Examkin

Soru

Zorluk: OrtaŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bahçemizde açan sarı güllerdir
Şu karşıki karlı yüce bellerdir
Ötüşenler dertli dertli dillerdir
Ayrılık büküyor bugün boynumu

Yukarıdaki dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    11’li hece ölçüsüyle kaleme alınmıştır.
  2. B
    “-lerdir” ekleri görevdaş oldukları için redif oluşturmaktadır.
  3. C
    “el” seslerinin benzerliğiyle tam kafiye yapılmıştır.
  4. D
    Düz kafiye örgüsü (aaab) tercih edilmiştir.
  5. Dörtlükte zengin kafiye kullanılmıştır.Cevap

Cevap

Dörtlükte zengin kafiye kullanıldığı ifadesi yanlıştır; çünkü köklerdeki ses benzerliği iki sesle sınırlıdır ve bu durum tam kafiyeyi oluşturur.
Verilen dörtlükte 'gül', 'bel' ve 'dil' kelime kökleri arasında sadece 'e' ve 'l' sesleri benzerdir. İki ses benzerliği edebiyatta 'tam kafiye' olarak adlandırılır. 'Zengin kafiye' olabilmesi için benzer ses sayısının en az üç olması gerekirdi. Bu nedenle zengin kafiye kullanıldığına dair ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hece sayısının hesaplanması
Dizelerdeki ünlüler sayıldığında her dizenin 11 heceden oluştuğu tespit edilir (Örn: Bah(1) çe(2) miz(3) de(4) a(5) çan(6) sa(7) rı(8) gül(9) ler(10) dir(11)).
Şiirin ölçüsünü belirlemek için hece sayımı yapılır.
2
Kafiye ve redif ayrımının yapılması
Kelimeler kök ve eklerine ayrılır: gül-ler-dir, bel-ler-dir, dil-ler-dir. Ek olan “-lerdir” kısımları aynı görevde olduğu için redif; köklerdeki “-el” sesleri ise kafiyedir.
Ahenk unsurlarını doğru tasnif etmek için eklerin işlevine bakılır.
3
Kafiye türünün ve şemasının belirlenmesi
İki ses benzerliği (e, l) tam kafiyeyi; diziliş (aaab) ise düz kafiye örgüsünü verir.
Ses benzerliği sayısı ve dize sonu uyumuna göre tür tayini yapılır.

Anahtar Kavram

Şiirde Redif ve Kafiye Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bu konudan daha fazla soru