Soru

Zorluk: OrtaYazılı Dönem (Göktürk Yazıtları ve Uygur Metinleri)

A��ağıdaki sol sütunda verilen İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı Yazılı Dönemi'ne ait eser ve yazıtları, sağ sütunda yer alan belirleyici açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Irk BitigMani ve Budist çevrede oluşmasına karşın Göktürk alfabesiyle yazılmış, içerdiği remillerle kehanet ve kader inancına dayalı bilgiler sunan fal kitabı.
  • Kalyanamkara ve Papamkaraİyi ve kötü kalpli iki kardeş prensin maceraları üzerinden Budizm'in ahlaki ve felsefi öğretilerini halka sevdirmeyi amaçlayan masal türündeki eser.
  • Tonyukuk Yazıt��Kendi adına diktirdiği taşta, Çin esaretinden kurtuluş mücadelelerini ve devlet yönetimindeki tecrübelerini halk diliyle, anı üslubunda anlatan ilk Türk yazarının eseri.
  • Sekiz YükmeçBudizm'in temel felsefesini, inanç esaslarını ve ahlak ilkelerini "sekiz yığın" adı altında toplayan dinî-didaktik metin.

Cevap

Eşleştirme sonucunda Irk Bitig adlı eser Göktürk alfabesiyle yazılan fal kitabıyla, Kalyanamkara ve Papamkara iyi ve kötü kalpli prenslerin masalıyla, Tonyukuk Yazıtı Vezir Tonyukuk'un kendi adına diktirdiği anı niteliğindeki taşla, Sekiz Yükmeç ise Budizm öğretilerini toplayan dinî-didaktik metinle eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede her eser kendi belirgin içerik ve biçimsel özelliğiyle eşleşmiştir. Irk Bitig fal kitabıyla, Kalyanamkara ve Papamkara iyi-kötü prens masalıyla, Tonyukuk Yazıtı vezirin kendi anılarıyla, Sekiz Yükmeç ise Budist ahlak esaslarıyla eşleşmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Eserlerin hangi dönemlere ve hangi inanç/kültür çevrelerine ait olduğunu belirleme
Irk Bitig ve Tonyukuk Yazıtı Göktürk harfli metinler; Kalyanamkara ve Papamkara ile Sekiz Yükmeç ise Uygur alfabesi ve Budist çevreye ait eserlerdir.
Eserlerin yazım dili, alfabesi ve içeriksel temaları doğru eşleştirmenin temelini oluşturur.
2
Eserlerin içerik özelliklerini tanımlarla karşılaştırma
Irk Bitig fal kitabıdır; Kalyanamkara masal üslubundadır; Tonyukuk anı ve tarih niteliğindedir; Sekiz Yükmeç ise dinî-ahlaki bilgiler içeren bir yığındır.
Her eserin kendine özgü edebi tür ve içerik niteliği onu diğerlerinden ayırır.
3
Doğru eşleşmeleri kurma
Irk Bitig kehanet içerikli fal kitabıyla, Kalyanamkara iki kardeşin masalıyla, Tonyukuk anı üsluplu yazıtla, Sekiz Yükmeç ise sekiz yığın anlamındaki dinî metinle eşleştirilir.
Elde edilen veriler doğrultusunda her kavram kendi tanımıyla eşleşmiş olur.

Anahtar Kavram

Yazılı Dönem Türk Edebiyatı eserlerinin içerik, alfabe, yazar ve tür özelliklerinin ayırt edilmesi
Bu soruyu puanla