Examkin

Soru

Zorluk: ZorDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan edebiyatı beyitlerini, sağ sütunda yer alan nazım türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Sensin ol deryâ-yı lutfun gevher-i yektâsı kim
    Hâk-i pâkine sürerler enbiyâ rûy-ı niyâz    Naat
  • Gör zâhidi kim sâhib-i irşâd olayım der
    Dün mektebe vardı bugün üstâd olayım der    Hicviye
  • Gitti o şâh-ı cihân, kaldı cihân bî-ser ü bân
    Ağlasın halk-ı cihân, yansın ana kevn ü mekân    Mersiye
  • Ey varlığı varı var eden zât
    Yoktan bu cihânı kılan icâd    Tevhit

Cevap

Sol sütundaki birinci beyit Naat, ikinci beyit Hicviye, üçüncü beyit Mersiye ve dördüncü beyit Tevhit nazım türüyle eşleşmelidir.
Sol sütundaki beyitlerin tematik incelemesi yapıldığında; birinci beyit Hz. Peygamber'in yüceliğini ve diğer peygamberlerin ona hürmetini konu edindiği için naat; ikinci beyit ehliyetsiz kişilerin makam/irşat iddiasını alaya aldığı için hicviye; üçüncü beyit önemli bir şahsiyetin ölümüyle duyulan derin üzüntüyü anlattığı için mersiye; dördüncü beyit ise yaratılış gerçeğini ve Allah'ın birliğini dile getirdiği için tevhit türüyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci beyitteki tasavvufi ve dinî kavramları incelemek.
Beyitte geçen 'enbiyâ' (peygamberler) ve 'rûy-ı niyâz' (yalvaran yüz) ifadeleri, peygamberlerin hürmet gösterdiği bir şahsiyetin (Hz. Peygamber) övüldüğünü gösterir.
Peygamberi öven ve onun yüceliğini anlatan bu tür şiirler naat türüne aittir.
2
İkinci beyitteki toplumsal eleştiri unsurlarını tespit etmek.
Zâhidi hedef alan 'dün mektebe vardı bugün üstad olayım der' ifadesi, bilgi ve birikimi yetersiz kişilerin rehberlik iddiasında bulunmasını eleştiren iğneleyici bir ifadedir.
Bireysel ve toplumsal aksaklıkları yeren veya alaya alan eserler hicviye özelliği taşır.
3
Üçüncü beyitteki ölüm ve yas temasını çözümlemek.
'Gitti o şâh-ı cihân', 'ağlasın halk-ı cihân' ve 'yansın kevn ü mekân' ifadeleriyle, önemli bir yöneticinin vefatı üzerine duyulan derin keder ve toplumsal yas dile getirilmiştir.
Divan edebiyatında ölen bir kişinin ardından yazılan taziye ve yas şiirleri mersiye olarak bilinir.
4
Dördüncü beyitteki tevhit inancına yönelik vurguyu analiz etmek.
'Varlığı var eden zât' ve 'yoktan bu cihânı kılan icâd' ifadeleri, evrenin yaratıcısının birliğine ve yaratma kudretine işaret eder.
Allah'ın varlığını, birliğini ve kudretini anlatan manzumeler tevhit nazım türünü oluşturur.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatı beyitlerindeki kelime kadrosu ve tematik özelliklerden yararlanarak nazım türlerini belirleme.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Bu konudan daha fazla soru