Soru

Zorluk: OrtaTürkiye Ekonomisinin Tarihsel Gelişimi ve Ekonomi Politikaları

Türkiye Cumhuriyeti'nin ekonomi tarihinde uygulanan ekonomi politikaları ile bu dönemlerin temel özelliklerini belirleyen gelişmeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

  • 1923-1929 DönemiLiberal ekonomi anlayışının benimsendiği, İzmir İktisat Kongresi kararları ile özel teşebbüsün desteklenmesinin hedeflendiği ve Aşar vergisinin kaldırıldığı süreç
  • 1930-1950 DönemiBüyük Buhran'ın etkisiyle devletçilik politikasının uygulandığı ve Sümerbank, Etibank gibi kamu kuruluşlarının sanayi yatırımlarını üstlendiği süreç
  • 1950-1960 DönemiUlaşım altyapısında kara yollarına ağırlık verildiği, tarımda makineleşmenin hızlandığı ve Marshall Planı yardımlarıyla özel sektörün ön plana çıktığı süreç
  • 1963-1980 DönemiDevlet Planlama Teşkilatının kurulduğu, ithal ikameci sanayileşme modelinin uygulandığı ve planlı kalkınma döneminin başladığı süreç

Cevap

1923-1929 Dönemi liberal politikalarla (İzmir İktisat Kongresi, Aşar vergisinin kaldırılması), 1930-1950 Dönemi devletçilikle (Sümerbank, Etibank'ın kurulması), 1950-1960 Dönemi dışa açık ekonomiyle (makineleşme, kara yolları, Marshall Planı), 1963-1980 Dönemi ise planlı kalkınmayla (Devlet Planlama Teşkilatı, ithal ikameci sanayileşme) eşleşmektedir.
Cumhuriyet dönemi ekonomi politikaları tarihsel süreçte dört ana evreye ayrılır: 1923-1929 liberalizm dönemi, 1930-1950 devletçilik dönemi, 1950-1960 dışa açık serbest piyasa ve altyapı dönemi, 1963-1980 ise planlı kalkınma dönemidir. Her dönem, kendine has sosyo-ekonomik ve küresel koşullara göre şekillenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhuriyet'in ilk yıllarına denk gelen 1923-1929 dönemini analiz etmek.
İzmir İktisat Kongresi kararları doğrultusunda özel sektöre dayalı liberal politikaların izlendiği ve tarımı rahatlatmak için Aşar vergisinin kaldırıldığı görülür.
Dönemin temel karakteri olan özel girişimciliğin teşvik edilmesi ile liberal ekonomi açıklaması eşleşir.
2
Dünya Ekonomik Bunalımı sonrasını kapsayan 1930-1950 dönemini analiz etmek.
Özel sermaye yetersizliği nedeniyle devletçilik ilkesinin benimsendiği ve kamu bankaları (Sümerbank, Etibank) aracılığıyla sanayileşme adımlarının atıldığı tespit edilir.
1929 Büyük Buhranı'nın getirdiği zorunluluklar devletin ekonomiye doğrudan müdahalesini ve yatırım yapmasını gerektirmiştir.
3
Siyasi ve ekonomik yapının değiştiği 1950-1960 dönemini analiz etmek.
Kara yolları yatırımlarının ön plana çıktığı, tarımda makineleşmenin ve dış yardımların (Marshall Planı) etkisiyle özel sektörün canlandığı belirlenir.
Bu dönemde demir yolları yerine kara yollarına öncelik verilmiş ve tarımsal üretimde traktör kullanımı yaygınlaşmıştır.
4
1960 Anayasası sonrasındaki planlı dönemi (1963-1980) analiz etmek.
Devlet Planlama Teşkilatının kurularak beş yıllık kalkınma planlarının uygulamaya koyulduğu ve ithal ikameci sanayinin benimsendiği görülür.
Ekonomik büyümenin düzenli ve planlı bir şekilde yürütülmesi için planlı kalkınma modeli tercih edilmiştir.

Anahtar Kavram

Türkiye Cumhuriyeti ekonomi politikasının tarihsel süreçteki yapısal değişimleri ve dönemsel nitelikleri.
Bu soruyu puanla