Soru

Zorluk: KolayYazılı Dönem (Göktürk Yazıtları ve Uygur Metinleri)

Türk edebiyatının ve tarihinin ilk yazılı belgeleri sayılan Orhun (Göktürk) Yazıtları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Türk adının geçtiği ilk yazılı kaynaklar olmaları bakımından büyük bir tarihî öneme sahiptirler.
  2. B
    Kül Tigin, Bilge Kağan ve Vezir Tonyukuk adına dikilmiş olan üç ana anıttan oluşmaktadırlar.
  3. C
    Türk hitabet (söylev) sanatının ve anı türünün edebiyatımızdaki ilk örnekleri olarak kabul edilirler.
  4. D
    Danimarkalı Türkolog Wilhelm Thomsen tarafından 1893 yılında çözülerek bilim dünyasına sunulmuşlardır.
  5. Yerleşik hayata geçişi özendirmek ve Maniheizm dininin esaslarını halka öğretmek amacıyla Uygur alfabesiyle yazılmışlardır.Cevap

Cevap

Yerleşik hayata geçişi özendirme, Maniheizm dininin esaslarını öğretme ve Uygur alfabesini kullanma özellikleri Orhun Yazıtları'na değil, daha sonraki bir dönem olan Uygur metinlerine aittir.
Yerleşik hayata geçiş, Maniheizm dininin benimsenmesi ve Uygur alfabesinin kullanımı Türk edebiyatının 'Uygur Dönemi'ne ait karakteristik özelliklerdir. Orhun Yazıtları ise bozkır (göçebe) kültürünü, Gök Tanrı inancını ve devlet yönetimini konu edinir; 38 harfli Göktürk alfabesiyle yazılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Orhun Yazıtları'nın ait olduğu dönemi ve temel özelliklerini belirle.
Bu yazıtlar 8. yüzyılda Göktürk Devleti döneminde dikilmiştir ve Göktürk (Köktürk) alfabesi kullanılmıştır.
Yazılı dönemin ilk aşamasını ikinci aşamadan ayırmak gerekir.
2
Seçeneklerde verilen dini ve kültürel içerikleri dönemsel olarak karşılaştır.
Maniheizm ve Budizm gibi dinlerin benimsenmesi ve yerleşik hayata geçiş unsurları Uygur Dönemi'ne aittir.
Uygur metinleri ile Göktürk metinleri arasındaki en belirgin fark din ve yaşam tarzı değişikliğidir.
3
Yazıtların yapısal özelliklerini kontrol et.
Yazıtlar üç büyük isim (Kül Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk) adına dikilmiş ve Thomsen tarafından okunmuştur.
Soru kökündeki yanlış bilgiyi teyit etmek için doğru bilgileri elemek gerekir.

Anahtar Kavram

Orhun Yazıtları ile Uygur Metinleri Arasındaki Farklar
Bu soruyu puanla