Soru

Zorluk: OrtaParabolün Tepe Noktası ve Simetri Ekseni
Gerçel sayılar kümesi üzerinde tanımlı ve grafiği bir parabol olan
f(x)=x2−2(m−1)x+m2−3m+5f(x) = x^2 - 2(m-1)x + m^2 - 3m + 5
fonksiyonu veriliyor.

Bu parabolün tepe noktası y=2x−3y = 2x - 3 doğrusu üzerinde olduğuna göre, parabolün yy eksenini kestiği noktanın ordinatı kaçtır?

  1. A
    3
  2. 5Cevap
  3. C
    9
  4. D
    13
  5. E
    23

Cevap

Parabol��n y eksenini kestiği noktanın ordinatı 5'tir.
Parabolün tepe noktası koordinatları genel parametrik formüllerle T(m−1,−m+4)T(m-1, -m+4) olarak hesaplanır. Bu noktanın y=2x−3y = 2x - 3 doğrusu üzerinde yer alması kuralından hareketle m=3m = 3 değeri elde edilir. Parabolün y eksenini kestiği noktanın ordinatı olan f(0)f(0) ifadesinde mm yerine 3 yazıldığında doğru sonuç 5 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Parabolün tepe noktasının apsis (r) değerini formül yardımıyla belirleme
r=−b2a=−−2(m−1)2⋅1=m−1r = -\frac{b}{2a} = -\frac{-2(m-1)}{2 \cdot 1} = m-1
Genel biçimi ax2+bx+cax^2+bx+c olan bir parabolün simetri ekseni ve tepe noktasının apsisi r=−b2ar = -\frac{b}{2a} formülüyle hesaplanır.
2
Tepe noktasının ordinat (k) değerini bulmak için apsis değerini fonksiyonda yerine yazma
k=f(m−1)=(m−1)2−2(m−1)(m−1)+m2−3m+5k = f(m-1) = (m-1)^2 - 2(m-1)(m-1) + m^2 - 3m + 5
k=−(m−1)2+m2−3m+5k = -(m-1)^2 + m^2 - 3m + 5
k=−(m2−2m+1)+m2−3m+5k = -(m^2 - 2m + 1) + m^2 - 3m + 5
k=−m+4k = -m + 4
Böylece tepe noktası T(m−1,−m+4)T(m-1, -m+4) olarak elde edilir.
Parabol üzerindeki tepe noktasının koordinatları T(r,f(r))T(r, f(r)) biçimindedir.
3
Tepe noktasının doğru üzerinde olması şartını kullanarak m parametresini hesaplama
−m+4=2(m−1)−3-m + 4 = 2(m-1) - 3
−m+4=2m−5-m + 4 = 2m - 5
3m=9  ⟹  m=33m = 9 \implies m = 3
Bir noktanın bir doğrunun üzerinde olması, o noktanın koordinatlarının doğru denklemini sağlamasını gerektirir.
4
Parabolün y eksenini kestiği noktanın ordinatını hesaplama
f(0)=m2−3m+5f(0) = m^2 - 3m + 5
m=3m = 3 için:
f(0)=32−3(3)+5=9−9+5=5f(0) = 3^2 - 3(3) + 5 = 9 - 9 + 5 = 5
Bir fonksiyonun grafiğinin y eksenini kestiği noktanın apsisi sıfırdır, dolayısıyla f(0)f(0) değeri aranır.

Anahtar Kavram

Parabolün tepe noktasının koordinatlarının belirlenmesi ve geometrik olarak yorumlanması
Bu soruyu puanla