Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTanzimat Dönemi Öğretici Metinleri ve Gazetecilik

Tanzimat Dönemi’nde basının ve öğretici metinlerin gelişiminde sadece İstanbul’da çıkarılan resmî, yarı resmî veya özel gazeteler değil; iktidarla yaşanan fikir ayrılıkları nedeniyle Avrupa’nın çeşitli şehirlerinde neşredilen yayınlar da etkili olmuştur. Yeni Osmanlılar (Jön Türkler) tarafından yurt dışında çıkarılan bu gazeteler, sansür baskısından uzak olmanın verdiği özgürlükle vatan, hürriyet, adalet ve meşrutiyet gibi kavramları Türk basın tarihinde ilk kez bu denli doğrudan ve muhalif bir üslupla ele almıştır.

Buna göre, parçada sözü edilen gazetecilik faaliyeti ve dönemin edebi yönelimleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Londra'da Namık Kemal ve Ziya Paşa tarafından çıkarılan Hürriyet gazetesi, yurt dışındaki bu gazetecilik faaliyetinin en etkili örnekleri arasında yer alır.
  2. B
    Ali Suavi'nin Londra'da yayımladığı Muhbir gazetesi, Yeni Osmanlıların görüşlerini Avrupa'da dile getiren ilk yayın organlarındandır.
  3. Siyasi baskılardan uzak olan bu gazetelerde, edebi derinliği sağlamak amacıyla Tanzimat II. Döneminin bireysel ve süslü dil anlayışına uygun makaleler yayımlanmıştır.Cevap
  4. D
    Bu yayın organlarında neşredilen makale ve mektuplar, öğretici metinlerin sadece bilgilendirme amacı ta��ımadığını, aynı zamanda siyasi birer mücadele aracı olabileceğini göstermiştir.
  5. E
    Yurt dışında çıkarılan bu yayınlar, toplumu aydınlatma amacı güttüğünden Tanzimat I. Döneminin halka yönelen ve sadeleşmeyi savunan dil anlayışıyla paralellik göstermektedir.

Cevap

Siyasi baskılardan uzak olan bu gazetelerde, edebi derinliği sağlamak amacıyla Tanzimat II. Döneminin bireysel ve süslü dil anlayışına uygun makaleler yayımlanmıştır.
Yurt dışında çıkarılan gazeteler (Hürriyet, Muhbir vb.) Tanzimat I. Dönem sanatçıları tarafından siyasi fikirleri savunmak ve toplumu aydınlatmak amacıyla yayımlanmıştır. Bu sebeple bu gazetelerde 'sanat sanat içindir' ilkesine bağlı, bireysel ve süslü bir dil anlayışının benimsenmesi mümkün değildir. Tam aksine, geniş halk kitlelerine ulaşabilmek amacıyla Tanzimat I. Döneminin sadeleşme eğilimli ve toplumsal faydayı gözeten dil anlayışı tercih edilmiştir. Dolayısıyla edebi derinliği sağlamak adına Tanzimat II. Döneminin bireysel ve süslü dil anlayışına uygun makaleler yayımlandığı yönündeki iddia yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada bahsedilen yurt dışı gazetecilik faaliyetinin (Hürriyet, Muhbir vb.) hangi edebi anlayışa ve döneme ait olduğunu saptamak.
Bu gazeteler Tanzimat I. Dönemi sanatçıları (Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Suavi) tarafından çıkarılmış olup toplumsal fayda amacı taşır.
Yurt dışındaki yayınların edebi ve siyasi kimliğini doğru konumlandırmak analizin temelidir.
2
Tanzimat I. Dönem ile II. Dönem öğretici metinlerinin dil ve sanat anlayışı farklarını karşılaştırmak.
Tanzimat I. Dönemi 'sanat toplum içindir' anlayışıyla sade ve halka yönelik bir dili savunurken; II. Dönem sansürün de etkisiyle 'sanat sanat içindir' anlayışına kaymış, bireysel konuları ağır ve süslü bir dille işlemiştir.
Seçeneklerde sunulan iddiaların edebi gerçeklikle örtüşüp örtüşmediğini belirlemek gerekir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu parçadan hareketle kontrol etmek.
Avrupa'da neşredilen gazetelerde edebi derinlik için II. Dönem'in süslü ve bireysel dil anlayışının benimsendiği iddiası yanlıştır. Bu yayınlar tamamen toplumsal/siyasi amaçlıdır ve I. Dönem dil anlayışını yansıtır.
Hatalı olan seçeneği tespit ederek doğru cevaba ulaşmak amaçlanır.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Dönem yurt dışı gazeteciliği ile öğretici metinlerin dil ve amaç bakımından özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tanzimat Dönemi Öğretici Metinleri ve Gazetecilik

Bu konudan daha fazla soru