Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSevr Antlaşması

Osmanlı Hükümeti tarafından 10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin topraklarını paylaşmayı hedefleyen son derece ağır şartlar barındırmasına rağmen hiçbir zaman uygulamaya konulamamıştır. Bu antlaşmanın hukuki açıdan 'ölü doğmuş bir antlaşma' olarak nitelendirilmesinin ve hukuken geçersiz sayılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kanun-i Esasi uyarınca uluslararası antlaşmaların yürürlüğe girebilmesi için Mebusan Meclisinin onayından geçmesi gerekirken meclisin kapalı olmasıCevap
  2. B
    Antlaşmanın, padişahın tek taraflı yasama ve yürütme yetkilerini kullanarak parlamentoyu tamamen devre dışı bırakması sonucunda imzalanması
  3. C
    TBMM'nin antlaşmayı imzalamayı reddederek antlaşmaya imza atan Saltanat Şurası üyelerini vatan haini ilan etmesi
  4. D
    İtilaf Devletleri'nin Mondros Ateşkes Antlaşması'ndaki işgal maddelerine dayanarak Anadolu'yu fiilen paylaşıma açmış olması
  5. E
    Misak-ı Milli sınırlarının daha önce ilan edilmiş olması nedeniyle antlaşmanın uluslararası alanda meşruiyetini yitirmesi

Cevap

Kanun-i Esasi uyarınca uluslararası antlaşmaların yürürlüğe girebilmesi için Mebusan Meclisinin onayından geçmesi gerekirken meclisin kapalı olması
Sevr Antlaşması'nın hukuken geçersiz sayılmasının nedeni, Osmanlı Devleti'nin o dönem yürürlükte olan anayasası Kanun-i Esasi uyarınca uluslararası antlaşmaların Mebusan Meclisi tarafından onaylanması gerektiği halde, meclisin kapalı olması nedeniyle bu onayın alınamamış olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı Devleti'nin yürürlükteki anayasası olan Kanun-i Esasi'nin antlaşmalarla ilgili maddeleri gözden geçirilir.
Anayasa uyarınca barış ve sınır antlaşmaları gibi uluslararası sözleşmelerin geçerlilik kazanması için Meclis-i Mebusanın onayının zorunlu olduğu tespit edilir.
Antlaşmanın hukuki geçerlilik şartını belirleyen yasal mevzuatı anlamak gerekir.
2
Antlaşmanın imzalandığı tarih olan Ağustos 1920'de Osmanlı parlamentosunun durumu incelenir.
İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u işgali sonrasında Mebusan Meclisinin Mart 1920'de dağıtıldığı ve kapalı olduğu görülür.
Anayasanın öngördüğü onay makamının antlaşma sürecinde var olup olmadığını belirlemek gerekir.
3
Anayasa hükmü ile meclisin kapalı olması durumu ilişkilendirilir.
Sevr Antlaşması Saltanat Şurası tarafından imzalanmış olsa da anayasanın aradığı meclis onayı şartını tamamlayamadığı için hukuken geçersiz kalmıştır.
Antlaşmanın 'ölü doğmuş' olarak nitelendirilmesinin temel anayasal sebebini ortaya koymak amacıyla bu ilişki kurulmalıdır.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın hukuki geçersizliği ve Kanun-i Esasi ilişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Sevr Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru