Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan edebiyatı beyitlerini, sağ sütundaki ait oldukları nazım türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Tûtî-i mu'cize-gûyem ne desem lâf değil
    Çarh ile söyleşemem ayinesi sâf değil    Fahriye
  • Sakın terk-i edebden kûy-ı mahbûb-ı Hudâ’dır bu
    Nazargâh-ı ilâhîdir makam-ı Mustafâ’dır bu    Naat
  • Tahir Efendi bana kelb demiş
    İltifatı bu sözde zahirdir    Hicviye
  • Birdir ancak kamu eşyada olan nûr-ı kadîm
    Kendi zâtında mukaddes sıfâtında kerîm    Tevhit

Cevap

Verilen beyitler sırasıyla Fahriye, Naat, Hicviye ve Tevhit nazım türleriyle eşleşmektedir. Nef'î'nin kendini övdüğü beyit fahriye; Nâbî'nin Peygamberimizi övdüğü beyit naat; Nef'î'nin yergi içerikli beyiti hicviye; Allah'ın birliğini anlatan beyit ise tevhit türündedir.
Eşleştirme, beyitlerdeki anahtar kelimelerin nazım türlerinin temalarıyla doğru şekilde ilişkilendirilmesiyle sağlanır. İlk beyit şairin kendi ustalığını övdüğü için fahriye; ikinci beyit Peygamberi övdüğü için naat; üçüncü beyit yergi içerdiği için hicviye; dördüncü beyit ise Allah'ın birliğini ifade ettiği için tevhit ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk beyitteki 'Tûtî-i mu'cize-gûyem' (mucize söyleyen papağanım) ifadesini ve şairin kendi söz ustalığını öne çıkarmasını analiz etmek.
Bu beyit, şairin kendisini ve sanatını övdüğü Fahriye türüyle eşleşir.
Divan edebiyatında şairlerin kendi şairlik yeteneklerini övdükleri şiirler veya şiir bölümleri fahriye olarak adlandırılır.
2
İkinci beyitte geçen 'mahbûb-ı Hudâ' (Allah'ın sevgilisi) ve 'Mustafâ' (Hz. Muhammed'in isimlerinden biri) kavramlarını incelemek.
Bu beyit, Hz. Muhammed'e duyulan sevgiyi ve övgüyü dile getiren Naat türüyle eşleşir.
Hz. Muhammed'i övmek amacıyla kaleme alınan şiirlere naat adı verilir.
3
Üçüncü beyitteki 'kelb demiş' (köpek demiş) ifadesi üzerinden yapılan yergi ve alayı değerlendirmek.
Bu beyit, bir kişiyi hedef alan eleştiri ve yergi niteliği taşıdığı için Hicviye türüyle eşleşir.
Divan edebiyatında kişileri, kurumları veya toplumsal aksaklıkları yermek amacıyla yazılan şiirler hicviye olarak bilinir.
4
Dördüncü beyitteki 'Birdir ancak' ve 'zâtında mukaddes sıfâtında kerîm' ifadeleriyle anlatılan konuyu tespit etmek.
Bu beyit, Allah'ın birliğini ve zâtını konu edindiği için Tevhit türüyle eşleşir.
Allah'ın birliğini, varlığını, yüceliğini ve sıfatlarını konu alan nazım türüne tevhit denir.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Bu konudan daha fazla soru