yara' ve 'diyara' sözcüklerinde yer alan '-a' sesleri yönelme durum eki olduğundan redif oluşturmuştur.Cevap
  4. D
    4+44+4 durak düzenine sahip, 88'li hece ölçüsüyle yazılmış bir semaidir.
  5. E
    Çapraz kafiye düzeninde (a−b−a−ba-b-a-b) yazılmıştır.

Cevap

II ve IV. dizelerdeki 'yara' ve 'diyara' sözcüklerinde yer alan '-a' seslerinin yönelme durum eki olarak redif oluşturduğu söylenemez.
Dizelerdeki 'yara' ve 'diyara' kelimelerinde yer alan '-a' seslerinin yönelme durum eki olarak redif oluşturduğu söylenemez. Çünkü 'yara' kelimesindeki '-a' sesi yapım eki veya kök/gövdenin parçasıyken, 'diyara' kelimesindeki '-a' yönelme durum ekidir. Farklı görevdeki ekler redif oluşturamayacağı için buradaki sesler doğrudan kafiyeye katılır ve 'ara' sesleri zengin kafiyeyi oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerin hece sayıları ve durak yapısı incelenir.
Tüm dizelerin 8 heceli olduğu ve 4+4 durak düzenine sahip olduğu görülür. Lirik konusu da dikkate alındığında bunun bir semai olduğu anlaşılır.
Nazım biçimini ve ölçü ahengini belirlemek için hece sayımı ve durak analizi gereklidir.
2
Şiirin kafiye şeması çıkarılır.
varma (a), yara (b), sorma (a), diyara (b) şeklinde abab çapraz kafiye şeması elde edilir.
Kafiye dizilişini ve eşleşen dizeleri tespit etmek için şema çıkarılmalıdır.
3
I ve III. dizelerdeki ses benzerlikleri ve eklerin işlevleri çözümlenir.
'var-ma' ve 'sor-ma' kelimelerindeki '-ma' ekleri olumsuzluk eki (görevdaş) olduğundan rediftir. Köklerde kalan 'r' sesi yarım kafiyedir.
Kafiye ve redifi doğru ayırmak için eklerin görevdaş olup olmadığı kontrol edilir.
4
II ve IV. dizelerdeki ses benzerlikleri ve eklerin işlevleri çözümlenir.
'yara' kelimesi kök/gövde durumundadır ve sonundaki '-a' yapım ekidir (veya kelimenin aslındadır). 'diyara' kelimesindeki '-a' ise yönelme durum ekidir. Farklı görevdeki sesler redif oluşturamaz, kafiyeye dâhil edilerek 'ara' zengin kafiyesi bulunur. Redif yoktur.
Yönelme eki olan '-a' ile kelime kökü/gövdesindeki '-a' sesinin görevdaş olmadığını ve redif oluşturamayacağını belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bu konudan daha fazla soru