Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTanzimat Dönemi Şiiri

Ne efsunkâr imişsin ey didâr-ı hürriyet
Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esâretten

Tanzimat Dönemi Türk şiirinin yapı ve tema özellikleri dikkate alındığında, Namık Kemal'e ait bu beyit aşağıdakilerden hangisini doğrudan örnekler?

  1. Divan şiiri nazım şekilleri korunarak vatan, hürriyet gibi yeni ve toplumsal temaların işlenmesiniCevap
  2. B
    Tanzimat ikinci döneminde hâkim olan bireysel konuların sadeleşmiş bir Türkçeyle anlatılmasını
  3. C
    Dize sonlarındaki ses benzerliklerinin sadece 'kulak için kafiye' anlayışına göre kurulmasını
  4. D
    Klasik Türk şiiri geleneğinin ve aruz ölçüsünün tamamen dışlanarak Batılı tarzda serbest şiire geçilmesini
  5. E
    Soyut kavramların yalnızca kapalı istiare sanatı ve karmaşık imgeler aracılığıyla somutlaştırılmasını

Cevap

Tanzimat Dönemi Türk şiirinde eski biçimlerin (divan şiiri nazım şekilleri) kullanılmasına devam edilirken, içerikte vatan ve hürriyet gibi yeni ve toplumsal konulara yer verilmiştir.
Verilen beyit, klasik edebiyat nazım biçimlerinden kaside formunda (Hürriyet Kasidesi) ve aruzla yazılmıştır. Ancak içeriğinde 'hürriyet' ve 'esaret' gibi toplumsal/siyasi temalar işlenmiştir. Bu durum Tanzimat I. Dönem şiirinin eski biçimlerle yeni konuları işleme özelliğini doğrudan yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen beytin kelime kadrosunu ve temasını analiz etme
Beyitte geçen 'hürriyet' ve 'esaret' kelimelerinden yola çıkılarak şiirin konusunun toplumsal ve siyasi bir temaya (özgürlük) dayandığı tespit edilir.
Şiirin içerik/tema yönünden hangi edebi döneme veya anlayışa ait olduğunu belirlemek için bu analiz gereklidir.
2
Beytin biçimsel (yapısal) özelliklerini inceleme
İki dizelik bir birim (beyit) kullanıldığı, aruz ölçüsünün ve klasik kafiye şemasının sürdürüldüğü belirlenir.
Şiirin biçimsel olarak yeni bir arayış mı yoksa geleneksel bir form mu taşıdığını anlamak için yapı özellikleri kontrol edilir.
3
Elde edilen verileri Tanzimat şiirinin genel özellikleri ile sentezleme
Divan edebiyatı formuyla (kaside) toplumsal bir temanın (hürriyet) işlendiği belirlenerek bunun Tanzimat I. Dönem şiirindeki 'eski biçim içinde yeni öz' yaklaşımını örneklediği sonucuna ulaşılır.
Soruda istenen doğrudan örnekleme ilişkisini doğru saptamak için biçim ve içerik sentezi yapılır.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Dönem şiirinde biçimsel olarak divan edebiyatı geleneklerinin (nazım şekilleri, aruz) sürdürülmesine karşın içerikte vatan, millet, hürriyet, adalet gibi yeni ve toplumsal temaların işlenmesi.

Alternatif Yöntem

Beyitte geçen 'hürriyet' (özgürlük) kavramının Türk edebiyatına ilk kez Tanzimat Dönemi'nde girdiğini bilmek, bizi doğrudan bu dönemde yapılan içerik yeniliğine ve divan edebiyatı nazım şekli olan kasideyle birleştirilmesine götürür. Biçim (kaside/beyit/aruz) eski, öz (hürriyet) yenidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Tanzimat Dönemi Şiiri

Bu konudan daha fazla soru