Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Yâ Rab hemîşe lutfunu kıl reh-nümâ bana<br>Gösterme ol tarîki ki gitmez sana bana

Bu beyit, içerik özellikleri dikkate alındığında klasik Türk edebiyatındaki aşağıdaki nazım türlerinden hangisine örnek gösterilebilir?

  1. A
    Mersiye
  2. B
    Tevhit
  3. MünacatCevap
  4. D
    Naat
  5. E
    Hicviye

Cevap

Münacat
Beyitte geçen 'Yâ Rab' (Ey Rabbim) hitabı ve 'bana lütfunu yol gösterici kıl, sana varmayan yolu bana gösterme' şeklindeki dua ve sığınma ifadeleri doğrudan Allah'a yakarış barındırmaktadır. Klasik Türk edebiyatında Allah'a yalvarıp yakarmak, günahların bağışlanmasını dilemek amacıyla kaleme alınan bu tür eserler münacat olarak adlandırılır. Dolayısıyla bu beyit içerik yönüyle münacat nazım türüne ait belirgin nitelikler taşımaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Beyit içindeki anahtar kelimeleri ve dil içi anlamı belirleme.
"Yâ Rab" (Ey Rabbim), "lutf" (lütuf/inayet), "reh-nümâ" (yol gösterici) ve "tarîk" (yol) kelimeleri tespit edilir. Beytin günümüz Türkçesindeki karşılığı "Ey Rabbim! Her zaman lütfunu bana kılavuz et; bana senin rızana varmayan yolu gösterme." olarak çözümlenir.
Beytin konusunu belirleyebilmek için öncelikle kullanılan sözcüklerin anlamlarını ve beytin genel iletisini kavramak gerekir.
2
Beytin konusunu Divan edebiyatı nazım türlerinin tanımları çerçevesinde değerlendirme.
Kulun Allah'a yönelerek ona dua etmesi, sığınması ve dileklerde bulunması özellikleri belirlenir.
Şiirlerin işledikleri temalar ve yazılış amaçları, Divan edebiyatındaki nazım türlerini belirleyen temel ölçüttür.
3
Elde edilen verileri seçeneklerdeki nazım türleriyle karşılaştırarak doğru türe karar verme.
Allah'a yakarış ve dua içeren şiirlerin münacat nazım türüne ait olduğu bilgisiyle, beytin münacattan alındığı sonucuna ulaşılır.
Münacat, doğrudan dua ve yalvarış içeren bir nazım türüdür; bu da beytin içerik özellikleriyle tam olarak uyuşur.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında şiirlerin konularına göre ayrıldığı nazım türleri (münacat, tevhit, naat, mersiye, hicviye) ve bunların beyitlerin içeriği üzerinden tespit edilmesi.
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Bu konudan daha fazla soru