Soru

Zorluk: Orta15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Edebiyat tarihi araştırmalarında, şairlerin şiirlerinde kullandıkları dil, mazmunlar ve tema tercihleri onların yaşadığı yüzyıl ve dâhil oldukları edebî ekol hakkında önemli ipuçları verir. Örneğin; tasavvufi derinlikten uzak, dünyevi aşkı, yaşamın zevklerini ve İstanbul Türkçesinin kıvraklığını şiire yansıtan, tasvirlerinde tabiatı canlı bir şekilde kullanan bir şairin rindane tarzı hemen dikkati çeker.

Bu parçada sözü edilen edebî anlayış ve üslup özellikleri dikkate alındığ��nda, aşağıdaki beyitlerden hangisinin 16. yüzyılın bu anlayıştaki temsilcisine ait olduğu söylenebilir?

  1. A
    Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib / Kılma derman kim helakım zehri dermanındadır
  2. B
    Bâtıl isteyü haktan ayrıldım / Boynuz umdum kulaktan ayrıldım
  3. Bâkî çemende hayli perîşân imiş varak / Benzer ki bir şikâyeti var rûzgârdanCevap
  4. D
    Gülelim oynayalım kâm alalım dünyâdan / Ruhsat-ı bahş-ı safâ geldi lutf-ı Yezdân’dan
  5. E
    Bağ-ı dehrin hem hazânın hem bahârın görmü��üz / Biz neşâtın da gamın da rûzgârın görmüşüz

Cevap

Bâkî çemende hayli perîşân imiş varak / Benzer ki bir şikâyeti var rûzgârdan
Doğru cevap, Bâkî'nin mahlasının geçtiği ve sonbaharda dökülen yapraklar üzerinden canlı bir tabiat tasviri sunan beyittir. Parçada belirtilen dünyevi aşk, yaşamın zevkleri (rindane tarz), tasavvufi derinlikten uzaklık, canlı tabiat tasvirleri ve İstanbul Türkçesi özellikleri 16. yüzyıl Divan şairi Bâkî'nin edebî şahsiyetiyle birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen ipuçlarını analiz etmek.
İpuçları: tasavvuf dışı dünyevi aşk, rindane üslup, İstanbul Türkçesi, canlı tabiat tasvirleri ve 16. yüzyıl şairi olması.
Parçadaki özelliklerin 16. yüzyıl Divan şairi Bâkî'yi işaret ettiğini belirlemek için.
2
Seçeneklerdeki beyitleri şair, yüzyıl ve üslup yönünden karşılaştırmak.
Doğru şıkta yer alan beyitte Bâkî'nin mahlasının geçtiğini, tabiat unsurlarının (çemen, varak, rüzgâr) rindane üslupla betimlendiğini ve 16. yüzyıl dil özelliklerini taşıdığını saptamak.
Şair mahlası, dönemi ve üslubu arasındaki doğru eşleşmeyi onaylamak için.

Anahtar Kavram

16. Yüzyıl Divan Şairi Bâkî'nin Rindane Üslubu ve Edebî Kişiliği
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla