Soru

Zorluk: ZorÂşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Aşağıdaki tabloda, Âşık edebiyatına ait iki farklı dörtlük ve bu dörtlüklerin bazı özellikleri verilmiştir:

ÖzellikI. DörtlükII. Dörtlük
MetinKöroğlu der durun yerli yerinde / Ak mızraklar oynamalı serinde / Düşman korkusuyla kendi ininde / Aslanlar gibi kükremelidirİncecikten bir kar yağar / Tozar Elif Elif diye / Deli gönül abdal olmuş / Gezer Elif Elif diye
Hece Ölçüsü11'li hece ölçüsü8'li hece ölçüsü
Nazım BiçimiXY
Nazım TürüZT

Buna göre tablodaki X, Y, Z ve T harflerinin yerine aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. X: Koşma, Y: Semai, Z: Koçaklama, T: GüzellemeCevap
  2. B
    X: Semai, Y: Koşma, Z: Güzelleme, T: Koçaklama
  3. C
    X: Koçaklama, Y: Güzelleme, Z: Koşma, T: Semai
  4. D
    X: Koşma, Y: Varsağı, Z: Koçaklama, T: Semai
  5. E
    X: Destan, Y: Koşma, Z: Taşlama, T: Güzelleme

Cevap

X: Koşma, Y: Semai, Z: Koçaklama, T: Güzelleme
I. Dörtlük, 11'li hece ölçüsüyle yazıldığı için nazım biçimi 'Koşma'dır; kahramanlık ve yiğitlik konusunu işlediği için nazım türü 'Koçaklama'dır. II. Dörtlük ise 8'li hece ölçüsüyle yazıldığı için nazım biçimi 'Semai'dir; doğa ve sevgi temasını lirik bir dille işlediği için nazım türü 'Güzelleme'dir. Bu eşleştirmeler doğru kavramsal sınıflandırmayı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Dörtlüklerin hece ölçülerini hesapla.
I. Dörtlük 11'li, II. Dörtlük 8'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
Âşık edebiyatında 11'li ölçü genellikle koşma, 8'li ölçü ise semai veya varsağı biçimini işaret eder.
2
Metinlerin konularını (temalarını) analiz et.
I. Dörtlükte 'yiğitlik, düşman, kükremek' gibi ifadelerle kahramanlık; II. Dörtlükte 'kar, Elif, gönül' gibi ifadelerle aşk ve doğa teması işlenmiştir.
Konu, nazım türünü (koçaklama, güzelleme vb.) belirler.
3
Hece sayısı ve konu bilgilerini nazım terimleriyle eşleştir.
I. Dörtlük (11'li + Kahramanlık) = Koşma biçimi, Koçaklama türü. II. Dörtlük (8'li + Aşk/Doğa) = Semai biçimi, Güzelleme türü.
Biçim yapısal özelliklere, tür ise içeriğe dayanır.

Anahtar Kavram

Âşık Edebiyatı Nazım Biçimi ve Nazım Türü Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Karacaoğlan'ın semaileri ile Köroğlu'nun koçaklamalarını hece ve tema bakımından karşılaştıran metin analizleri çözmek kavramların pekişmesini sağlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla