Soru

Zorluk: Orta15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Aşağıdaki beyitler 16. yüzyıl Divan edebiyatının önemli bir temsilcisine aittir:

*Aşk derdiyle hoşam el çek ilâcımdan tabîb*
*Kılma dermân kim helâkim zehri dermânındadır*

*Fuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır*
*Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mı*

Bu beyitlerden ve bu beyitlerin şairinin edebî kişiliğinden yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. Şiirlerinde beşerî (dünyevi) zevkleri, somut aşkı ve eğlenceyi ön plana çıkaran 'rindane' gazelin temsilcisidir; bu yönüyle tasavvuf dışı, tamamen din dışı konuları işlemiştir.Cevap
  2. B
    Şiirlerinde aşk acısını, ayrılık hüzn��nü ve bu acıdan duyulan manevi lezzeti samimi ve lirik bir dille ifade etmiştir.
  3. C
    Arapça, Farsça ve Türkçe olmak üzere üç dilde de divan yazmış; döneminin ilim anlayışına uygun olarak şiiri ilimle birleştirmiştir.
  4. D
    Azeri Türkçesinin dil özelliklerini şiirlerinde başarıyla kullanmış, halk dilindeki deyim ve söyleyişleri edebî dile taşımıştır.
  5. E
    Mesnevi alanındaki gücünü, edebiyatımızın en başarılı aşk mesnevilerinden biri kabul edilen Leylâ vü Mecnûn adlı eseriyle kanıtlamıştır.

Cevap

Şiirlerinde beşerî (dünyevi) zevkleri, somut aşkı ve eğlenceyi ön plana çıkaran 'rindane' gazelin temsilcisidir; bu yönüyle tasavvuf dışı, tamamen din dışı konuları işlemiştir.
Verilen beyitler 16. yüzyılın en büyük lirik şairi olan Fuzûlî'ye aittir. Şairin felsefesi aşk acısı çekmek ve bu acıyla olgunlaşmaktır. Dünyevi zevkleri, eğlenceyi ve somut aşkı tasavvuftan uzak bir biçimde işleyen rindane tarzın 16. yüzyıldaki temsilcisi ise Bâkî'dir. Dolayısıyla beşerî zevkleri ön plana çıkaran din dışı şair ifadesi Fuzûlî için söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen beyitlerdeki mahlası ve temayı inceleme
İkinci beyitte 'Fuzûlî' mahlası açıkça geçmektedir. Beyitlerde aşk acısı ve bu acıdan usanmama (âşıkane/rindane duyarlılık) teması işlenmiştir.
Sorunun hangi şaire ait olduğunu ve hangi edebi özellikleri yansıttığını belirlemek.
2
Seçeneklerdeki edebî özellikleri Fuzûlî'nin yaşamı, sanatı ve eserleri ile karşılaştırma
Şiirlerinde beşerî aşkı, dünyevi zevk ve eğlenceyi ön plana çıkaran, tasavvuftan uzak duran şair Bâkî'dir. Fuzûlî ise ilahi aşkı ve aşk acısını işler.
Şairin edebi kişiliğiyle örtüşmeyen yanlış yargıyı tespit etmek.

Anahtar Kavram

16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairlerinden Fuzûlî ile Bâkî'nin Sanat Anlayışları ve Tarz Farkları
Bu soruyu puanla