Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan edebiyatı beyitlerini, sağ sütundaki ait oldukları nazım türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Birdir ol kim yok şerîki zâtına
    Mümkin olmaz irişilmek künhine    Tevhit
  • Hâk-i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl
    Başını taştan taşa vurup gezer âvâre su    Naat
  • Sensin ol husrev-i zî-şân ki gubâr-ı kademin
    Kuhl-i bînâ-yı basîret kıla şâhân-ı cihân    Methiye
  • Müftî efendi bize kâfir demiş
    Dutalım ben ana diyem müselmân    Hicviye

Cevap

İlk beyit tevhit, ikinci beyit naat, üçüncü beyit methiye ve dördüncü beyit hicviye ile eşleşmelidir.
Eşleştirmelerin tamamı beyitlerdeki anahtar kelimelere ve temalara dayanmaktadır. 'Birdir' kelimesi tevhidi; 'hâk-i pây' ifadesi naatı; 'husrev-i zî-şân' ifadesi methiyeyi; müftüye yönelik iğneleyici yergi ise hicviyeyi gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk beyitteki anahtar kelimeleri ve temayı belirleyin.
'Birdir', 'şerîki' (ortağı/ortağı olmayan) ve 'zâtına' (Allah'ın zâtı) kelimeleri Allah'ın birliğini ifade etmektedir.
Bu tema Divan edebiyatında Allah'ın birliğini ve tekliğini anlatan tevhit nazım türünün temel özelliğidir.
2
İkinci beyitteki anahtar kelimeleri ve tasavvufi mazmunları analiz edin.
'Hâk-i pây' (ayağının tozu) ifadesi, Divan şiirinde Hz. Muhammed'e duyulan sevgi ve bağlılığı sembolize eden klasik bir unsurdur.
Hz. Muhammed'i övmek ve ona duyulan sevgiyi dile getirmek amacıyla yazılan şiirler naat türündedir.
3
Üçüncü beyitte hitap edilen kişinin niteliklerini belirleyin.
'Husrev-i zî-şân' (şanlı hükümdar) ve 'şâhân-ı cihân' (cihan şahları) ifadeleri, padişaha yönelik yüksek bir övgü içermektedir.
Bir devlet büyüğünü ya da padişahı övmek amacıyla yazılan şiirler methiye nazım türünü oluşturur.
4
Dördüncü beyitteki üslubu ve verilmek istenen mesajı tespit edin.
Müftünün şaire kâfir demesi üzerine şairin ona müslüman diyerek yarın ahirette ikisinin de yalancı çıkacağını söylemesi, ince ve iğneleyici bir eleştiri taşımaktadır.
Kişileri ya da toplumun aksayan yönlerini yermek, eleştirmek amacıyla yazılan şiirler hicviye olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Bu konudan daha fazla soru