Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTanzimat I. Dönem Edebiyatı ve Sanatçıları

Tanzimat I. Dönem sanatçıları, klasik edebiyat anlayışından sıyrılarak Batı tarzı yeni türlerde eserler vermiş; bunun yanı sıra dil, sözlük ve halk bilimi (folklor) gibi alanlarda öncü çalışmalar yapmışlardır. Aşağıda sol sütunda bu dönemde kaleme alınan bazı önemli eserler, sağ sütunda ise bu eserlerin edebiyat tarihimiz açısından taşıdığı önem ve işlevler karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki eserleri sağ sütundaki açıklamalarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Celalettin HarzemşahYazarın tiyatro hakkındaki kuramsal görüşlerini barındıran önsözüyle öne çıkan, tarihi konulu oyun.
  • Durub-ı Emsal-i OsmaniyeEdebiyatımızda atasözlerini bir araya getiren ilk sistemli folklorik derleme çalışması.
  • RüyaSadrazam Ali Paşa'ya yönelik eleştirilerin yer aldığı, karşılıklı konuşma (mülakat) şeklinde kurgulanmış hicivli düzyazı eseri.
  • Kamus-ı TürkiTürkçe kelimelerin köken ve anlamlarını yine Türkçe olarak açıklayan ilk kapsamlı millî sözlük çalışması.

Cevap

Doğru eşleşme şu şekildedir: Celalettin Harzemşah eseri, yazarın tiyatro hakkındaki kuramsal görüşlerini barındıran önsözüyle öne çıkan tarihi konulu oyun açıklamasıyla; Durub-ı Emsal-i Osmaniye eseri, edebiyatımızda atasözlerini bir araya getiren ilk sistemli folklorik derleme çalışması açıklamasıyla; Rüya eseri, Sadrazam Ali Paşa'ya yönelik eleştirilerin yer aldığı, karşılıklı konuşma şeklinde kurgulanmış hicivli düzyazı eseri açıklamasıyla; Kamus-ı Türki eseri ise Türkçe kelimelerin köken ve anlamlarını yine Türkçe olarak açıklayan ilk kapsamlı millî sözlük çalışması açıklamasıyla eşleşir.
Tanzimat I. Dönem eserleri, getirdikleri yenilikler ve üstlendikleri işlevlerle Türk edebiyatında ilklere imza atmışlardır. Celalettin Harzemşah tiyatro teorisi önsözüyle, Durub-ı Emsal-i Osmaniye ilk atasözü derlemesi olmasıyla, Rüya mülakat tarzı ilk hiciv düzyazısı olmasıyla, Kamus-ı Türki ise ilk Türkçe-Türkçe millî sözlük olmasıyla bu nitelikleri tam olarak karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Celalettin Harzemşah eserinin türünü ve önsözünün edebiyat tarihindeki işlevini belirlemek.
Bu eserin Namık Kemal tarafından yazılan tarihi bir tiyatro oyunu olduğu ve 'Celal Mukaddimesi' adlı önsözünde tiyatro kuramının açıklandığı belirlenir.
Tanzimat I. Dönem'de tiyatro teorisinin gelişimini kavramak.
2
Durub-ı Emsal-i Osmaniye adlı çalışmanın amacını ve içeriğini saptamak.
Bu çalışmanın Şinasi tarafından Türk atasözlerini derlemek amacıyla hazırlanan ilk sistemli folklorik çalışma olduğu tespit edilir.
Dönemin dil ve halk bilimi alanındaki öncü faaliyetlerini ayırt etmek.
3
Ziya Paşa'nın Rüya adlı eserinin yapısını ve edebi yönünü incelemek.
Sadrazam Ali Paşa'yı eleştirmek amacıyla rüya motifi kullanılarak mülakat/karşılıklı konuşma biçiminde yazılan hiciv eseri olduğu belirlenir.
Tanzimat dönemindeki siyasi hiciv ve röportaj türlerinin ilk örneklerini tanımak.
4
Şemsettin Sami'nin Kamus-ı Türki eserinin sözlükçülük tarihindeki yerini saptamak.
Türkçe kelimeleri temel alıp yine Türkçe tanımlarla açıklayan ilk kapsamlı millî sözlük çalışması olduğu anlaşılır.
Dil çalışmalarındaki millîleşme ve sözlükçülük aşamalarını analiz etmek.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Dönem Türk Edebiyatı Eser, Sanatçı ve Tür Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tanzimat I. Dönem Edebiyatı ve Sanatçıları

Bu konudan daha fazla soru