Examkin

Soru

Zorluk: OrtaŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Aşağıdaki şiir parçalarını, mısra sonlarında kullanılan kafiye (uyak) türleriyle uygun şekilde eşleştiriniz.

  • Her akşam bir hüzün çöker yollara / Hasretim uzanır ıssız kollaraYarım Kafiye
  • Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik / Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendikTam Kafiye
  • Hicranınla yandım bîçareyim ben / Aşkın deryasında bir avareyim benZengin Kafiye
  • Bursa'da bir eski cami avlusu / Mermer şadırvanda şakırdayan suTunç Kafiye
  • Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç / Bu son fasıldır ey ömrüm dilediğince geçCinaslı Kafiye

Cevap

Eşleştirme sonucunda yollara/kollara dizeleri Yarım Kafiye, şendik/yendik dizeleri Tam Kafiye, bîçareyim/avareyim dizeleri Zengin Kafiye, avlusu/su dizeleri Tunç Kafiye ve geç/geç dizeleri Cinaslı Kafiye ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirme, ses benzerliklerinin sayısına ve niteliğine dayanmaktadır: 1 ses benzerliği yarım, 2 ses tam, 3 ve üzeri zengin kafiyedir. Bir kelimenin diğeri içinde geçmesi tunç, sesteş kelimelerin kullanımı ise cinaslı kafiyeyi oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerdeki rediflerin belirlenmesi
Yollara/kollara (-lara), şendik/yendik (-dik), bîçareyim/avareyim (-yim) kısımları görevce aynı ekler oldukları için redif olarak ayrılır.
Kafiye analizi yapılmadan önce anlam ve görevi aynı olan eklerin (redif) doğru saptanması gerekir.
2
Köklerdeki ses benzerliklerinin sayılması
Yol/kol (1 ses: l), şen/yen (2 ses: en), bîçare/avare (3 ses: are) ses benzerlikleri saptanır.
Ses benzerliği sayısı kafiyenin türünü (yarım, tam, zengin) belirler.
3
Kelimeler arası yapısal ilişkilerin incelenmesi
Su kelimesinin avlusu içinde geçmesi 'Tunç', 'geç' kelimelerinin sesteş olması 'Cinaslı' türlerini belirler.
Zengin kafiyenin özel bir türü olan tunç kafiye ve sesteşliğe dayanan cinaslı kafiye yapısal özellikleriyle ayırt edilir.

Anahtar Kavram

Şiirde Ahenk Unsurları: Kafiye Türleri
Bu soruyu puanla

Konular

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bu konudan daha fazla soru