Tanzimat Dönemi I. Dönem gazeteciliğinin ve öğretici metinlerinin beyannamesi niteliğindeki Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi'nden alınan:
*"Değil mi ki bir milletin efkâr-ı umumiyesi o milletin derece-i kemaline delildir ve mademki bir gazete o efkârın lisanıdır; öyleyse gazete çıkarmak, vatan evladına karşı mukaddes bir borçtur."*
ifadesinden hareketle, Tanzimat Dönemi öğretici metinleri ve gazeteciliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- ATanzimat'ın ilk yıllarında çıkarılan resmi gazete Takvim-i Vekayi ve yarı resmi gazete Ceride-i Havadis'ten sonra yayımlanan Tercüman-ı Ahval, ilk özel gazete olarak öğretici metinlerin gelişimine zemin hazırlamıştır.
- BŞinasi'nin Tercüman-ı Ahval gazetesinde kaleme aldığı mukaddime, Türk edebiyatında ilk makale örneği kabul edilir ve gazetenin toplumsal işlevini ortaya koyar.
- II. Dönem'de gazetecilik, I. Dönem'deki siyasi ve toplumsal işlevini aynen korumuş; yönetimle olan mücadelede muhalif kamuoyunun en aktif sesi olmaya devam etmiştir.Cevap
- DGazete sütunlarında yayımlanan makale ve eleştiriler aracılığıyla hürriyet, adalet, kanun ve eşitlik gibi yeni kavramlar ilk kez halkın gündemine taşınmıştır.
- EI. Dönem öğretici metinlerinde dilde sadeleşme ideali savunulup kısmen uygulanırken II. Dönem'de estetik kaygıların öne çıkmasıyla daha ağır ve süslü bir üsluba dönülmüştür.
Cevap
II. Dönem'de gazeteciliğin I. Dönem'deki siyasi ve toplumsal işlevini aynen koruyarak muhalif kamuoyunun en aktif sesi olmaya devam ettiğini savunan seçenek
Tanzimat II. Dönemi'nde gazetecilik, I. Dönem'deki gibi toplumsal ve siyasi tartışmaların merkezinde yer alamamış, sansür ortamı nedeniyle muhalif kimliğini yitirerek bilimsel, sanatsal ve edebi konularla sınırlı kalmıştır. Dolayısıyla, gazeteciliğin muhalif kamuoyunun en aktif sesi olmaya devam ettiğini savunan yargı söylenemez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tanzimat I. ve II. Dönem gazetecilik ve öğretici metin anlayışlarının farkları