Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖnermelerde Döndürme

Klasik mantıkta ters döndürme; bir önermenin doğruluk değerini ve niteliğini değiştirmeden, öznesinin karşıt halini yüklem, yükleminin karşıt halini ise özne yapma işlemidir.

Buna göre, 'Hiçbir canlı taş değildir.' önermesinin mantık kurallarına uygun ters döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Hiçbir taş canlı değildir.
  2. B
    Hiçbir taş olmayan canlı olmayan değildir.
  3. Bazı taş olmayanlar canlı olmayan değildir.Cevap
  4. D
    Bazı taş olmayanlar canlı olmayandır.
  5. E
    Her taş olmayan canlı olmayandır.

Cevap

Bazı taş olmayanlar canlı olmayan değildir.
Tümel olumsuz (E) bir önermenin ters döndürmesi tikel olumsuz (O) bir önerme olur. 'Hiçbir canlı taş değildir' önermesinde özne 'canlı', yüklem ise 'taş'tır. Ters döndürme kurallarına göre yüklemin olumsuzu (taş olmayan) yeni önermenin öznesi, öznenin olumsuzu (canlı olmayan) ise yeni önermenin yüklemi yapılır. Niceliği tikel (Bazı), niteliği ise olumsuz (değildir) olan bu yeni önerme 'Bazı taş olmayanlar canlı olmayan değildir' şeklinde ifade edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Önermenin nicelik, nitelik ve terimlerini belirleme
'Hiçbir canl�� taş değildir' önermesi tümel olumsuz (E) formdadır. Özne (S) 'canlı', yüklem (P) 'taş'tır.
Döndürme kurallarını doğru uygulayabilmek için öncelikle mevcut önermenin türünü ve öğelerini tespit etmek gerekir.
2
Ters döndürme kuralını uygulama
Tümel olumsuz (E) bir önermenin ters döndürmesi tikel olumsuz (O) olur. Kural gereği önerme 'Bazı olmayan-P'ler olmayan-S değildir' formuna çevrilmelidir.
Ters döndürmede terimlerin olumsuzlarının alınarak yer değiştirilmesi ve kurallara uygun nicelik-nitelik eşleşmesinin yapılması zorunludur.
3
Terimleri yerleştirerek sonuç önermesini oluşturma
'olmayan-P' yerine 'taş olmayan', 'olmayan-S' yerine 'canlı olmayan' getirilerek tikel olumsuz biçimde 'Bazı taş olmayanlar canlı olmayan değildir' önermesi elde edilir.
Belirlenen kural kalıbına Türkçe terimlerin yerleştirilmesiyle mantıksal açıdan geçerli ve eş değer olan ters döndürülmüş önerme kurulur.

Anahtar Kavram

Tümel olumsuz bir önermenin ters döndürme kuralı

Alternatif Yöntem

Ters döndürme kurallarını akılda tutmak için 'E-C-İ-P' (düz döndürme için: A->I, E->E, I->I, O->Yok) ve 'A-B-O-G' (ters döndürme için: A->A, E->O, I->Yok, O->O) sesli harf kodlamaları kullanılabilir. Bu kodlamaya göre E (Tümel Olumsuz) önermesinin ters döndürmesi O (Tikel Olumsuz) önermedir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Önermelerde Döndürme

Bu konudan daha fazla soru