Examkin

Soru

Zorluk: OrtaŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Gönül gurbet ele çıkma,
Canımı boş yere sıkma,
Umut köprülerin yıkma,
Şu garip halimden bıkma.

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    8'li hece ölçüsüyle kaleme alınmıştır.
  2. B
    Kafiye şeması 'aaaa' yani düz kafiye düzenindedir.
  3. C
    Dizelerde 'tam kafiye' kullanılmıştır.
  4. Zengin kafiye kullanılarak ahenk sağlanmıştır.Cevap
  5. E
    Ek hâlinde redife yer verilmiştir.

Cevap

Zengin kafiye kullanılarak ahenk sağlanmıştır ifadesi söylenemez çünkü dizelerde iki ses benzerliğine dayanan tam kafiye bulunmaktadır.
Verilen dörtlükte 'çık-', 'sık-', 'yık-' ve 'bık-' eylemleri kök durumundadır. Bu köklerdeki 'ı' ve 'k' harfleri (toplam iki ses) benzeşmektedir. Edebiyat bilgisinde iki ses benzerliğine dayanan kafiye türü 'tam kafiye'dir. 'Zengin kafiye' olabilmesi için en az üç ses benzerliği gerekmektedir. Dolayısıyla zengin kafiye kullanıldığı yargısı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerin hece sayılarını kontrol et.
8 hece (Gö-nül gur-bet e-le çık-ma).
Ölçüyü belirlemek için ünlü harfler sayılır.
2
Kafiye ve redifi ayırmak için sözcüklerin kök ve eklerini analiz et.
çık-ma, sık-ma, yık-ma, bık-ma.
Redif ve kafiye ayrımı için dil bilgisi görevlerini saptamak gerekir.
3
Aynı görevdeki ekleri (redifleri) belirle.
'-ma' olumsuzluk ekleri görevdeş oldukları için rediftir.
Yazılışı ve görevi aynı olan ekler redif oluşturur.
4
Sözcük köklerindeki ses benzerliklerini say.
'ç-ık', 's-ık', 'y-ık', 'b-ık' köklerinde 'ık' sesleri (2 ses) ortaktır.
Köklerdeki ses benzerliği kafiye türünü belirler.

Anahtar Kavram

Şiirde kafiye (ses benzerliği) ve redif (görevdeş ek/sözcük) ayrımı yapılarak ahenk unsurları tespit edilir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir analizi 'Tunç Kafiye' içeren bir Divan edebiyatı beyti üzerinde deneyerek kafiye türleri arasındaki farkları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bu konudan daha fazla soru