Âşık edebiyatı geleneğine ait üç farklı şiirden alınan bentlerin nazım biçimlerini ve türlerini doğru tespit etmek isteyen bir öğrencinin incelediği aşağıdaki dörtlükleri, karşılarındaki uygun biçim ve tür açıklamalarıyla eşleştiriniz.
- Bre ağalar bre beyler
Ölmeden bir dem sürelim
Gözümüze toprak dolmadan
Gelin murada erelim8'li hece ölçüsüyle yazılan, bre/hey gibi ünlemlerle yiğitçe bir eda taşıyan varsağı nazım biçimi - Elâ gözlü benli dilber
Senden ümidi kesmedim
Cevr u cefan çekmek için
Yaratıldım ben esmedim8'li hece ölçüsüyle yazılan, sevgi ve güzellik temalarını işleyen semai nazım biçimi - Kalktı göç eyledi Avşar elleri
Ağır ağır giden eller bizimdir
Arap atlar yakın eder ırağı
Yüce dağdan aşan yollar bizimdir11'li hece ölçüsüyle yazılan, yiğitlik ve savaş konularını ele alan koçaklama nazım türü (koşma)
Cevap
Birinci dörtlük varsağı nazım biçimiyle, ikinci dörtlük semai nazım biçimiyle, üçüncü dörtlük ise koşma nazım biçiminin koçaklama türüyle eşleşir.
Dörtlüklerdeki hece sayıları, 'bre' gibi ayırt edici ünlemler ve tematik yönelimler doğrudan doğruya ilgili nazım biçimleri ve türleri olan varsağı, semai ve koçaklama ile örtüşmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Âşık edebiyatı nazım biçimleri (koşma, semai, varsağı) ve nazım türleri (koçaklama) arasındaki hece ölçüsü, üslup ve tema farkları.