Examkin

Soru

Zorluk: OrtaŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Aşağıdaki dizelerde kullanılan uyak (kafiye) türlerini sağdaki uygun kavramlarla eşleştiriniz.

  • Üstümüzden gelen boran kış gibi
    Yavru şahin pençesinde kuş gibi    Yarım Uyak
  • Yârim altın hızma takar
    Gözleri şimşek gibi çakar    Tam Uyak
  • Ertesi gün başladı gün doğmadan yolculuk
    Soğuk bir mart sabahı buz tutmuştu her soluk    Zengin Uyak
  • Niçin kondun ey bülbül kapımdaki asmaya
    Ben yârimden vazgeçmem götürseler asmaya    Cinaslı Uyak

Cevap

Dizelerdeki uyak türleri; kış/kuş için yarım uyak, tak/çak kökleri için tam uyak, yolculuk/soluk için zengin uyak ve anlamları farklı asmaya sözcükleri için cinaslı uyak şeklinde eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; tek ses benzerliği (ş) yarım uyakla, iki ses benzerliği (ak) tam uyakla, üçten fazla ses benzerliği (oluk) zengin uyakla ve eş sesli sözcük kullanımı cinaslı uyakla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Rediflerin belirlenmesi
"kış gibi / kuş gibi" dizesinde "gibi" edatları; "takar / çakar" dizesinde "-ar" geniş zaman ekleri rediftir.
Kafiye bulunmadan önce kelimelerin kök ve eklerine ayrılarak aynı görevdeki eklerin (redif) ayıklanması gerekir.
2
Kafiye köklerindeki ses benzerliklerinin sayılması
kı-ş / ku-ş (1 ses), t-ak / ç-ak (2 ses), yolculuk / soluk (4 ses: oluk).
Redifler ayrıldıktan sonra köklerde kalan benzer seslerin sayısı uyak türünü belirler.
3
Eş sesli sözcüklerin analizi
"asmaya" (bitki) ve "asmaya" (eylem) sözcükleri belirlendi.
Yazılışları aynı ancak anlamları tamamen farklı sözcüklerin dize sonlarında tekrarı cinaslı uyak oluşturur.

Anahtar Kavram

Şiirde Ahenk Unsurları: Uyak (Kafiye) Türleri
Bu soruyu puanla

Konular

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bu konudan daha fazla soru