Soru

Zorluk: OrtaTanzimat I. Dönem Edebiyatı ve Sanatçıları

*İdrak-i maali bu küçük akla gerekmez,*
*Zira bu terazi bu kadar sıkleti çekmez.*

Tanzimat I. Dönem sanatçısı Ziya Paşa'nın *Terkib-i Bend* adlı eserinden alınan bu beyit ve ait olduğu dönem göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Klasik şiir geleneğinin biçimsel özelliklerini sürdürürken, insanın evreni ve yaratıcıyı anlama çabasındaki sınırları gibi felsefi bir temayı işleyerek dönemin içerikteki yenilikçi arayışını yansıtmaktadır.Cevap
  2. B
    Sanat toplum içindir ilkesiyle hareket eden I. Dönem sanatçılarının dil anlayışına uygun olarak tamamen sade, halkın günlük konuşma diliyle kaleme alınmıştır.
  3. C
    Tanzimat II. Döneminde Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hamit Tarhan'��n öncülük ettiği, toplumsal meselelerden tamamen uzak, bireysel ve metafiziksel ürperti temasını işleyen bir anlayışın ürünüdür.
  4. D
    Batı edebiyatından bu dönemde alınan yeni nazım biçimlerinin etkisiyle, klasik divan şiirinin aruz ve kafiye gibi tüm ahenk unsurlarını reddeden modern bir yaklaşımla oluşturulmuştur.
  5. E
    Şinasi'nin şiirde başlattığı klasisizm akımının katı kurallarına uygun olarak akıl ve sağduyuyu yücelten, insanın aklıyla her şeyi kavrayabileceğini savunan bir düşünceyi temellendirmektedir.

Cevap

Klasik şiir geleneğinin biçimsel özelliklerini sürdürürken, insanın evreni ve yaratıcıyı anlama çabasındaki sınırları gibi felsefi bir temayı işleyerek dönemin içerikteki yenilikçi arayışını yansıtmaktadır.
Doğru seçenek olan ifadedeki gibi, Ziya Paşa'nın bu beyti biçimsel olarak tamamen klasik divan şiiri geleneğine (beyit birimi, aruz ölçüsü, kafiye) bağlı kalırken; felsefi bir sorgulamayı (insan aklının sınırlarını) ele alarak içerikte Tanzimat dönemine özgü yeni ve düşünsel bir açılım sergilemektedir. Bu durum, Tanzimat I. Dönem şiirinin genel karakteri olan 'biçimce eski, özce yeni' yapısını mükemmel şekilde örneklendirir.

Adım Adım Çözüm

1
Beytin biçimsel özelliklerini incelemek.
Beyit birimiyle ve aruz ölçüsüyle yazılmış olması, geleneksel (eski) biçimin korunduğunu gösterir.
Tanzimat I. Dönem şiirinde biçimsel yeniliğe hemen gidilmemiş, divan edebiyatı nazım biçimleri kullanılmaya devam edilmiştir.
2
Beytin içerik ve temasını çözümlemek.
Beyitte aklın sınırlılığı ve yüksek konuları idrak edemeyeceği felsefi-metafizik bağlamda ele alınmıştır.
Tanzimat I. Dönem şiiri, divan şiirinin klasik temalarından sıyrılarak akıl, hak, adalet, felsefe gibi yeni konuları işlemiştir.
3
Tanzimat I. Dönem şiirinin genel niteliği ile ilişkilendirmek.
Biçimce eski, içerikçe yeni olan bu yapı, Tanzimat I. Dönem şiirinin en temel karakteristiği olan sentez/ikilik durumunu ortaya koyar.
Bu durum, sanatçının klasik biçimi koruyarak felsefi arayışları dile getirmesini açıklayan seçeneği doğrular.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Dönem şiirinin biçim-içerik özellikleri ve sanatçıların edebi çizgisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla