Soru

Zorluk: OrtaTanzimat Dönemi Şiiri

Aşağıdaki beyitler Şinasi’nin Münacat adlı şiirinden alınmıştır:

*Varlığın bilmeğe tek akıl senedir*
*Cihanda kibriyana delil can u tendir*

Buna göre, bu beyitlerin Tanzimat Dönemi Türk şiirindeki yenileşme hareketleri açısından taşıdığı önem aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak açıklanmıştır?

  1. A
    Dize sonlarında hece ölçüsünün getirdiği ahenk ögelerini kullanarak sade bir Türkçeyle halka hitap eden bir didaktik şiir örneği oluşturulması
  2. B
    Tanzimat II. Dönem'inde gelişen 'sanat sanat içindir' ilkesine uygun olarak, toplumsal konulardan uzaklaşılıp tamamen bireysel ve soyut bir metafizik anlayışın temellendirilmesi
  3. Biçimsel olarak Divan şiiri geleneğine bağlı kalınmasına rağmen, içeriğe akılcı ve rasyonel bir bakış açısı getirilerek klasik münacat çizgisinin dışına çıkılmasıCevap
  4. D
    Batı edebiyatından alınan yeni nazım bi��imlerinin Türk şiirine ilk kez bu beyitlerle başarılı bir şekilde uygulanmış olması
  5. E
    Klasik şiirdeki teşbih ve istiare gibi söz sanatlarının tamamen dı��lanarak, hiçbir edebi sanata yer verilmeden sadece kuru ve nesir benzeri bir anlatımın benimsenmesi

Cevap

Biçimsel olarak Divan şiiri geleneğine bağlı kalınmasına rağmen, içeriğe akılcı ve rasyonel bir bakış açısı getirilerek klasik münacat çizgisinin dışına çıkılması
Beyitlerde Tanrı'nın varlığının kanıtı olarak 'akıl' ve insan bedeninin ('can u ten') gösterilmesi, klasik münacat türündeki tasavvufi teslimiyet veya vahdet-i vücut anlayışı yerine Batı dünyasından etkilenen rasyonel/akılcı bakış açısını yansıtır. Bu durum, biçimsel olarak eski (beyit, aruz) kalınmasına rağmen içerikte yenileşmenin gerçekleştiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Beyitlerin içerik analizinin yapılması ve 'akıl' kavramının sorgulanması.
Beyitlerde Tanrı'nın varlığını bilmek için tek senedin (dayanağın) 'akıl' olduğu belirtilmektedir.
Şairin Tanrı'nın varlığını rasyonel bir temel üzerinden açıklamaya çalıştığını anlamak amacıyla bu adım gerçekleştirilir.
2
Beyitlerin biçimsel özelliklerinin (nazım birimi, ölçü) incelenmesi.
Şiir, beyit nazım birimiyle ve aruz ölçüsüyle yazılmış bir münacattır.
Biçim yönünden geleneksel Divan şiiri yapısının korunduğunu saptamak amacıyla bu inceleme yapılır.
3
Tanzimat I. Dönem şiirindeki 'eski biçim - yeni öz' ilişkisinin değerlendirilmesi.
Geleneksel bir nazım türü olan münacatta ilk kez akılcı ve rasyonel düşüncenin işlendiği görülür.
Şiirin Türk edebiyatındaki yenileşme hareketleri içindeki yerini belirlemek amacıyla bu değerlendirme yapılır.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Dönem şiirinde Divan şiiri biçimleri kullanılarak yeni kavramların (akıl, hak, adalet vb.) işlenmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla