Examkin

Soru

Zorluk: OrtaŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Aşağıdaki dizelerde kullanılan ahenk unsurlarını dikkate alarak, numaralanmış şiir parçalarını karşılarındaki baskın kafiye türleriyle eşleştiriniz.

  • I. Üstümüzden gelen geçer,
    Ecel şerbetini içer.    Yarım Kafiye
  • II. Yollarda kalan gözlerimi dindir,
    Şu dertli gönlümü biraz sevindir.    Tam Kafiye
  • III. Miskin Yunus bi-çareyim,
    Baştan ayağa yareyim.    Zengin Kafiye
  • IV. Bursa'da bir eski cami avlusu,
    Küçük şadırvanda şakırdayan su.    Tunç Kafiye

Cevap

I numaralı dize Yarım Kafiye, II numaralı dize Tam Kafiye, III numaralı dize Zengin Kafiye ve IV numaralı dize Tunç Kafiye ile eşleşmektedir.
Dizeler analiz edildiğinde; I. dizede '-er' redif, 'ç' yarım kafiyedir; II. dizede '-dir' redif, 'in' tam kafiyedir; III. dizede '-yim' redif, 'are' zengin kafiyedir; IV. dizede 'su' kelimesi 'avlusu'nun içinde geçtiği için tunç kafiyedir. Bu analizler tüm eşleştirmeleri doğrulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kelimelerin kök ve ek tahlilini yaparak redifleri belirlemek.
I'de '-er', II'de '-dir', III'te '-yim' ekleri aynı görevde kullanıldıkları için rediftir. IV'te ise farklı anlamlı kelimeler (avlusu-su) söz konusudur.
Kafiyeyi doğru bulabilmek için öncelikle aynı görevli ses benzerlikleri olan redifleri ayırmak gerekir.
2
Redifler ayrıldıktan sonra köklerdeki ses benzerliği sayısını tespit etmek.
I'de 1 ses (ç), II'de 2 ses (in), III'te 3 ses (are) benzerliği vardır.
Tek ses yarım, iki ses tam, üç ve üzeri ses zengin kafiye olarak adlandırılır.
3
Kelimelerden birinin diğerinin içinde aynen geçip geçmediğini kontrol etmek.
IV. dizede 'su' kelimesi 'avlusu' kelimesinin son kısmında aynen geçmektedir.
Bir kelimenin başka bir kelime içinde aynen yer almasıyla oluşan kafiye türü tunç kafiyedir.

Anahtar Kavram

Şiirde dize sonlarındaki görevleri aynı olan eklerin redif; köklerdeki anlamca farklı ses benzerliklerinin ise kafiye (uyak) olarak adlandırılması.
Bu soruyu puanla

Konular

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bu konudan daha fazla soru