Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖnermeler Mantığında Sembolleştirme ve Temel Kavramlar

Ahlak felsefesinde eylemlerin değerini açıklayan bir metinde şu ifadelere yer verilmiştir:

'Bir eylem ya sadece ödev bilinciyle yapılır (pp) ya da kişisel çıkarlar doğrultusunda gerçekleştirilir (qq). Eğer eylem kişisel çıkarlar doğrultusunda gerçekleştirilirse (qq), ahlaki bir değer taşımaz (∼r\sim r).'

Buna göre, bu ifadenin önermeler mantığındaki doğru sembolik gösterimi ve bu gösterimin ana eklemi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. A
    (p∧q)→(q→∼r)(p \wedge q) \rightarrow (q \rightarrow \sim r) ve Koşul eklemi (→\rightarrow)
  2. B
    (p∨q)→(q→∼r)(p \vee q) \rightarrow (q \rightarrow \sim r) ve Koşul eklemi (→\rightarrow)
  3. C
    (p∧q)∨(q→∼r)(p \wedge q) \vee (q \rightarrow \sim r) ve Tikel evetleme eklemi (∨\vee)
  4. (p∨q)∧(q→∼r)(p \vee q) \wedge (q \rightarrow \sim r) ve Tümel evetleme eklemi (∧\wedge)Cevap
  5. E
    (p∨q)∧(q→r)(p \vee q) \wedge (q \rightarrow r) ve Tümel evetleme eklemi (∧\wedge)

Cevap

Doğru sembolik gösterim (p∨q)∧(q→∼r)(p \vee q) \wedge (q \rightarrow \sim r) şeklindedir ve bu önermenin ana eklemi tümel evetleme eklemidir (∧\wedge).
Metindeki ilk yargı olan 'ya ... ya da' ifadesi tikel evetleme eklemi ile (p∨q)(p \vee q) şeklinde sembolleştirilir. İkinci yargı olan 'Eğer ... ise' ve 'taşımaz' olumsuzluğu ise koşul ve değilleme eklemleri ile (q→∼r)(q \rightarrow \sim r) şeklinde sembolleştirilir. Bu iki bağımsız yargı ardı ardına ifade edildiği için tümel evetleme eklemiyle birleştirilir. Sonuç olarak ortaya çıkan (p∨q)∧(q→∼r)(p \vee q) \wedge (q \rightarrow \sim r) önermesinin ana eklemi tümel evetleme (∧\wedge) eklemidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk yargıyı sembolleştirmek.
'Bir eylem ya sadece ödev bilinciyle yapılır (pp) ya da kişisel çıkarlar doğrultusunda gerçekleştirilir (qq)' ifadesi, 'ya ... ya da' bağlacından dolayı tikel evetleme eklemiyle birleştirilir ve (p∨q)(p \vee q) olarak gösterilir.
Günlük dildeki tikel evetleme durumları sembolik mantıkta veya (∨\vee) eklemiyle ifade edilir.
2
İkinci yargıyı sembolleştirmek.
'Eğer eylem kişisel çıkarlar doğrultusunda gerçekleştirilirse (qq), ahlaki bir değer taşımaz (∼r\sim r)' ifadesi, 'Eğer ... ise' ve olumsuzluk yapısı nedeniyle (q→∼r)(q \rightarrow \sim r) olarak gösterilir.
Koşul ifadesi için ise (→\rightarrow) eklemi, olumsuz yüklem 'taşımaz' için ise değilleme (∼\sim) eklemi kullanılır.
3
İki yargıyı birleştirmek ve ana eklemi bulmak.
Metindeki iki yargı ardışık olarak sunulduğundan birbirine tümel evetleme (∧\wedge) eklemiyle bağlanarak (p∨q)∧(q→∼r)(p \vee q) \wedge (q \rightarrow \sim r) şeklinde birleştirilir. Bu yapının en dıştaki eklemi tümel evetleme eklemidir (∧\wedge).
Birden fazla yargı içeren metinlerin sembolleştirilmesinde yargılar tümel evetleme eklemiyle bağlanır ve bu eklem önermenin ana eklemi olur.

Anahtar Kavram

Önermeler Mantığında Sembolleştirme ve Ana Eklem
Bu soruyu puanla

Konular

Önermeler Mantığında Sembolleştirme ve Temel Kavramlar

Bu konudan daha fazla soru