Soru

Zorluk: OrtaTürkiye Ekonomisinin Tarihsel Gelişimi ve Ekonomi Politikaları

Türkiye'de 1929 yıl��nda yaşanan Dünya Ekonomik Buhranı'nın ardından, özel sektörün sermaye yetersizliği de dikkate alınarak 1930-1950 yılları arasında devletçilik ilkesi doğrultusunda planlı bir ekonomi politikası benimsenmiştir. Bu dönemde kamu yatırımlarıyla sanayi tesisleri kurulmuş, ulaşım ve tarım alanında devlet öncülüğünde adımlar atılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1930-1950 dönemi ekonomi politikalarının mekânsal ve coğrafi sonuçları arasında gösterilemez?

  1. A
    Sümerbank ve Etibank gibi kurumların kurulmasıyla madencilik ve tekstil gibi sanayi kollarının devlet eliyle işletmeye açılması
  2. B
    İç kesimlerde üretilen madenlerin ve tarım ürünlerinin limanlara naklini kolaylaştırmak amacıyla demiryolu yapımına ağırlık verilmesi
  3. Marshall Planı kapsamında sağlanan dış yardımlarla tarımda makineleşmenin yaygınlaşması ve ulaşımda karayolu ağ�� inşasının öncelikli hale gelmesiCevap
  4. D
    Sanayi yatırımlarının ülke geneline dengeli dağılması amac��yla Kayseri, Nazilli ve Karabük gibi Anadolu kentlerinde üretim tesislerinin faaliyete geçirilmesi
  5. E
    Tarım sektöründe verimliliği artırmak amacıyla devlet üretme çiftliklerinin kurulması ve yüksek verimli tohum çeşitleri geliştiren enstitülerin açılması

Cevap

Marshall Planı kapsamında sağlanan dış yardımlarla tarımda makineleşmenin yaygınlaşması ve ulaşımda karayolu ağı inşasının öncelikli hale gelmesi
Marshall Planı yardımları doğrultusunda tarımda traktör kullanımının hızla yaygınlaşması ve ulaşım yatırımlarında demiryollarından karayollarına doğru yaşanan radikal eksen kayması, Türkiye ekonomi tarihinde 1950-1960 döneminde (özellikle 1950'li yıllarda) gerçekleşmiştir. Bu nedenle bu gelişme, devletçi politikaların uygulandığı 1930-1950 dönemi kapsamında değerlendirilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye ekonomi tarihindeki 1930-1950 döneminin özelliklerini belirlemek
Bu dönemde devletçilik politikası, I. Beş Yıllık Sanayi Planı, demiryolu inşası ve kamu iktisadi teşebbüslerinin (Sümerbank, Etibank vb.) kurulması ön plandadır.
Soruda istenen dönem dışı seçeneği eleyebilmek için dönemin sınırlarını netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerde verilen politikaların dönemlerini analiz etmek
Devletçilik odaklı yatırımlar, demiryolu yapımı, fabrikaların Anadolu'ya yayılması ve tarım enstitülerinin kurulması 1930-1950 dönemine aittir. Tarımda makineleşmenin (traktör sayısının artması) ve karayolu inşasının ön plana çıkması ise 1950 sonrasındaki (1950-1960 dönemi) liberal politikaların ve dış yardımların (Marshall Planı) sonucudur.
Seçeneklerin kronolojik ve mekânsal etkilerini ayırt etmek doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Türkiye Ekonomi Tarihindeki Dönemlerin Coğrafi ve Mekânsal Yansımaları
Bu soruyu puanla