Soru

Zorluk: OrtaBohr Atom Modeli ve Hidrojen Enerji Seviyeleri

Bir atom veya iyonun uyarılması sürecinde elektronların yörünge geçişleri Bohr atom modeli kuralları çerçevesinde gerçekleşmektedir. Kararlı hâldeki tek elektronlu bir sistemde, baş kuantum sayısı n=1n=1 olan yörüngede dolanan elektronun toplam enerjisi EE, yörünge yarıçapı ise rr'dir. Bu elektronun uyarılmasıyla baş kuantum sayısı n=2n=2 olan bir üst yörüngeye geçişi sağlanıyor.

Buna göre, elektronun ulaştığı yeni yörüngedeki toplam enerjisi ve yörünge yarıçapı ilk durumdaki EE ve rr cinsinden sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    4E4E ve 4r4r
  2. B
    E2\frac{E}{2} ve 2r2r
  3. E4\frac{E}{4} ve 4r4rCevap
  4. D
    E4\frac{E}{4} ve 2r2r
  5. E
    2E2E ve 4r4r

Cevap

Elektronun ulaştığı yeni yörüngedeki toplam enerjisi E4\frac{E}{4} ve yör��nge yarıçapı 4r4r olur.
Bohr atom modeline göre, tek elektronlu bir sistemde kararlı yörüngelerin yarıçapı baş kuantum sayısının karesiyle doğru orantılıdır (rnn2r_n \propto n^2). Dolayısıyla baş kuantum sayısı n=1n=1 iken yarıçap rr ise, n=2n=2 iken 22=42^2 = 4 katına çıkarak 4r4r olur. Elektronun toplam enerjisi ise baş kuantum sayısının karesiyle ters orantılıdır ve negatif işaretlidir (En1/n2E_n \propto -1/n^2). Taban durumundaki toplam enerji EE (negatif bir değer) olarak tanımlandığı için, n=2n=2 düzeyindeki toplam enerji E/4E/4 olur. Bu durumda doğru yanıt E4\frac{E}{4} ve 4r4r ifadesini içeren seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Bohr yörünge yarıçapı bağıntısını yazıp yeni yarıçapı hesaplama.
r2=4rr_2 = 4r olarak bulunur.
Bohr atom modeline göre kararlı yörünge yarıçapı rn=a0n2Zr_n = a_0 \frac{n^2}{Z} formülüyle hesaplanır. Tek elektronlu sistemde ZZ sabit olduğundan yarıçap baş kuantum sayısı nn'in karesiyle orantılıdır (rnn2r_n \propto n^2). Baş kuantum sayısı n=1n=1'den n=2n=2'ye çıkarıldığında yarıçap 22=42^2 = 4 katına çıkarak 4r4r olur.
2
Bohr toplam enerji bağıntısını yazıp yeni toplam enerjiyi hesaplama.
E2=E4E_2 = \frac{E}{4} olarak bulunur.
Bohr atom modeline göre toplam enerji En=RyZ2n2E_n = -R_y \frac{Z^2}{n^2} formülüyle verilir. ZZ sabit olduğundan enerji En1n2E_n \propto -\frac{1}{n^2} ile orantılıdır. Taban durumunda (n=1n=1) toplam enerji EE ise, n=2n=2 düzeyinde enerji E2=E22=E4E_2 = \frac{E}{2^2} = \frac{E}{4} olur. Enerji negatif olduğundan E/4E/4 değeri EE'den büyüktür ve uyarılma sonucu toplam enerjinin arttığını doğrular.

Anahtar Kavram

Bohr Atom Modeli'nde yörünge yarıçapı ve toplam enerjinin baş kuantum sayısı (n) ile olan ilişkisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla