Examkin

Sevr Antlaşması

5 soru

Tüm türler5Çoktan seçmeli3Eşleştirme1Sıralama1
Soru 1Soru →

Sevr Antlaşması'nın hazırlanması, Osmanlı makamlarınca kabul edilmesi, imzalanması ve bu gelişmelere karşı TBMM'nin tepki göstermesi sürecinde yaşanan aşağıdaki olayların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama; öncelikle antlaşma taslağının San Remo Konferansı'nda hazırlanması, ardından bu taslağın Saltanat Şurası tarafından onaylanması, sonrasında antlaşmanın imzalanması ve son aşamada TBMM'nin bu duruma tepki göstererek imzalayanları vatan haini ilan etmesi şeklindedir.
Sevr Antlaşması süreci, Nisan 1920'deki San Remo Konferansı ile başlar. Ardından Temmuz 1920'de Saltanat Şurası toplanarak antlaşmayı kabul eder. 10 Ağustos 1920'de antlaşma imzalanır ve 19 Ağustos 1920'de TBMM bu antlaşmayı reddederek imzalayanları vatan haini ilan eder. Bu nedenle kronolojik sıralama sırasıyla taslak hazırlığı, şura onayı, imza ve TBMM tepkisi şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Taslağın hazırlanma aşamasını tespit etme
İtilaf Devletleri, Nisan 1920'deki San Remo Konferansı'nda antlaşma şartlarını belirlemiştir. Bu adım sürecin başlangıcıdır.
Antlaşmanın imzalanabilmesi veya onaylanabilmesi için öncelikle metninin hazırlanmış olması gerekir.
2
Osmanlı yönetiminin onay aşamasını belirleme
Temmuz 1920'de toplanan Saltanat Şurası, antlaşmanın imzalanması yönünde karar almıştır.
İmza yetkisi ve kararı, fiili imzalamadan önce alınmak zorundadır.
3
İmza tarihini belirleme
Osmanlı heyeti, 10 Ağustos 1920'de antlaşmayı imzalamıştır.
Şura onayından sonra antlaşmanın resmiyet kazanması için fiili imza atılmıştır.
4
TBMM'nin tepki tarihini belirleme
TBMM, antlaşmanın imzalanmasından sonra, 19 Ağustos 1920'de aldığı kararla antlaşmayı imzalayanları vatan haini ilan etmiştir.
TBMM'nin bu tepkisi, antlaşmanın fiilen imzalanmasına karşı gösterilen bir reaksiyondur.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın imza ve onay süreçlerinin kronolojisi ve TBMM'nin antlaşmaya yönelik kararı
Soru 2Soru →

Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk’ta Sevr Antlaşması ile ilgili olarak şu değerlendirmede bulunmuştur:

“Siyasi bağımsızlığımızı, adli, mali ve askeri egemenliğimizi yok etmeye ve sonuç olarak yaşama hakkımızı inkâra ve ortadan kaldırmaya yönelik olan bu antlaşma, bizim açımızdan mevcut değildir.”

Mustafa Kemal Atatürk’ün bu sözleri ve Sevr Antlaşması’nın hazırlanış ile imza süreci birlikte değerlendirildiğinde, antlaşmanın hukuki durumu ve Milli Mücadele’ye etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mebusan Meclisi tarafından onaylanmadığı için hukuki geçerlilik kazanmamış, Türk milletinin teslim olmayacağını göstererek direniş azmini ve TBMM’ye olan bağlılığı artırmıştır.

Cevap

Mebusan Meclisi tarafından onaylanmadığı için hukuki geçerlilik kazanmamış, Türk milletinin teslim olmayacağını göstererek direniş azmini ve TBMM’ye olan bağlılığı artırmıştır.
Doğru seçenek olan ifade, Sevr Antlaşması'nın meclis onayından geçmediği için ölü doğmuş bir antlaşma olduğunu ve Türk milletinin bağımsızlık kararlılığını kamçıladığını doğru bir şekilde açıklamaktadır. Kanun-i Esasi uyarınca meclis onayı şarttır ve Mebusan Meclisi kapalı olduğu için antlaşma hukuki meşruiyet kazanamamıştır. Bu durum ve antlaşmanın ağır şartları, halkın direniş azmini pekiştirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Atatürk'ün Nutuk'taki sözlerini analiz etmek.
Atatürk'ün antlaşmayı 'mevcut olmayan' bir suikast belgesi olarak nitelendirdiği ve tamamen reddettiği görülür.
Milli Mücadele liderliğinin antlaşmaya bakış açısını belirlemek için.
2
Sevr Antlaşması'nın Osmanlı anayasal düzenindeki hukuki statüsünü değerlendirmek.
Kanun-i Esasi'ye göre barış anlaşmalarının Mebusan Meclisi onayından geçmesi gerekirken, meclis kapalı olduğundan sadece Saltanat Şurası tarafından imzalanmış ve hukuken geçersiz kalmıştır.
Antlaşmanın anayasal açıdan neden geçersiz kabul edildiğini açıklamak için.
3
Antlaşmanın Türk milleti ve Milli Mücadele üzerindeki psikolojik ve siyasi etkilerini incelemek.
Ağır şartlar içeren bu antlaşma, Türk milletinde teslimiyet yerine bağımsızlık kararlılığını kamçılamış, TBMM'nin haklılığını kanıtlamış ve mücadeleyi hızlandırmıştır.
Antlaşmanın Milli Mücadele sürecine olan katkısını saptamak için.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın hukuki geçersizliği (Mebusan Meclisi onayından geçmemesi) ve bu belgenin Milli Mücadele'yi hızlandırıcı etkisi.
Soru 3Soru →

