Soru

Zorluk: ZorSevr Antlaşması

Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk’ta Sevr Antlaşması ile ilgili olarak şu değerlendirmede bulunmuştur:

“Siyasi bağımsızlığımızı, adli, mali ve askeri egemenliğimizi yok etmeye ve sonuç olarak yaşama hakkımızı inkâra ve ortadan kaldırmaya yönelik olan bu antlaşma, bizim açımızdan mevcut değildir.”

Mustafa Kemal Atatürk’ün bu sözleri ve Sevr Antlaşması’nın hazırlanış ile imza süreci birlikte değerlendirildiğinde, antlaşmanın hukuki durumu ve Milli Mücadele’ye etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. Mebusan Meclisi tarafından onaylanmadığı için hukuki geçerlilik kazanmamış, Türk milletinin teslim olmayacağını göstererek direniş azmini ve TBMM’ye olan bağlılığı artırmıştır.Cevap
  2. B
    İtilaf Devletleri’nin Mondros Ateşkes Antlaşması’nın işgal maddelerini tamamen iptal ederek Anadolu’da kalıcı barışı sağlama girişiminin nihai bir sonucu olarak yürürlüğe girmiştir.
  3. C
    Osmanlı Devleti’nin resmi yasama organı olan Saltanat Şurası tarafından onaylandığı için uluslararası hukuk kurallarına göre anayasal açıdan tamamen meşru bir antlaşma haline gelmiştir.
  4. D
    TBMM’nin antlaşmayı imzalayanları vatan haini ilan etmesiyle birlikte, saltanat makamı hukuken sona ermiş ve yeni Türk devletinin yönetim şekli cumhuriyet olarak ilan edilmiştir.
  5. E
    Milli Mücadele yanlısı kadroların teslimiyetçi bir politika izlemesine neden olmuş ve Anadolu’daki yerel direniş örgütlerinin (Kuvayımilliye) tamamen tasfiye edilmesine yol açmıştır.

Cevap

Mebusan Meclisi tarafından onaylanmadığı için hukuki geçerlilik kazanmamış, Türk milletinin teslim olmayacağını göstererek direniş azmini ve TBMM’ye olan bağlılığı artırmıştır.
Doğru seçenek olan ifade, Sevr Antlaşması'nın meclis onayından geçmediği için ölü doğmuş bir antlaşma olduğunu ve Türk milletinin bağımsızlık kararlılığını kamçıladığını doğru bir şekilde açıklamaktadır. Kanun-i Esasi uyarınca meclis onayı şarttır ve Mebusan Meclisi kapalı olduğu için antlaşma hukuki meşruiyet kazanamamıştır. Bu durum ve antlaşmanın ağır şartları, halkın direniş azmini pekiştirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Atatürk'ün Nutuk'taki sözlerini analiz etmek.
Atatürk'ün antlaşmayı 'mevcut olmayan' bir suikast belgesi olarak nitelendirdiği ve tamamen reddettiği görülür.
Milli Mücadele liderliğinin antlaşmaya bakış açısını belirlemek için.
2
Sevr Antlaşması'nın Osmanlı anayasal düzenindeki hukuki statüsünü değerlendirmek.
Kanun-i Esasi'ye göre barış anlaşmalarının Mebusan Meclisi onayından geçmesi gerekirken, meclis kapalı olduğundan sadece Saltanat Şurası tarafından imzalanmış ve hukuken geçersiz kalmıştır.
Antlaşmanın anayasal açıdan neden geçersiz kabul edildiğini açıklamak için.
3
Antlaşmanın Türk milleti ve Milli Mücadele üzerindeki psikolojik ve siyasi etkilerini incelemek.
Ağır şartlar içeren bu antlaşma, Türk milletinde teslimiyet yerine bağımsızlık kararlılığını kamçılamış, TBMM'nin haklılığını kanıtlamış ve mücadeleyi hızlandırmıştır.
Antlaşmanın Milli Mücadele sürecine olan katkısını saptamak için.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın hukuki geçersizliği (Mebusan Meclisi onayından geçmemesi) ve bu belgenin Milli Mücadele'yi hızlandırıcı etkisi.
Bu soruyu puanla