Soru

Zorluk: OrtaSevr Antlaşması

Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti'ni fiilen paylaşmayı ve bağımsızlığını yok etmeyi amaçlayan son derece ağır koşullara sahip bir belgedir. Aşağıda verilen Sevr Antlaşması hükümlerini, bu hükümlerin doğrudan ilgili olduğu siyasi, hukuki, askeri ve ekonomik sonuçlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Osmanlı ordusunun ağır silahlarının elinden alınarak asker sayısının 50.700 ile sınırlandırılması ve zorunlu askerliğin kaldırılmasıOsmanlı Devleti'nin askeri savunma gücünün yok edilerek Anadolu topraklarının işgallere tamamen açık hale getirilmesi
  • Antlaşmanın, kapatılmış olan Meclis-i Mebusan yerine padişahın başkanlık ettiği Saltanat Şurası tarafından onaylanmasıKanun-i Esasi uyarınca meclis onayı bulunmadığı için antlaşmanın hukuki açıdan geçersiz (ölü doğmuş) kalması
  • İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nın kendine ait ayrı bir bayrağı ve bütçesi olan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesiTürk devletinin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının ve bağımsız devlet anlayışının tamamen çiğnenmesi
  • Kapitülasyonlardan bütün İtilaf Devletleri'nin yararlandırılması ve Osmanlı maliyesinin İtilaf Devletleri denetimine bırakılmasıOsmanlı Devleti'nin ekonomik bağımsızlığını kaybederek fiilen İtilaf Devletleri'nin mali denetimi altına girmesi

Cevap

Doğru eşleştirmeler şu şekildedir: Askeri sınırlandırma maddesi (Left 1), savunma gücünün yok edilmesiyle (Right 1); Saltanat Şurası onayı (Left 2), hukuki geçersizlikle (Right 2); Boğazlar Komisyonu (Left 3), egemenlik haklarının ihlaliyle (Right 3); kapitülasyonlar ve maliye denetimi (Left 4) ise ekonomik bağımsızlığın kaybıyla (Right 4) eşleşir.
Sevr Antlaşması'nın askeri, hukuki, egemenlik ve mali alanlardaki hükümleri sırasıyla; Osmanlı savunma gücünün bitirilmesini, anayasal onay eksikliği nedeniyle hukuken geçersiz kabul edilmesini, Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının kaybını ve mali bağımsızlığın sona ermesini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Askeri sınırlama içeren hükmü analiz etmek.
Bu hüküm ordunun terhis edilmesini ve savunmasız bırakılmasını amaçladığından doğrudan askeri savunma gücünün yok edilmesiyle ilişkilendirilir.
İtilaf Devletleri'nin Mondros'tan beri uyguladığı işgal politikasını kolaylaştırmak amacıyla askeri kısıtlamalar getirdiğini anlamak.
2
Saltanat Şurası tarafından imzalanma sürecini anayasal açıdan incelemek.
Meclis-i Mebusan kapalı olduğu için bu imza Kanun-i Esasi'ye aykırıdır ve antlaşmayı hukuken geçersiz kılmaktadır.
Sevr'in hukuken geçersiz olma özelliğinin meclis onayının olmamasından kaynaklandığını belirlemek.
3
Boğazlar Komisyonu maddesini egemenlik ilkeleriyle karşılaştırmak.
Ayrı bir bütçe ve bayrağa sahip komisyon yapısı, Osmanlı egemenliğini Boğazlar üzerinde tamamen sonlandırır.
Komisyon yönetiminin bağımsızlık ve egemenlik haklarını nasıl kısıtladığını yorumlamak.
4
Kapitülasyon ve mali denetim maddesini iktisadi bağımsızlık kavramıyla eşleştirmek.
Kapitülasyonların tüm devletlere yayılması ve mali denetim kurulması, ekonomik bağımsızlığı fiilen bitirir.
Ekonomik imtiyazlar ve mali kontrolün sömürge tipi bağımlılık yarattığını tespit etmek.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın Siyasi, Askeri, Ekonomik Hükümleri ve Hukuki Statüsü
Bu soruyu puanla