Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTanzimat I. Dönem Edebiyatı ve Sanatçıları

Vücudun kim hamîr-i mâyesi hâk-i vatandandır
Ne gam râh-ı vatanda hâk olursa cev-i cânımdan

(Vücudunun mayası vatan toprağındandır; vatan yolunda canının cevheri toprak olsa bile ne çıkar?)

Tanzimat I. Dönem şiir anlayışını yansıtan bu beyitle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Biçim bakımından Divan şiiri geleneğine bağlı kalınmıştır.
  2. B
    Vatan sevgisi ve vatan yolunda fedakarlık gibi toplumsal bir tema işlenmiştir.
  3. C
    Dilde sadeleşme fikri savunulmasına rağmen, Arapça ve Farsça kelimeler içeren geleneksel bir dil kullanılmıştır.
  4. Sanat sanat içindir anlayışı doğrultusunda, bireysel ve soyut duygu dünyasına yönelinmiştir.Cevap
  5. E
    Klasik kaside formunun içeriği değiştirilerek yeni kavramların şiire taşınmasına örnek oluşturur.

Cevap

Sanat sanat içindir anlayışı doğrultusunda, bireysel ve soyut duygu dünyasına yönelinmiştir.
Verilen beyit Namık Kemal'e ait olup vatan sevgisini ve vatan yolunda fedakarlık temasını işlemektedir. Bu durum Tanzimat I. Dönem'in 'sanat toplum içindir' anlayışıyla tamamen örtüşmektedir. Dolayısıyla, şiirin 'sanat sanat içindir' ilkesi doğrultusunda bireysel ve soyut duygu dünyasına yöneldiğini söylemek bu beyit ve ait olduğu dönem için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Beytin temasını ve dil özelliklerini belirlemek
Beyitte vatan sevgisi ve vatan uğrunda fedakarlık teması işlenmiştir. Dilinde ise hamîr, mâye, hâk, râh gibi Arapça ve Farsça sözcükler yer almaktadır.
Şiirin hangi dönem sanat anlayışına (toplum/sanat) ve dil politikasına (sadeleşme çabası/geleneksel dil) ait olduğunu saptamak için bu analiz gereklidir.
2
Şiirin biçimsel özelliklerini incelemek
Şiirin beyit nazım birimiyle yazıldığı ve aruz ölçüsünün kullanıldığı görülmektedir.
Divan edebiyatı biçimsel geleneklerinin (kaside, gazel yapıları) ne ölçüde devam ettiğini doğrulamak için şekil incelemesi yapılır.
3
Dönem özellikleri doğrultusunda seçenekleri değerlendirmek
Tanzimat I. Dönemi sanatçıları 'sanat toplum içindir' görüşünü benimserler. Şiirde vatan, hürriyet, adalet gibi toplumsal temalara yönelirler. Bu nedenle şiirin 'sanat sanat içindir' anlayışıyla bireysel bir duygu dünyasına yöneldiğini iddia eden seçenek yanlıştır.
Toplumsal tema işleyen bu beytin sanat sanat içindir anlayışıyla yazıldığının iddia edilmesi Tanzimat I. Dönem edebiyatının temel ilkesiyle çelişir.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Dönem Şiirinde Biçim-İçerik İlişkisi ve Sanat Anlayışı
Bu soruyu puanla

Konular

Tanzimat I. Dönem Edebiyatı ve Sanatçıları

Bu konudan daha fazla soru