I. Metin
Benden selam olsun Bolu Beyi'ne
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından kalkan sesinden
Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir
II. Metin
Behey elâ gözlü dilber
Vaktin geçer demedim mi
Harami olmuş gözlerin
Beller keser demedim mi
Yukarıda verilen dörtlükler ve özellikleri hakkında numaralanmış yargılardan hangileri doğrudur?
I. I. Metin; nazım biçimi yönüyle 'koşma', nazım türü yönüyle 'koçaklama'dır.
II. II. Metin; 'behey' ünlemi ve 8'li hece ölçüsü nedeniyle nazım türü olarak 'varsağı'dır.
III. I. Metin'de epik, II. Metin'de lirik bir tema işlenmiştir.
IV. II. Metin, hece ölçüsü bakımından 'semai' nazım biçimi ile aynı yapısal özelliği taşımaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki bilgilere göre doğrudur?
- AI ve II
- BII ve III
- I, III ve IVCevap
- DI, II ve IV
- EI, II, III ve IV
Cevap
Birinci metin nazım biçimi olarak koşma, türü olarak koçaklamadır; ikinci metin lirik temalıdır ve semai ile aynı hece yapısına (8'li) sahiptir; ancak varsağı bir tür değil biçimdir (I, III ve IV).
I. Metin 11'li hece ölçüsü ve yiğitlik konusuyla doğru şekilde 'koşma-koçaklama' olarak tanımlanmıştır. III. yargıdaki epik/lirik ayrımı şiirlerin ruhuna uygundur. IV. yargı ise semai ve varsağı nazım biçimlerinin her ikisinin de 8'li hece ölçüsüyle söylenmesi gerçeğine dayandığı için doğrudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Âşık edebiyatında nazım biçimi (yapısal şekil) ve nazım türü (konusal sınıflandırma) arasındaki farklar.