Osmanlı Hükümeti tarafından 10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin topraklarını paylaşmayı hedefleyen son derece ağır şartlar barındırmasına rağmen hiçbir zaman uygulamaya konulamamıştır. Bu antlaşmanın hukuki açıdan 'ölü doğmuş bir antlaşma' olarak nitelendirilmesinin ve hukuken geçersiz sayılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanun-i Esasi uyarınca uluslararası antlaşmaların yürürlüğe girebilmesi için Mebusan Meclisinin onayından geçmesi gerekirken meclisin kapalı olması

Cevap

Kanun-i Esasi uyarınca uluslararası antlaşmaların yürürlüğe girebilmesi için Mebusan Meclisinin onayından geçmesi gerekirken meclisin kapalı olması
Sevr Antlaşması'nın hukuken geçersiz sayılmasının nedeni, Osmanlı Devleti'nin o dönem yürürlükte olan anayasası Kanun-i Esasi uyarınca uluslararası antlaşmaların Mebusan Meclisi tarafından onaylanması gerektiği halde, meclisin kapalı olması nedeniyle bu onayın alınamamış olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı Devleti'nin yürürlükteki anayasası olan Kanun-i Esasi'nin antlaşmalarla ilgili maddeleri gözden geçirilir.
Anayasa uyarınca barış ve sınır antlaşmaları gibi uluslararası sözleşmelerin geçerlilik kazanması için Meclis-i Mebusanın onayının zorunlu olduğu tespit edilir.
Antlaşmanın hukuki geçerlilik şartını belirleyen yasal mevzuatı anlamak gerekir.
2
Antlaşmanın imzalandığı tarih olan Ağustos 1920'de Osmanlı parlamentosunun durumu incelenir.
İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u işgali sonrasında Mebusan Meclisinin Mart 1920'de dağıtıldığı ve kapalı olduğu görülür.
Anayasanın öngördüğü onay makamının antlaşma sürecinde var olup olmadığını belirlemek gerekir.
3
Anayasa hükmü ile meclisin kapalı olması durumu ilişkilendirilir.
Sevr Antlaşması Saltanat Şurası tarafından imzalanmış olsa da anayasanın aradığı meclis onayı şartını tamamlayamadığı için hukuken geçersiz kalmıştır.
Antlaşmanın 'ölü doğmuş' olarak nitelendirilmesinin temel anayasal sebebini ortaya koymak amacıyla bu ilişki kurulmalıdır.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın hukuki geçersizliği ve Kanun-i Esasi ilişkisi
Soru 4Soru →

Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti'ni fiilen paylaşmayı ve bağımsızlığını yok etmeyi amaçlayan son derece ağır koşullara sahip bir belgedir. Aşağıda verilen Sevr Antlaşması hükümlerini, bu hükümlerin doğrudan ilgili olduğu siyasi, hukuki, askeri ve ekonomik sonuçlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Osmanlı ordusunun ağır silahlarının elinden alınarak asker sayısının 50.700 ile sınırlandırılması ve zorunlu askerliğin kaldırılması
Antlaşmanın, kapatılmış olan Meclis-i Mebusan yerine padişahın başkanlık ettiği Saltanat Şurası tarafından onaylanması
İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nın kendine ait ayrı bir bayrağı ve bütçesi olan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi
Kapitülasyonlardan bütün İtilaf Devletleri'nin yararlandırılması ve Osmanlı maliyesinin İtilaf Devletleri denetimine bırakılması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru eşleştirmeler şu şekildedir: Askeri sınırlandırma maddesi (Left 1), savunma gücünün yok edilmesiyle (Right 1); Saltanat Şurası onayı (Left 2), hukuki geçersizlikle (Right 2); Boğazlar Komisyonu (Left 3), egemenlik haklarının ihlaliyle (Right 3); kapitülasyonlar ve maliye denetimi (Left 4) ise ekonomik bağımsızlığın kaybıyla (Right 4) eşleşir.
Sevr Antlaşması'nın askeri, hukuki, egemenlik ve mali alanlardaki hükümleri sırasıyla; Osmanlı savunma gücünün bitirilmesini, anayasal onay eksikliği nedeniyle hukuken geçersiz kabul edilmesini, Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının kaybını ve mali bağımsızlığın sona ermesini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Askeri sınırlama içeren hükmü analiz etmek.
Bu hüküm ordunun terhis edilmesini ve savunmasız bırakılmasını amaçladığından doğrudan askeri savunma gücünün yok edilmesiyle ilişkilendirilir.
İtilaf Devletleri'nin Mondros'tan beri uyguladığı işgal politikasını kolaylaştırmak amacıyla askeri kısıtlamalar getirdiğini anlamak.
2
Saltanat Şurası tarafından imzalanma sürecini anayasal açıdan incelemek.
Meclis-i Mebusan kapalı olduğu için bu imza Kanun-i Esasi'ye aykırıdır ve antlaşmayı hukuken geçersiz kılmaktadır.
Sevr'in hukuken geçersiz olma özelliğinin meclis onayının olmamasından kaynaklandığını belirlemek.
3
Boğazlar Komisyonu maddesini egemenlik ilkeleriyle karşılaştırmak.
Ayrı bir bütçe ve bayrağa sahip komisyon yapısı, Osmanlı egemenliğini Boğazlar üzerinde tamamen sonlandırır.
Komisyon yönetiminin bağımsızlık ve egemenlik haklarını nasıl kısıtladığını yorumlamak.
4
Kapitülasyon ve mali denetim maddesini iktisadi bağımsızlık kavramıyla eşleştirmek.
Kapitülasyonların tüm devletlere yayılması ve mali denetim kurulması, ekonomik bağımsızlığı fiilen bitirir.
Ekonomik imtiyazlar ve mali kontrolün sömürge tipi bağımlılık yarattığını tespit etmek.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın Siyasi, Askeri, Ekonomik Hükümleri ve Hukuki Statüsü
Soru 5Soru →

Osmanlı Hükümeti'nin İtilaf Devletleri ile Sevr Antlaşması'nı imzalaması, Türk halkında İstanbul Hükümeti'nin vatanı kurtarma konusunda yetersiz ve teslimiyetçi olduğu inancını kesinleştirmiştir. Antlaşmanın yürürlüğe girmesiyle Türk milletinin tamamen yok edilmek istendiğini gören halk, kurtuluşun ancak silahlı mücadele ve millî birlik ile mümkün olacağını kavramıştır.

Bu durumun aşağıdakilerden hangisine doğrudan ortam hazırladığı savunulabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düzenli ordunun kurulma çalışmalarının hızlanmasına ve millî direnişin TBMM etrafında bütünleşmesine

Cevap

Düzenli ordunun kurulma çalışmalarının hızlanmasına ve millî direnişin TBMM etrafında bütünleşmesine
Sevr Antlaşması'nın imzalanması, İstanbul Hükümeti'nin ülkeyi savunma iradesini tamamen yitirdiğini net bir şekilde ortaya koymuştur. Bu durum karşısında Türk milleti, bağımsızlığını korumanın tek yolunun topyekun silahlı direniş olduğunu görmüş, bu da meşru tek otorite olan TBMM liderliğinde birleşilmesine ve düzenli ordunun kurulması çalışmalarının hız kazanmasına doğrudan ortam hazırlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sevr Antlaşması'nın imzalandığı tarih (10 Ağustos 1920) ile seçeneklerde verilen gelişmelerin gerçekleştiği tarihleri karşılaştırmak.
Amasya Genelgesi'nin Haziran 1919'da, Temsil Heyeti'nin Ankara'ya gelmesinin Aralık 1919'da, Misak-ı Millî'nin kabulünün ise Ocak 1920'de gerçekleştiği; Mondros Ateşkesi'nin ise I. Dünya Sava��ı'nı bitiren belge olarak Ekim 1918'de imzalandığı tespit edilir. Bu olayların tamamı kronolojik olarak Sevr'den öncedir.
Tarihsel olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi kurulurken, neden olan olayın sonuçtan önce gerçekleşmesi şarttır.
2
Sevr Antlaşması'nın imzalanmasının Millî Mücadele süreci üzerindeki doğrudan etkisini değerlendirmek.
Anlaşmanın kabul edilemez derecede ağır şartları ve İstanbul Hükümeti'nin teslimiyetçi tavrı, Türk halkını silahlı mücadeleden başka çare olmadığı fikrinde birleştirmiş ve TBMM'ye olan halk desteğini en üst seviyeye çıkararak düzenli ordunun kuruluşunu hızlandırmıştır.
Diplomatik yollarla vatanın kurtarılamayacağının kesinleşmesi, millî güçlerin tek bir çatı altında toplanarak silahlı direnişe geçmesini zorunlu kılmıştır.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın Millî Mücadele Sürecine Etkileri
Tahmini Süre:2m 0s
Sevr Antlaşması Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin