Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları
32 soru
Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatı şairlerine ait beyitler, sağ sütunda ise bu beyitlerin içeriklerine göre ait olduğu nazım türleri verilmiştir. Beyitleri ilgili oldukları nazım türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.
Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın
Öğeler
Başını taştan taşa urup gezer âvâre su
Soldu gül, döküldü yaprak, bitti ömr-i nâzenîn
Çerh ile söyleşemem âyinesi sâf değil
Eşleşmeler
Divan edebiyatında şairler; şiirlerinde işledikleri konulara, hitap ettikleri makama ve yazılış amaçlarına göre naat, hicviye, mersiye, fahriye, methiye ve münacat gibi farklı nazım türlerini tercih etmişlerdir. Bu türlerin her biri, kendine özgü bir kavram dünyasına ve terminolojiye sahiptir.
Buna göre, aşağıdaki beyit - nazım türü eşleştirmelerinden hangisi yanlışt��r?
Nazım Türü: Naat
Nazım Türü: Hicviye
Nazım Türü: Mersiye
Nazım Türü: Fahriye
Nazım Türü: Münacat
Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatından alınan bazı beyitler, sağ sütunda ise bu beyitlerin ait olduğu nazım türleri verilmiştir. Bu beyitleri ait oldukları nazım türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.
Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın
Öğeler
Eşleşmeler
Hûn-ı şerîfi akdı yolunda gazânın ey vây
Hâk-i siyâha boyandı cism-i pâki ne çâre
Divan edebiyatından alınan bu beyitle ilgili olarak;
I. Tematik açıdan, İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki "sagu" türünün Divan edebiyatındaki karşılığı olan nazım türünün özelliklerini taşımaktadır.
II. Beyitte geçen "gaza" ifadesi, şiirin tamamının "gazavatname" türünde kaleme alındığını gösteren temel bir dayanaktır.
III. "Ey vây" ünlemi ve "ne çâre" ifadesiyle ölüm karşısındaki çaresizlik ve duyulan derin acı dile getirilmiştir.
yargılarından hangileri doğrudur?
Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatı şairlerine ait beyitler, sağ sütunda ise Divan edebiyatı naz��m türleri karışık olarak verilmiştir. Bu beyitleri işledikleri temalara göre uygun nazım türleriyle eşleştiriniz.
Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın
Öğeler
Tevfîkini refîk et ü def' et sitem bana
Alır revâcını her dem fasâhat u belâgatten
Başını taştan taşa urup gezer âvâre su
Sanır ki bu bâzârda zühd ile necât var
Eşleşmeler
Edebiyat öğretmeni, derste öğrencilerine Divan edebiyatında şairlerin yalnızca dinî, tasavvufî ya da toplumsal konulara yönelmediklerini; aynı zamanda kendi sanatsal güçlerini de abartılı bir biçimde överek dile getirdiklerini belirtmiştir. Bu tür şiirlerde şairlerin, söz söyleme becerilerini peygamber mucizeleriyle kıyaslayacak kadar ileri götürebildiklerini ifade etmiş ve tahtaya bir beyit yazmıştır.
Buna göre öğretmen, tahtaya aşağıdaki beyitlerden hangisini yazmış olursa söz ettiği "fahriye" türünü örneklendirmiş olur?
Nefes urdukça ihyâ eylerem mevtâ-yı ma'nâyı
Kim biridir kâin��t u biri zât-ı Kibriyâ
Ki senin şânına nâzil oldu Levlâke levlâk
Ecel celâlîleri aldı Mustafa Han'ı
Ki her bir kûşesi olmuştur bir dârü'l-harem
Yâ Rab hemîşe lutfunı kıl reh-nümâ bana
Gösterme ol tarîki ki varmaz sana bana
Fuzûlî’ye ait bu beyit, konusu ve şairin üslubu dikkate alındığında aşağıdaki Divan edebiyatı nazım türlerinden hangisine örnek oluşturur?
Gün doğdu şâh-ı âlem uyanmaz mı hâbdan
Kılmaz mı cilve hayme-i gerdûn-cenâbdan
Bâkî’nin ünlü bir eserinden alınan bu beyit, tematik özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki Divan edebiyatı nazım türlerinden hangisine örnek oluşturur?
Sakın terk-i edebden kûy-ı mahbûb-ı Hudâ'dır bu
Nazargâh-ı ilâhîdir makâm-ı Mustafâ'dır bu
Nâbî’ye ait bu beyit, konusu ve içerdiği anahtar kavramlar dikkate alındığında aşağıdaki Divan edebiyatı nazım türlerinin hangisine örnek oluşturur?
A��ağıda sol sütunda Divan edebiyatından alınan beyitler, sağ sütunda ise bu beyitlerin ait olduğu nazım türleri verilmiştir. Verilen beyitleri ait oldukları nazım türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.
Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın
Öğeler
Eşleşmeler
"Dergehinden umarım lutf u inâyet yâ Rab
Senden özge kime eyleyim şikâyet yâ Rab"
Nef'î’ye ait olan bu beyit, tematik özellikleri ve içeriği dikkate alındığında aşağıdaki divan edebiyatı nazım türlerinden hangisine örnek gösterilebilir?
Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan edebiyatı beyitlerini, sağ sütundaki ait oldukları nazım türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.
Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın
Öğeler
Çarh ile söyleşemem ayinesi sâf değil
Nazargâh-ı ilâhîdir makam-ı Mustafâ’dır bu
İltifatı bu sözde zahirdir
Kendi zâtında mukaddes sıfâtında kerîm
Eşleşmeler
Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatına ait bazı nazım türleri, sağ sütunda ise bu nazım türlerinin açıklamaları verilmiştir. Nazım türlerini açıklamalarıyla doğru olacak biçimde eşleştiriniz.
Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın
Öğeler
Eşleşmeler
Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan edebiyatı beyitlerini, sağ sütunda yer alan nazım türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.
Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın
Öğeler
Hâk-i pâkine sürerler enbiyâ rûy-ı niyâz
Dün mektebe vardı bugün üstâd olayım der
Ağlasın halk-ı cihân, yansın ana kevn ü mekân
Yoktan bu cihânı kılan icâd
Eşleşmeler
Hakkâ ki taht-ı rif’ate lâyık idi şâhım
Buldu makâm-ı kurb-�� Hudâ’da saâdeti
Bâkî’nin ünlü bir eserinden alınan bu beyit, içerdiği bazı kavramlar sebebiyle farklı nazım türleriyle karıştırılabilmektedir. Beyitte geçen 'şâhım' ve 'taht-ı rif'at' gibi ifadeler devlet büyüğüne yönelik övgü unsurlarını barındırırken, 'kurb-ı Hudâ' (Allah'a yakınlık) ifadesi dini bir yönelime işaret etmektedir. Ancak beytin bütününde, hayatta olmayan bir hükümdarın ardından duyulan teslimiyet ve onun ahiretteki makamına yönelik temenniler dile getirilmiştir.
Buna göre, bu beyit konusu ve bu konunun işleniş biçimi dikkate alındığında aşağıdaki nazım türlerinden hangisine ��rnek gösterilebilir?
"Meded meded bu cihânın yıkıldı bir yanı
Ecel celâlîleri aldı Mustafâ Hânı"
Taşlıcalı Yahya'ya ait bu beyit, konusu ve tematik özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki divan edebiyatı nazım türlerinden hangisine örnek gösterilebilir?
Tûtî-i mucize-gûyem ne desem lâf değil
Çarh ile söyleşemem ayinesi sâf değil
Nef'î’ye ait bu beyit, içerik ve tematik özellikleri dikkate alındığ��nda aşağıdaki divan edebiyatı nazım türlerinden hangisine örnek gösterilebilir?
Divan edebiyatında şairler, ele aldıkları temaya ve amaca bağlı olarak farklı nazım türlerinde eserler kaleme almışlardır. Aşağıda verilen beyitleri, yansıttıkları içerik özelliklerine göre uygun nazım türleriyle eşleştiriniz.
Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın
Öğeler
Sana mahsustur ey Hâlık kemâl-i iktidâr ancak
Âb-ı lutfun dökülüp nâr-ı cehennem üstüne
Boynuz umdum kulaktan ayrıldım
Çarh ile söyleşemem ayinesi sâf değil
Eşleşmeler
Divan edebiyatında şairler; ele aldıkları konulara, şiirin yazılış amaçlarına ve hitap ettikleri zümrelere göre farklı nazım türlerinde eserler kaleme almışlardır. Aşağıda bazı nazım türlerinin açıklamaları verilmiştir:
* Şairin kendi sanat gücünü, şairlik yeteneğini ve üslubunu abartılı ve gururlu bir dille övdüğü türdür.
* Bir şehrin güzelliklerini, sosyal ve kültürel hayatını, o şehrin dikkat çeken güzellerini genellikle mesnevi biçiminde anlatan türdür.
* Ölen önemli bir kişinin (padişah, devlet büyüğü vb.) ardından duyulan acıyı ve onun erdemlerini dile getiren türdür.
* Bir kimseyi, toplumsal aksaklıkları ya da inançları yermek amacıyla alaycı, iğneleyici ve eleştirel bir dille yazılan türdür.
Buna göre, aşağıdaki beyitlerden hangisi açıklaması verilen nazım türlerinden herhangi birine örnek gösterilemez?
Çerh ile söyleşemem ayînesi sâf değil
Cihânın dîdesine sürme-i bînâdur Edirne
Kamu mahlûkuna rızkın verirsin ey ganî Hâlık
Kılmaz mı cilve hayme-i sîmîn-tanâbdan
İltifatı bu sözde zâhirdir
Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan edebiyatı beyitlerini, sağ sütundaki ait oldukları nazım türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.
Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın
Öğeler
Mümkin olmaz irişilmek künhine
Başını taştan taşa vurup gezer âvâre su
Kuhl-i bînâ-yı basîret kıla şâhân-ı cihân
Dutalım ben ana diyem müselmân
Eşleşmeler