Soru

Zorluk: Zor15. Yüzyıl - 17. Yüzyıl Felsefesi: Rönesans, Hümanizma, Bilimsel Yöntem ve Kartezyen Felsefe

Rönesans'la birlikte doğa, kendi içinde işleyen mekanik bir sistem olarak yeniden tanımlanırken, bu sistemi kavramanın yolu da köklü bir yöntem değişimini zorunlu kılmıştır. Francis Bacon, geleneksel tümdengelim yönteminin yeni bir bilgi üretmediğini, sadece zaten bilineni onayladığını ileri sürerek olgulardan hareket eden yeni bir yöntemi (tümevarım) savunmuştur. Ancak Bacon'a göre, doğanın doğrudan gözlemine geçmeden önce zihnin, nesneleri oldukları gibi görmesini engelleyen ve adeta birer 'gölge' gibi zihne yerleşmiş olan idollerden temizlenmesi gerekir. Zira insan zihni, üzerine düşen ışınları kendi yapısına göre büküp yansıtan kusurlu bir ayna gibidir. Bu parçadan hareketle, 15-17. yüzyıl felsefesinde ortaya çıkan yeni bilimsel ve felsefi yönelimle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. Doğru bilgiye ulaşabilmek için hem yöntemsel bir araç değişimine hem de zihinsel bir arınmaya ihtiyaç duyulduğuCevap
  2. B
    Doğanın ereksel yapısının ancak insan zihninin doğuştan getirdiği kavramlarla çözümlenebileceği
  3. C
    Zihnin edilgen bir alıcı olarak dış dünyadaki olgusal gerçekliği hiçbir yoruma tabi tutmadan doğrudan yansıttığı
  4. D
    Geleneksel tümdengelim yönteminin, olguların arkasındaki metafizik ilkeleri açıklamadaki yetersizliğinin felsefeyi bilimden tamamen kopardığı
  5. E
    İnsanın bireysel önyargılarının (idoller), doğanın matematiksel dille yazılmış yasalarını kavramada rasyonel birer basamak oluşturduğu

Cevap

Doğru bilgiye ulaşabilmek için hem yöntemsel bir araç değişimine hem de zihinsel bir arınmaya ihtiyaç duyulduğu
Doğru bilgiye ulaşabilmek için hem yöntemsel bir araç değişimine hem de zihinsel bir arınmaya ihtiyaç duyulduğu yargısı doğrudur. Çünkü parçada Bacon'ın hem geleneksel tümdengelim yöntemi yerine tümevarım yöntemini (yöntemsel araç değişimi) önerdiği hem de bu yöntemin başarılı olabilmesi için zihnin yanılsamalardan ve idollerden arındırılması gerektiğini (zihinsel arınma) savunduğu belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel tezleri ve kavramları analiz etmek.
Parçada iki ana husus öne çıkmaktadır: Birincisi, doğayı kavramak için tümdengelim yerine olgulardan hareket eden tümevarım yöntemine (yöntemsel değişim) geçilmesi gerektiği; ikincisi ise gözleme başlamadan önce zihnin idollerden (önyargılardan) temizlenmesi (zihinsel arınma) gerektiğidir.
Parçanın bütününde savunulan ana fikri belirlemek.
2
Elde edilen sonuçları seçeneklerle karşılaştırmak.
Doğru bilgiye ulaşabilmek için hem yöntemsel bir araç değişimine hem de zihinsel bir arınmaya ihtiyaç duyulduğunu belirten yargı, parçanın iki temel argümanını da kapsayan doğru cevaptır.
Doğru yargıyı tespit etmek.

Anahtar Kavram

Francis Bacon'ın bilimsel yöntem anlayışı ve zihnin idollerden temizlenmesi (arınma) fikrinin 15-17. yüzyıl felsefesindeki yeri.
Bu soruyu puanla