Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Aşağıda verilen beyitler ile bu beyitlerin içeriklerine g��re ait oldukları Divan edebiyatı nazım türlerini eşleştiriniz.

  • Varlığı birdir ki yoktur zâtına aslâ şerîk
    Hâlık-ı arz u semâdır sâni'-i levh ü kalem    Tevhit
  • Yâ Nebî aşkınla yandı cân u dil pervanedir
    Şem'-i nûrunla münevver bu cihan kâşânedir    Naat
  • Ne fi'linde kerem var ne sözünde meymenet
    Halka olmuş bir belâ-yı nâ-gehânîdir o nâ-dân    Hicviye
  • Sözümün gevherine tâbi'dir ashâb-ı kemâl
    Şi'r-i pâkimle benim fahreder erbâb-ı sühan    Fahriye

Cevap

Verilen beyitlerin doğru eşleştirmeleri şu şekildedir: Birinci beyit Tevhit, ikinci beyit Naat, üçüncü beyit Hicviye ve dördüncü beyit Fahriye ile eşleşmektedir.
Verilen beyitlerin doğru eşleştirmeleri şu şekildedir: Birinci beyit Allah'ın birliğinden bahsettiği için Tevhit; ikinci beyit Peygamberimiz'e yönelik olduğu için Naat; üçüncü beyit eleştiri içerdiği için Hicviye; dördüncü beyit şairin kendi yeteneğini övdüğü için Fahriye ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk beyitte geçen 'Varlığı birdir', 'Hâlık' (yaratıcı) ve 'şerîk' (ortak) kelimelerinden yola çıkarak beytin konusunu belirlemek.
Bu kavramlar Allah'ın birliğini ve tekliğini anlattığı için ilk beyit Tevhit türüne aittir.
Tevhit, Allah'ın birliğini, varlığını ve yüceliğini konu alan nazım türüdür.
2
İkinci beyitte geçen 'Yâ Nebî', 'aşkınla yandı' ve 'nûr' ifadelerini inceleyerek beytin hitap ettiği kişiyi belirlemek.
Bu ifadeler Hz. Muhammed'e (s.a.v.) yönelik övgü ve sevgiyi barındırdığı için ikinci beyit Naat türüne aittir.
Naat, Peygamberimiz Hz. Muhammed'i övmek amacıyla yazılan şiirlerdir.
3
Üçüncü beyitte geçen 'kerem yok', 'belâ-yı nâ-gehânî' (ansızın gelen bela) ve 'nâ-dân' (cahil) kelimelerinin kattığı anlamı değerlendirmek.
Bir kişiyi yerme, eleştirme amacı taşıyan bu ifadeler nedeniyle üçüncü beyit Hicviye türüne aittir.
Hicviye, kişilerin ya da toplumun aksayan, eleştirilen yönlerini yeren şiir türüdür.
4
Dördüncü beyitte geçen 'Sözümün gevheri' (sözümün mücevheri) ve 'şi'r-i pâkimle' (temiz şiirimle) ifadelerinin anlamını analiz etmek.
Şair kendi şiir yeteneğini ve sanatsal üstünlüğünü övdüğü için dördüncü beyit Fahriye türüne aittir.
Fahriye, şairlerin kendi şairliklerini, şiirlerinin üstünlüğünü övdükleri bölümdür.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında şiirlerin konularına göre ayrıldığı nazım türlerinin (tevhit, naat, hicviye, fahriye) beyitlerin anahtar kavramlarından hareketle belirlenmesi.
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Bu konudan daha fazla soru